ЁЯОп рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕ рдПрд╡ं рд╢िрдХ्рд╖ाрд╢ाрд╕्рдд्рд░ (CDP) + Free Mock tests – рдЕрдм рдПрдХ рд╣ी рдк्рд▓ेрдЯрдл़ॉрд░्рдо рдкрд░! ЁЯУЪ

рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕ рдПрд╡ं рд╢िрдХ्рд╖ाрд╢ाрд╕्рдд्рд░ (CDP)

ЁЯОп рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕ рдПрд╡ं рд╢िрдХ्рд╖ाрд╢ाрд╕्рдд्рд░

100% рдиिःрд╢ुрд▓्рдХ • UPTET • CTET • SUPER TET


ЁЯУШ рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдиोрдЯ्рд╕ • ЁЯОз рдСрдбिрдпो-рдмुрдХ • ЁЯЦ╝️ рдкोрд╕्рдЯрд░्рд╕
ЁЯУЭ Unit-wise Mock Tests • ❓ 2000+ рдк्рд░рд╢्рди
ЁЯТб Hint & Explanation • ⏱️ 30 Min Timer
ЁЯУК Instant Score • ЁЯПЖ Certificate

ЁЯФД рд╣рд░ рдк्рд░рдпाрд╕ рдоें рдирдП рдк्рд░рд╢्рди
Unlimited Practice • Unlimited Learning
рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕ рдПрд╡ं рд╢िрдХ्рд╖ाрд╢ाрд╕्рдд्рд░ (CDP)
ЁЯФФ рдирдпा рдЕрдкрдбेрдЯ: рд╣рд░ рдпूрдиिрдЯ рдХे рдЕंрдд рдоें рдФрд░ 'рдпूрдиिрдЯ 9' рдоें рдлुрд▓ рд▓ेंрде рдоेрдЧा рдоॉрдХ рдЯेрд╕्рдЯ рд▓ाрдЗрд╡ рд╣ो рдЧрдП рд╣ैं! рдЕрдкрдиी рддैрдпाрд░ी рдЬांрдЪें।
рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕ рдПрд╡ं
рд╢िрдХ्рд╖ाрд╢ाрд╕्рдд्рд░ (CDP) рдоाрд╕्рдЯрд░ рдмुрдХ
CTET • UPTET • SUPER TET • KVS • DSSSB рд╡िрд╢ेрд╖
рдпूрдиिрдЯ 1 : рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдмुрдиिрдпाрджी рдЕрд╡рдзाрд░рдгाрдПँ
ЁЯУС рдЗрд╕ рдпूрдиिрдЯ рдХे рд╕рдм-рдЯॉрдкिрдХ्рд╕, рдкोрд╕्рдЯрд░्рд╕ рдПрд╡ं рдиोрдЯ्рд╕
1. рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕ рдПрд╡ं рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгाрдПँ
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕ рдЬрди्рдо рд╕े рдкूрд░्рд╡ рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдЬीрд╡рдирднрд░ рдЪрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рдПрдХ рдХ्рд░рдоिрдХ рдПрд╡ं рд╕рддрдд рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै। рд╡ृрдж्рдзि рдХेрд╡рд▓ рдоाрдд्рд░ाрдд्рдордХ рд╣ोрддी рд╣ै, рдЬрдмрдХि рд╡िрдХाрд╕ рдЧुрдгाрдд्рдордХ рдПрд╡ं рдоाрдд्рд░ाрдд्рдордХ рджोрдиों рд╣ोрддा рд╣ै। рд╡िрдХाрд╕ рд╣рдоेрд╢ा рд╕ाрдоाрди्рдп рд╕े рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдХी рдУрд░ рдЪрд▓рддा рд╣ै।
2. рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд╕िрдж्рдзांрдд
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рд╡िрдХाрд╕ рд╣рдоेрд╢ा рд╕ाрдоाрди्рдп рд╕े рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдХी рдУрд░ рдмрдв़рддा рд╣ै। рд╕िрд░ाрднिрдоुрдЦ рд╕िрдж्рдзांрдд рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╡िрдХाрд╕ рд╕िрд░ рд╕े рдкैрд░ рдХी рдУрд░ рддрдеा рд╕рдоीрдкोрджूрд░рд╕्рде рд╕िрдж्рдзांрдд рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдХेंрдж्рд░ рд╕े рдмाрд╣рд░ी рдЕंрдЧों рдХी рдУрд░ рд╣ोрддा рд╣ै। рд╡िрдХाрд╕ рдПрдХ рд╕рддрдд рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै।
3. рд╡िрдХाрд╕ рдХे рдЖрдпाрдо
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕ рдмाрд▓рдХ рдХे рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдХे рд╡िрднिрди्рди рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдХा рд╡िрдХाрд╕ рд╣ै। рд╢ाрд░ीрд░िрдХ, рд╕ंрдЬ्рдЮाрдиाрдд्рдордХ, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ, рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ, рдиैрддिрдХ рдПрд╡ं рднाрд╖ाрдИ рдЖрдпाрдо рдкрд░рд╕्рдкрд░ рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЖрдзुрдиिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рд╕рдордЧ्рд░ рд╡िрдХाрд╕ рдХрд░рдиा рд╣ै।
4. рд╡ृрдж्рдзि рдПрд╡ं рд╡िрдХाрд╕ рдоें рдЕंрддрд░
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рд╡ृрдж्рдзि рд╢рд░ीрд░ рдХे рдЖрдХाрд░ рдПрд╡ं рд╡рдЬрди рдоें рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдоाрдд्рд░ाрдд्рдордХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрдиों рд╕े рд╣ै рдЬो рдПрдХ рд╕рдордп рдмाрдж рд░ुрдХ рдЬाрддी рд╣ै। рд╡िрдХाрд╕ рдЬрди्рдо рд╕े рдЬीрд╡рдирднрд░ рдЪрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рд╕рддрдд рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै рдЬो рдЧुрдгाрдд्рдордХ рдПрд╡ं рдоाрдд्рд░ाрдд्рдордХ рджोрдиों рд╣ोрддी рд╣ै।
5. рдк्рд░ाрд░рдо्рднिрдХ рдмाрд▓्рдпाрд╡рд╕्рдеा рджेрдЦрднाрд▓ рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖ा (ECCE)
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: ECCE 0 рд╕े 8 рд╡рд░्рд╖ рддрдХ рдХे рдмрдЪ्рдЪों рдХी рджेрдЦрднाрд▓ рдПрд╡ं рд╢िрдХ्рд╖ा рд╣ै। рд▓рдЧрднрдЧ 85% рдорд╕्рддिрд╖्рдХ рд╡िрдХाрд╕ 6 рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЖрдпु рддрдХ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдЦेрд▓ рдПрд╡ं рдЧрддिрд╡िрдзि рдЖрдзाрд░िрдд рдЕрдзिрдЧрдо рдХो рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡ी рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।
6. рдмाрд▓-рдХेंрдж्рд░िрдд рдПрд╡ं рдк्рд░рдЧрддिрд╢ीрд▓ рд╢िрдХ्рд╖ा
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдмाрд▓-рдХेंрдж्рд░िрдд рд╢िрдХ्рд╖ा рдоें рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХा рдХेंрдж्рд░ рдмрдЪ्рдЪा рд╣ोрддा рд╣ै (рдЬрдирдХ: рд░ूрд╕ो)। рдЬॉрди рдб्рдпूрдИ рдк्рд░рдЧрддिрд╢ीрд▓ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рдЬрдирдХ рд╣ैं, рдЬिрди्рд╣ोंрдиे 'рдХрд░рдХे рд╕ीрдЦрдиे' (Learning by Doing) рдФрд░ рд╕рдорд╕्рдпा рд╕рдоाрдзाрди рдкрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рдмрд▓ рджिрдпा।
7. рднाрд╖ा рд╡िрдХाрд╕
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рднाрд╖ा рд╡िрдХाрд╕ рдХे рдк्рд░рдердо рдЪрд░рдг рд░ोрдиा рдФрд░ рдмрдб़рдмрдб़ाрдиा рд╣ैं। рдЪॉрдо्рд╕्рдХी рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рднाрд╖ा рд╕ीрдЦрдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рдЬрди्рдордЬाрдд (LAD) рд╣ोрддी рд╣ै। рд╡ाрдЗрдЧोрдд्рд╕्рдХी рдЗрд╕े рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЕंрддःрдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рд╕्рдХिрдирд░ рдЗрд╕े рдЕрдиुрдХрд░рдг рдХा рдкрд░िрдгाрдо рдоाрдирддे рд╣ैं।
8. рдЦेрд▓ рдПрд╡ं рд╢िрдХ्рд╖ा
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдЦेрд▓ рдмрдЪ्рдЪों рдХी рд╕्рд╡ाрднाрд╡िрдХ рднाрд╖ा рд╣ै рдЬो рдЙрдирдХे рд╢ाрд░ीрд░िрдХ, рдоाрдирд╕िрдХ рдПрд╡ं рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХा рдк्рд░рднाрд╡ी рдоाрдз्рдпрдо рд╣ै। рдЦेрд▓ рд╡िрдзि рдХे рдк्рд░рд╡рд░्рддрдХ рд╣ेрдирд░ी рдХैрд▓्рдбрд╡ेрд▓ рдХुрдХ рд╣ैं। рдЖрдзुрдиिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдоें рдЦेрд▓ рдХो рдЕрдзिрдЧрдо рдХा рдЖрдзाрд░ рдоाрдиा рдЧрдпा рд╣ै।
рдпूрдиिрдЯ 2 : рдк्рд░рдоुрдЦ рдордиोрд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдФрд░ рдЙрдирдХे рд╕िрдж्рдзांрдд
ЁЯУС рдЗрд╕ рдпूрдиिрдЯ рдХे рд╕рдм-рдЯॉрдкिрдХ्рд╕, рдкोрд╕्рдЯрд░्рд╕ рдПрд╡ं рдиोрдЯ्рд╕
9. рдкिрдпाрдЬे рдХा рд╕ंрдЬ्рдЮाрдиाрдд्рдордХ рд╡िрдХाрд╕ рд╕िрдж्рдзांрдд
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдкिрдпाрдЬे рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдмрдЪ्рдЪा рдЬ्рдЮाрди рдХा рд╕рдХ्рд░िрдп рдиिрд░्рдоाрддा рд╣ै। рдЗрди्рд╣ोंрдиे рд╕्рдХीрдоा, рдЖрдд्рдорд╕ाрддрдХрд░рдг рдПрд╡ं рдЕрдиुрдХूрд▓рди рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рджी рддрдеा рд╡िрдХाрд╕ рдХी 4 рдЕрд╡рд╕्рдеाрдПँ (рд╕ंрд╡ेрджी-рдЧाрдордХ, рдкूрд░्рд╡-рд╕ंрдХ्рд░िрдпाрдд्рдордХ, рдоूрд░्рдд, рдФрд░ рдФрдкрдЪाрд░िрдХ рд╕ंрдХ्рд░िрдпाрдд्рдордХ) рдмрддाрдИं।
10. рд╡ाрдЗрдЧोрдд्рд╕्рдХी рдХा рд╕ाрдоाрдЬिрдХ-рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╕िрдж्рдзांрдд
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рд╡ाрдЗрдЧोрдд्рд╕्рдХी рдоाрдирддे рд╣ैं рдХि рдмрдЪ्рдЪा рд╕рдоाрдЬ рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╕ीрдЦрддा рд╣ै। ZPD (рдиिрдХрдЯрд╕्рде рд╡िрдХाрд╕ рдХ्рд╖ेрдд्рд░) рдФрд░ рд╕्рдХैрдлोрд▓्рдбिंрдЧ (рдЕрд╕्рдеाрдпी рд╕рд╣ाрдпрддा) рдЙрдирдХे рд╕िрдж्рдзांрдд рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдЕंрдЧ рд╣ैं।
11. рдХोрд╣рд▓рдмрд░्рдЧ рдХा рдиैрддिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рд╕िрдж्рдзांрдд
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдХोрд╣рд▓рдмрд░्рдЧ рдиे рдиैрддिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХे 3 рд╕्рддрд░ рдПрд╡ं 6 рдЕрд╡рд╕्рдеाрдПँ рджीं। рдЙрдирдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдХिрд╕ी рднी рдиिрд░्рдгрдп рд╕े рдЕрдзिрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЙрд╕рдХे рдкीрдЫे рдХा рддрд░्рдХ (Moral Reasoning) рд╣ोрддा рд╣ै (рдЬैрд╕े- рд╣ाрдЗрди्рдЬ़ рдХी рджुрд╡िрдзा)।
12. рдл्рд░ाрдпрдб рдХा рдордиोрд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рд╕िрдж्рдзांрдд
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдл्рд░ाрдпрдб рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдоाрдирд╡ рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдЕрдЪेрддрди рдорди рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рд╣ोрддा рд╣ै। рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдХे рддीрди рднाрдЧ рд╣ैं: рдЗрдб (рд╕ुрдЦ рд╕िрдж्рдзांрдд), рдЕрд╣рдо् (рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХрддा) рдФрд░ рдкрд░ाрд╣рдо् (рдиैрддिрдХрддा)।
13. рдПрд░िрдХ्рд╕рди рдХा рдордиोрд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рд╕िрдж्рдзांрдд
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдПрд░िрдХ्рд╕рди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдХा рд╡िрдХाрд╕ рдЬीрд╡рдирднрд░ рдЪрд▓рддा рд╣ै рдФрд░ 8 рдЕрд╡рд╕्рдеाрдУं рдоें рдмँрдЯा рд╣ै। рдХिрд╢ोрд░ाрд╡рд╕्рдеा рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕ंрдШрд░्рд╖ 'рдкрд╣рдЪाрди рдмрдиाрдо рднूрдоिрдХा рдн्рд░рдо' (Identity Crisis) рд╣ोрддा рд╣ै।
14. рдЧाрд░्рдбрдирд░ рдХा рдмрд╣ु-рдмुрдж्рдзि рд╕िрдж्рдзांрдд
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдЧाрд░्рдбрдирд░ рдиे рдмрддाрдпा рдХि рдмुрдж्рдзि рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рдХрдИ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी (Multiple Intelligence) рд╣ोрддी рд╣ै। рдЕрддः рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдмрдЪ्рдЪा рдХिрд╕ी рди рдХिрд╕ी рд░ूрдк рдоें рдмुрдж्рдзिрдоाрди рдЕрд╡рд╢्рдп рд╣ोрддा рд╣ै।
15. рдеॉрд░्рдирдбाрдЗрдХ рдХा рдЕрдзिрдЧрдо рд╕िрдж्рдзांрдд
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдеॉрд░्рдирдбाрдЗрдХ рдиे рдмिрд▓्рд▓ी рдкрд░ рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░ 'рдк्рд░рдпрдд्рди рдПрд╡ं рднूрд▓ рд╕िрдж्рдзांрдд' рджिрдпा। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рддрдд्рдкрд░рддा, рдЕрдн्рдпाрд╕ рдФрд░ рдк्рд░рднाрд╡ рдХा рдиिрдпрдо рджिрдпा; рдЬिрд╕рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╕ुрдЦрдж рдкрд░िрдгाрдо рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХो рдордЬрдмूрдд рдмрдиाрддे рд╣ैं।
16. рд╕्рдХिрдирд░ рдХा рдХ्рд░िрдпाрдд्рдордХ рдЕрдиुрдмंрдзрди
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рд╕्рдХिрдирд░ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдЙрд╕рдХे рдкрд░िрдгाрдоों (рдкुрдирд░्рдмрд▓рди рдпा рджंрдб) рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рд╣ोрддा рд╣ै। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рджंрдб рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдкुрдирд░्рдмрд▓рди рдХो рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡ी рдоाрдиा।
17. рдкाрд╡рд▓ॉрд╡ рдХा рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рдЕрдиुрдмंрдзрди
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдкाрд╡рд▓ॉрд╡ рдиे рдХुрдд्рддे рдкрд░ рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рдЕрдиुрдмंрдзрди рдХो рд╕рдордЭाрдпा। рдЗрд╕рдоें рдШंрдЯी (рд╢рд░्рддрдмрдж्рдз рдЙрдж्рджीрдкрдХ) рдФрд░ рднोрдЬрди рдХे рдмीрдЪ рд╕ंрдмंрдз рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдХे рдЕрдзिрдЧрдо рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рджрд░्рд╢ाрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
18. рдЧेрд╕्рдЯाрд▓्рдЯ рдХा рд╕ूрдЭ рдЕрдзिрдЧрдо
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдХोрд╣рд▓рд░ рдиे рдЪिंрдкांрдЬ़ी рдкрд░ рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा। рдЗрдирдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╡्рдпрдХ्рддि рд╕рдорд╕्рдпा рдХो рдЯुрдХрдб़ों рдоें рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рд░ूрдк рдоें рд╕рдордЭрддा рд╣ै рдФрд░ рд╕рдоाрдзाрди рдЕрдЪाрдирдХ рд╕ूрдЭ (Insight) рд╕े рдЖрддा рд╣ै।
19. рдмंрдбूрд░ा рдХा рдЕрд╡рд▓ोрдХрдиाрдд्рдордХ рдЕрдзिрдЧрдо
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдЕрд▓्рдмрд░्рдЯ рдмंрдбूрд░ा рдХे рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЕрдзिрдЧрдо рд╕िрдж्рдзांрдд рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдмрдЪ्рдЪे рджूрд╕рд░ों рдХे рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХो рджेрдЦрдХрд░ рдПрд╡ं рдЙрд╕рдХा рдЕрдиुрдХрд░рдг (Modeling) рдХрд░рдХे рд╕ीрдЦрддे рд╣ैं (рдЬैрд╕े- рдмोрдмो рдбॉрд▓ рдк्рд░рдпोрдЧ)।
20. рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдордиोрд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдПрд╡ं рд╕िрдж्рдзांрдд
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рдкिрдпाрдЬे, рд╡ाрдЗрдЧोрдд्рд╕्рдХी, рдХोрд╣рд▓рдмрд░्рдЧ, рдл्рд░ाрдпрдб, рдмंрдбूрд░ा рдЖрджि рдХे рд╕िрдж्рдзांрддों рдХा рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдиिрдЪोрдб़ рд╣ै। рдЖрдзुрдиिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рд░рдЯрдиे рдХा рд╡िрд░ोрдз рдХрд░ рдмाрд▓-рдХेंрдж्рд░िрдд рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рд╕рдорд░्рдерди рдХрд░рддी рд╣ै।
21. рд░рдЪрдиाрд╡ाрдж (Constructivism)
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рд░рдЪрдиाрд╡ाрдж рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╢िрдХ्рд╖ाрд░्рдеी рдЬ्рдЮाрди рдХा рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдп рдк्рд░ाрдк्рддрдХрд░्рддा рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕рдХ्рд░िрдп рдиिрд░्рдоाрддा рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХी рднूрдоिрдХा рдЬ्рдЮाрди рдеोрдкрдиे рд╡ाрд▓े рдХी рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рд╕ुрдЧрдордХрд░्рддा рдХी рд╣ोрддी рд╣ै।
рдпूрдиिрдЯ 3 : рдЕрдзिрдЧрдо, рдмुрдж्рдзि рдФрд░ рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡
ЁЯУС рдЗрд╕ рдпूрдиिрдЯ рдХे рд╕рдм-рдЯॉрдкिрдХ्рд╕, рдкोрд╕्рдЯрд░्рд╕ рдПрд╡ं рдиोрдЯ्рд╕
22. рдЕрдзिрдЧрдо рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгाрдПँ
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдЕрдзिрдЧрдо рдЕрдиुрднрд╡ рдПрд╡ं рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХे рдкрд░िрдгाрдорд╕्рд╡рд░ूрдк рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдоें рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ा рдЕрдкेрдХ्рд╖ाрдХृрдд рд╕्рдеाрдпी рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ै। рдпрд╣ рдЬीрд╡рдирднрд░ рдЪрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рдПрдХ рд╕рддрдд, рд╕рдХ्рд░िрдп рдПрд╡ं рдЙрдж्рджेрд╢्рдпрдкूрд░्рдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै।
23. рдЕрдзिрдЧрдо рдХे рд╕िрдж्рдзांрдд
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░рд╡ाрдж, рд╕ंрдЬ्рдЮाрдирд╡ाрдж, рд░рдЪрдиाрд╡ाрдж рдФрд░ рдоाрдирд╡рддाрд╡ाрдж рдЕрдзिрдЧрдо рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕िрдж्рдзांрдд рд╣ैं। рдЖрдзुрдиिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдкूрд░्рдгрддः рдмाрд▓-рдХेंрдж्рд░िрдд рдПрд╡ं рд░рдЪрдиाрд╡ाрджी рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै।
24. рдмुрдж्рдзि рдПрд╡ं рдмुрдж्рдзिрд▓рдм्рдзि
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдмुрдж्рдзि рд╕ोрдЪрдиे, рддрд░्рдХ рдХрд░рдиे рдПрд╡ं рд╕рдорд╕्рдпा рд╕рдоाрдзाрди рдХी рдХ्рд╖рдорддा рд╣ै। IQ = (рдоाрдирд╕िрдХ рдЖрдпु ÷ рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЖрдпु) × 100। рд╕ाрдоाрди्рдп рдмुрдж्рдзि рдХा рд╕्рддрд░ 90-110 рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।
25. рдмुрдж्рдзि рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдЕрд▓्рдл्рд░ेрдб рдмिрдиे рдХो рдмुрдж्рдзि рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХा рдЬрдирдХ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рд░ेрд╡ेрди рдк्рд░ोрдЧ्рд░ेрд╕िрд╡ рдоैрдЯ्рд░िрд╕ेрд╕ рдХो рд╕ंрд╕्рдХृрддि-рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдкрд░ीрдХ्рд╖рдгों рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХ्рд╖рдорддाрдУं рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдХрд░рдиा рд╣ै।
26. рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдПрд╡ं рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рд╕िрдж्рдзांрдд
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░, рднाрд╡рдиाрдУं рдПрд╡ं рд╡िрдЪाрд░ों рдХा рд╕рдордЧ्рд░ рд╕ंрдЧрдарди рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдЕंрддрд░्рдоुрдЦी рдФрд░ рдмрд╣िрд░्рдоुрдЦी рдк्рд░рдХाрд░ рдк्рд░рдоुрдЦ рд╣ैं। рд░ोрд░्рд╢ाрдЦ рд╕्рдпाрд╣ी рдзрдм्рдмा рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдк्рд░рдХ्рд╖ेрдкी рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рд╣ै।
27. рдк्рд░ेрд░рдгा, рд░ुрдЪि рдПрд╡ं рдз्рдпाрди
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдк्рд░ेрд░рдгा рдХाрд░्рдп рдХो рдХрд░рдиे рдПрд╡ं рд▓рдХ्рд╖्рдп рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХी рд╢рдХ्рддि рд╣ै। рдЖंрддрд░िрдХ рдк्рд░ेрд░рдгा (Intrinsic Motivation) рдЕрдзिрдЧрдо рдХे рд▓िрдП рд╕рд░्рд╡ोрдд्рддрдо рд╣ोрддी рд╣ै, рдЬрдмрдХि рднрдп рдПрд╡ं рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рддрдиाрд╡ рдЗрд╕े рдХрдо рдХрд░ рджेрддे рд╣ैं।
28. рдкुрдирд░्рдмрд▓рди
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдкुрдирд░्рдмрд▓рди рд╡рд╣ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै рдЬो рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХी рдкुрдирд░ाрд╡ृрдд्рддि рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा рдХो рдмрдв़ाрддी рд╣ै। рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рдкुрдирд░्рдмрд▓рди рдФрд░ рджंрдб рд╕рдоाрди рдирд╣ीं рд╣ैं; рджंрдб рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХो рдХрдо рдХрд░рддा рд╣ै рдЬрдмрдХि рдкुрдирд░्рдмрд▓рди рдЙрд╕े рдордЬрдмूрдд рдмрдиाрддा рд╣ै।
29. рд╕्рдоृрддि рдПрд╡ं рд╡िрд╕्рдоृрддि
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рд╕्рдоृрддि рд╕ीрдЦी рд╣ुрдИ рдмाрддों рдХो рдорд╕्рддिрд╖्рдХ рдоें рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдФрд░ рдкुрдиः рд╕्рдорд░рдг рдХрд░рдиे рдХी рдоाрдирд╕िрдХ рдХ्рд╖рдорддा рд╣ै। рд╡िрд╕्рдоृрддि рдХा рдЕрд░्рде рд╕ीрдЦी рд╣ुрдИ рдЬाрдирдХाрд░ी рдХो рдпाрдж рди рд░рдЦ рдкाрдиा рд╣ै।
30. рд╡िрд╕्рдоृрддि рд╡рдХ्рд░
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдПрдмिंрдЧрд╣ॉрд╕ рдХे рд╡िрд╕्рдоृрддि рд╡рдХ्рд░ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЬाрдирдХाрд░ी рд╕ीрдЦрдиे рдХे рддुрд░ंрдд рдмाрдж рднूрд▓рдиे рдХी рдЧрддि рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣ोрддी рд╣ै। рдкुрдирд░ाрд╡ृрдд्рддि (Repetition) рдФрд░ рдЕंрддрд░ाрд▓ рджेрдХрд░ рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХрд░рдиा рд╕्рдоृрддि рдХो рд╕्рдеाрдпी рдмрдиाрддा рд╣ै।
31. рдЪिंрддрди рдПрд╡ं рддрд░्рдХ
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдЕрднिрд╕ाрд░ी рдЪिंрддрди рдПрдХ рд╕рд╣ी рдЙрдд्рддрд░ рдХी рдУрд░ рд▓े рдЬाрддा рд╣ै। рдЕрдкрд╕ाрд░ी рдЪिंрддрди (Divergent Thinking) рдЕрдиेрдХ рд╕ंрднाрд╡िрдд рдЙрдд्рддрд░ों рдХो рдЬрди्рдо рджेрддा рд╣ै рдФрд░ рдпрд╣ी рд░рдЪрдиाрдд्рдордХрддा рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЖрдзाрд░ рд╣ै।
32. рд╕ृрдЬрдиाрдд्рдордХрддा
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рд╕ृрдЬрдиाрдд्рдордХрддा (Creativity) рдирдП, рдоौрд▓िрдХ рдПрд╡ं рдЙрдкрдпोрдЧी рд╡िрдЪाрд░ рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд▓िрдП рдЦुрд▓े рдк्рд░рд╢्рди, рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдПрд╡ं рднрдпрдоुрдХ्рдд рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।
рдпूрдиिрдЯ 4 : рд╕рдоाрд╡ेрд╢ी рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╡ाрд▓े рдмрдЪ्рдЪे (CWSN)
ЁЯУС рдЗрд╕ рдпूрдиिрдЯ рдХे рд╕рдм-рдЯॉрдкिрдХ्рд╕, рдкोрд╕्рдЯрд░्рд╕ рдПрд╡ं рдиोрдЯ्рд╕
33. рд╕рдоाрд╡ेрд╢ी рд╢िрдХ्рд╖ा
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рд╕рдоाрд╡ेрд╢ी рд╢िрдХ्рд╖ा рдоें рд╕рднी рдмрдЪ्рдЪों (рд╕ाрдоाрди्рдп рдПрд╡ं рд╡िрд╢ेрд╖) рдХो рд╕рдоाрди рдЕрд╡рд╕рд░ рдПрд╡ं рд╕рдо्рдоाрди рдоिрд▓рддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдоूрд▓ рд╡िрдЪाрд░ рд╣ै— 'рд╣рд░ рдмрдЪ्рдЪा рд╕ीрдЦ рд╕рдХрддा рд╣ै' рдФрд░ рд╡िрд╡िрдзрддा рдПрдХ рд╕рдорд╕्рдпा рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рд╕ंрд╕ाрдзрди рд╣ै।
34. рд╡िрд╢ेрд╖ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╡ाрд▓े рдмрдЪ्рдЪे (CWSN)
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдЗрди рдмрдЪ्рдЪों рдХो рдЕрдзिрдЧрдо, рд╕ंрдЪाрд░ рдпा рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдоें рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд╕рд╣ाрдпрддा рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрддी рд╣ै। рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рдкрд╣рдЪाрди (Early Identification) рдФрд░ рдмрд╣ु-рд╕ंрд╡ेрджी рд╢िрдХ्рд╖рдг рдЗрдирдХे рд▓िрдП рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡ी рд╣ै।
35. рдбिрд╕्рд▓ेрдХ्рд╕िрдпा
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдпрд╣ рдПрдХ рдкрдарди рдЕрдХ्рд╖рдорддा (Reading Difficulty) рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рдмрдЪ्рдЪे рдХो рд╢рдм्рдж рдкрд╣рдЪाрдирдиे рдФрд░ рдзाрд░ाрдк्рд░рд╡ाрд╣ рдкрдв़рдиे рдоें рдХрдаिрдиाрдИ рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рд╕ंрдмंрдз рдХрдо рдмुрдж्рдзि рд╕े рдирд╣ीं рд╣ोрддा, рдРрд╕े рдмрдЪ्рдЪे рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдк्рд░рддिрднाрд╢ाрд▓ी рднी рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं।
36. рдбिрд╕्рдЧ्рд░ाрдлिрдпा
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдбिрд╕्рдЧ्рд░ाрдлिрдпा рдПрдХ рддंрдд्рд░िрдХा-рд╡िрдХाрд╕ाрдд्рдордХ рд╕्рдеिрддि рд╣ै рдЬो рд▓िрдЦрдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рдФрд░ рд▓ेрдЦрди рдХौрд╢рд▓ (Handwriting) рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддी рд╣ै। рдЗрд╕рд╕े рд╣рд╕्рддрд▓ेрдЦрди рдЕрд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।
37. рдбिрд╕्рдХैрд▓्рдХुрд▓िрдпा
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдпрд╣ рдЧрдгिрддीрдп рдЕрд╡рдзाрд░рдгाрдУं, рд╕ंрдЦ्рдпाрдУं рдПрд╡ं рдЧрдгрдиाрдУं рдХो рд╕рдордЭрдиे рдоें рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рдХрдаिрдиाрдИ рд╣ै। рдРрд╕े рдмрдЪ्рдЪों рдХे рд▓िрдП рдоूрд░्рдд рд╢िрдХ्рд╖рдг (рдЬैрд╕े- рдм्рд▓ॉрдХ्рд╕, рдЕрдмेрдХрд╕ рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ) рдмрд╣ुрдд рдк्рд░рднाрд╡ी рд╣ोрддा рд╣ै।
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдз्рдпाрдиाрднाрд╡ рдПрд╡ं рдЕрддिрд╕рдХ्рд░िрдпрддा рд╡िрдХाрд░ (ADHD) рдоें рдмрдЪ्рдЪे рдХो рдз्рдпाрди рдХेंрдж्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдФрд░ рд╢ांрдд рдмैрдардиे рдоें рдХрдаिрдиाрдИ рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдоुрдЦ्рдп рд▓рдХ्рд╖рдг рдз्рдпाрдиाрднाрд╡, рдЕрддिрд╕рдХ्рд░िрдпрддा рдФрд░ рдЖрд╡ेрдЧрд╢ीрд▓рддा рд╣ैं।
39. рдСрдЯिрдЬ़्рдо рд╕्рдкेрдХ्рдЯ्рд░рдо рдбिрд╕рдСрд░्рдбрд░ (ASD)
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдпрд╣ рд╡िрдХाрд░ рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрдЪाрд░ (Social Interaction) рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рдСрдЯिрдЬ़्рдо рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдмрдЪ्рдЪे рдЖँрдЦों рд╕े рд╕ंрдкрд░्рдХ рдмрдиाрдиे рд╕े рдмрдЪрддे рд╣ैं рдФрд░ рдПрдХ рд╣ी рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХो рдмाрд░-рдмाрд░ рджोрд╣рд░ाрддे рд╣ैं।
40. рдЕрдзिрдЧрдо рдЕрдХ्рд╖рдорддा (Learning Disabilities)
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдЕрдзिрдЧрдо рдЕрдХ्рд╖рдорддा рдХा рдЕрд░्рде рдХрдо рдмुрдж्рдзि (Low IQ) рдирд╣ीं рд╣ोрддा। рдЗрд╕рдоें рдмрдЪ्рдЪे рд╕ाрдоाрди्рдп рд╣ोрддे рд╣ुрдП рднी рдкрдв़рдиे, рд▓िрдЦрдиे рдпा рдЧрдгिрдд рдоें рд╕рдорд╕्рдпा рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░рддे рд╣ैं; рдЙрдЪिрдд рд╣рд╕्рддрдХ्рд╖ेрдк (IEP) рд╕े рд╕ुрдзाрд░ рд▓ाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
41. рдк्рд░рддिрднाрд╢ाрд▓ी рдПрд╡ं рдоंрджрдЧрддि рд╢िрдХ्рд╖ाрд░्рдеी
ЁЯУМ рд╕ाрд░ांрд╢: рдк्рд░рддिрднाрд╢ाрд▓ी рдмрдЪ्рдЪे рддीрд╡्рд░ рдЧрддि рд╕े рд╕ीрдЦрддे рд╣ैं (рдЙрдЪ्рдЪ IQ рд╡ рд░рдЪрдиाрдд्рдордХрддा)। рдоंрджрдЧрддि рд╕े рд╕ीрдЦрдиे рд╡ाрд▓े рдмрдЪ्рдЪे рднी рд╕ीрдЦрддे рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рдЙрдирдХी рдЧрддि рдзीрдоी рд╣ोрддी рд╣ै, рдЙрдирдХे рд▓िрдП рдмाрд░-рдмाрд░ рдЕрдн्рдпाрд╕ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।
рдпूрдиिрдЯ 5 : рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╢ाрд╕्рдд्рд░, рдХрдХ्рд╖ा рдк्рд░рдмंрдзрди рдФрд░ рддрдХрдиीрдХ
ЁЯУС рдЗрд╕ рдпूрдиिрдЯ рдХे рд╕рдм-рдЯॉрдкिрдХ्рд╕, рдкोрд╕्рдЯрд░्рд╕ рдПрд╡ं рдиोрдЯ्рд╕
42. рдоाрд░्рдЧрджрд░्рд╢рди рдПрд╡ं рдкрд░ाрдорд░्рд╢
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рдоाрд░्рдЧрджрд░्рд╢рди рд╕рд╣ी рджिрд╢ा рджिрдЦाрддा рд╣ै, рдЬрдмрдХि рдкрд░ाрдорд░्рд╢ рдордиोрд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рд╡ рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХो рд╕ुрд▓рдЭाрдиे рдХी рдЧрд╣рди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै।
43. рд╕рдорд╕्рдпा рд╕рдоाрдзाрди рдХौрд╢рд▓
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рд╕рдорд╕्рдпा рд╕рдоाрдзाрди рдПрдХ рдЕрд╣рдо рдЬीрд╡рди рдХौрд╢рд▓ рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдЬрд░िрдпे рд╡्рдпрдХ्рддि рддाрд░्рдХिрдХ рд░ूрдк рд╕े рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░ рдЙрдЪिрдд рд╣рд▓ рдиिрдХाрд▓рддा рд╣ै।
44. рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╡िрдзिрдпाँ
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рдЖрдзुрдиिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡्рдпाрдЦ्рдпाрди рдХे рдмрдЬाрдп рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ рд╡िрдзि, рдЦोрдЬ рд╡िрдзि рдФрд░ рдЧрддिрд╡िрдзि-рдЖрдзाрд░िрдд рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╡िрдзिрдпों рдХा рджृрдв़рддा рд╕े рд╕рдорд░्рдерди рдХрд░рддी рд╣ै।
45. рдХрдХ्рд╖ा рдк्рд░рдмंрдзрди
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рд╢्рд░ेрд╖्рда рдХрдХ्рд╖ा рдк्рд░рдмंрдзрди рд╡рд╣ рд╣ै рдЬрд╣ां рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдПрдХ рдХрдаोрд░ рд╢ाрд╕рдХ рди рд╣ोрдХрд░ рдмрдЪ्рдЪों рдХा рдоाрд░्рдЧрджрд░्рд╢рдХ рдмрдиे рдФрд░ рдмाрд▓-рдХेंрдж्рд░िрдд рдоाрд╣ौрд▓ рддैрдпाрд░ рдХрд░े।
46. рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╕ाрдордЧ्рд░ी (TLM)
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╕ाрдордЧ्рд░ी (TLM) рдкрдв़ाрдИ рдХो рд╕рдЬीрд╡ рдмрдиाрддी рд╣ै। рдпрд╣ рд╕्рдеाрдиीрдп рдФрд░ рдХрдо рд▓ाрдЧрдд (Low-cost) рд╡ाрд▓ी рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП।
47. рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХी рднूрдоिрдХा
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рдЖрдзुрдиिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХेрд╡рд▓ рдЬ्рдЮाрди рджेрдиे рд╡ाрд▓ा рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рд╕ुрдЧрдордХрд░्рддा, рдлैрд╕िрд▓िрдЯेрдЯрд░ рдФрд░ рдоाрд░्рдЧрджрд░्рд╢рдХ рд╣ै।
48. рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдПрд╡ं рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рд╡ाрддाрд╡рд░рдг
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рднрдп рдЖрдзाрд░िрдд рдФрд░ рджंрдбाрдд्рдордХ рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдмрдЪ्рдЪों рдХी рд░рдЪрдиाрдд्рдордХрддा рдХो рдЦрдд्рдо рдХрд░ рджेрддा рд╣ै। рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рд╕рдмрд╕े рдмेрд╣рддрд░ рд╣ै।
49. рд╢िрдХ्рд╖ा рдоें ICT
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рд╢िрдХ्рд╖ा рдоें ICT (рд╕ूрдЪрдиा рддрдХрдиीрдХ) рдЕрдзिрдЧрдо рдХो рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рдФрд░ рд░ोрдЪрдХ рдмрдиाрддी рд╣ै। рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдЯूрд▓ рд╣ै, рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХा рдкूрд░्рдг рд╡िрдХрд▓्рдк рдирд╣ीं।
50. рдоाрдирд╕िрдХ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рдоाрдирд╕िрдХ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдПрдХ рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдордиोрд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рд╕्рдеिрддि рд╣ै। рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХा рд╕рд╣рдпोрдЧाрдд्рдордХ рдоाрд╣ौрд▓ рдмрдЪ्рдЪों рдХे рдоाрдирд╕िрдХ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рддा рд╣ै।
51. рд╢िрдХ्рд╖ा рдоें рдирд╡ाрдЪाрд░
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рд╢िрдХ्рд╖ा рдоें рдирд╡ाрдЪाрд░ рдХा рдЖрд╢рдп рдЕрдзिрдЧрдо рдХो рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡ी рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдирдИ-рдирдИ рддрдХрдиीрдХों рдФрд░ рд╡िрдзिрдпों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░рдиा рд╣ै।
52. рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдЕрднिрд░ुрдЪि рдПрд╡ं рдпोрдЧ्рдпрддा
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдЕрднिрд░ुрдЪि рдоें рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдпोрдЧ्рдпрддा рдФрд░ рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдирдЬрд░िрдпा рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ै। рдПрдХ рдЕрдЪ्рдЫे рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХे рд▓िрдП рд╕рддрдд рд╡्рдпाрд╡рд╕ाрдпिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै।
рдпूрдиिрдЯ 6 : рдЖрдХрд▓рди, рдоाрдкрди рдФрд░ рдоूрд▓्рдпांрдХрди
ЁЯУС рдЗрд╕ рдпूрдиिрдЯ рдХे рд╕рдм-рдЯॉрдкिрдХ्рд╕, рдкोрд╕्рдЯрд░्рд╕ рдПрд╡ं рдиोрдЯ्рд╕
53. рдоाрдкрди рдПрд╡ं рдоूрд▓्рдпांрдХрди
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рдоाрдкрди рдХेрд╡рд▓ рд╕ंрдЦ्рдпाрдд्рдордХ рдоूрд▓्рдп рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै। рд╡рд╣ीं рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдПрдХ рд╡िрд╕्рддृрдд рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै рдЬो рдЧुрдгाрдд्рдордХ рдиिрд░्рдгрдп (Judgment) рднी рд▓ेрддी рд╣ै।
54. рдЖрдХрд▓рди рдХे рдк्рд░рдХाрд░
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: 'рд╕ीрдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрдХрд▓рди' (Formative) рд╕ुрдзाрд░ рдкрд░ рдХेंрдж्рд░िрдд рд╣ै। 'рд╕ीрдЦрдиे рдХे рд░ूрдк рдоें рдЖрдХрд▓рди' рдоें рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдЦुрдж рдЕрдкрдиा рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдХрд░рддा рд╣ै।
55. рдиिрд░्рдоाрдгाрдд्рдордХ рдПрд╡ं рд╕ाрд░ांрд╢ाрдд्рдордХ рдоूрд▓्рдпांрдХрди
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рдиिрд░्рдоाрдгाрдд्рдордХ рдоूрд▓्рдпांрдХрди рд╕ीрдЦрдиे рдХे рджौрд░ाрди рдлीрдбрдмैрдХ рджेрддा рд╣ै। рд╕ाрд░ांрд╢ाрдд्рдордХ рдоूрд▓्рдпांрдХрди рд╕рдд्рд░ рдХे рдЕंрдд рдоें рдЧ्рд░ेрдб рдпा рдЕंрдХ рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
56. рдиैрджाрдиिрдХ рдПрд╡ं рдЙрдкрдЪाрд░ाрдд्рдордХ рд╢िрдХ्рд╖рдг
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рдиिрджाрдиाрдд्рдордХ рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рдмрдЪ्рдЪों рдХी рд╕ीрдЦрдиे рдХी рдХрдоिрдпों рдХो рдЦोрдЬрддा рд╣ै। рдлिрд░ рдЙрди рдХрдоिрдпों рдХो рдЙрдкрдЪाрд░ाрдд्рдордХ рд╢िрдХ्рд╖рдг рдж्рд╡ाрд░ा рджूрд░ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
57. рд╕рддрдд рдПрд╡ं рд╡्рдпाрдкрдХ рдоूрд▓्рдпांрдХрди (CCE)
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рд╕рддрдд рдФрд░ рд╡्рдпाрдкрдХ рдоूрд▓्рдпांрдХрди (CCE) рдХेрд╡рд▓ рдХिрддाрдмी рдЬ्рдЮाрди рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдмрдЪ्рдЪे рдХे рд╕рдо्рдкूрд░्рдг (рд╢ैрдХ्рд╖िрдХ рдФрд░ рд╕рд╣-рд╢ैрдХ्рд╖िрдХ) рд╡िрдХाрд╕ рдХो рдоाрдкрддा рд╣ै।
58. рдм्рд▓ूрдо рдХा рд╡рд░्рдЧीрдХрд░рдг
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рдм्рд▓ूрдо рдХे рд╕ंрд╢ोрдзिрдд рд╡рд░्рдЧीрдХрд░рдг (2001) рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ 'рд╕ृрдЬрди рдХрд░рдиा' (Creating) рдЙрдЪ्рдЪ рд╕्рддрд░ीрдп рдЪिंрддрди рдХौрд╢рд▓ (HOTS) рдХा рд╕рдмрд╕े рдКрдкрд░ी рд╕्рддрд░ рд╣ै।
рдпूрдиिрдЯ 7 : рд╢िрдХ्рд╖ा рдиीрддिрдпाँ, рдЕрдзिрдХाрд░ рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдоुрдж्рджे
ЁЯУС рдЗрд╕ рдпूрдиिрдЯ рдХे рд╕рдм-рдЯॉрдкिрдХ्рд╕, рдкोрд╕्рдЯрд░्рд╕ рдПрд╡ं рдиोрдЯ्рд╕
59. рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╢िрдХ्рд╖ा рдиीрддि 2020 (NEP 2020)
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╢िрдХ्рд╖ा рдиीрддि 2020 рдиे 5+3+3+4 рдХा рдоॉрдбрд▓ рджिрдпा рд╣ै। рдпрд╣ рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдоाрддृрднाрд╖ा рдФрд░ FLN рдкрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рдЬोрд░ рджेрддी рд╣ै।
60. NCF рдПрд╡ं NIPUN Bharat
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: NCF 2005 рд░рдЯрдиे рдХी рд╡िрдж्рдпा рдХा рдкुрд░рдЬोрд░ рд╡िрд░ोрдз рдХрд░рддा рд╣ै। рдиिрдкुрдг рднाрд░рдд рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рдХрдХ्рд╖ा 3 рдХे рдмрдЪ्рдЪों рдоें рдмुрдиिрдпाрджी рд╕ाрдХ्рд╖рд░рддा рдкрдХ्рдХी рдХрд░рдиा рд╣ै।
61. FLN (Foundational Literacy and Numeracy)
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рдмुрдиिрдпाрджी рд╕ाрдХ्рд╖рд░рддा рдФрд░ рд╕ंрдЦ्рдпा рдЬ्рдЮाрди (FLN) рдХा рдордХрд╕рдж рдмрдЪ्рдЪों рдХो рд╕рдордЭ рдХे рд╕ाрде рдкрдв़рдиा рдФрд░ рд╕ाрдоाрди्рдп рдЧрдгिрддीрдп рд╣рд▓ рдХрд░рдиे рдпोрдЧ्рдп рдмрдиाрдиा рд╣ै।
62. рд╢िрдХ्рд╖ा рдЖрдпोрдЧ рдПрд╡ं рдиीрддिрдпाँ
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рдХोрдаाрд░ी рдЖрдпोрдЧ рдиे рд╢िрдХ्рд╖ा рдХो рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡िрдХाрд╕ рд╕े рдЬोрдб़ा рдеा। рд╕рднी рдиीрддिрдпां рдмाрд▓-рдЕрдиुрдХूрд▓ рдФрд░ рдЧुрдгрд╡рдд्рддाрдкूрд░्рдг рд╢िрдХ्рд╖ा рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрддी рд╣ैं।
63. рдоूрд▓्рдп рд╢िрдХ्рд╖ा
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рдоूрд▓्рдп рд╢िрдХ्рд╖ा рдЫाрдд्рд░ों рдоें рдиैрддिрдХ рдФрд░ рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рдЧुрдгों рдХो рд╕ींрдЪрддी рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╕्рд╡рдпं рдПрдХ рдмेрд╣рддрд░ीрди рд░ोрд▓ рдоॉрдбрд▓ рдХा рдХाрд░्рдп рдХрд░рддा рд╣ै।
64. рд╢िрдХ्рд╖ा рдоें рд╕рдорддा рдФрд░ рж╕াржоাржЬিржХ рди्рдпाрдп
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рд╕рдоाрд╡ेрд╢ी рдвांрдЪे рдоें рд╡िрд╡िрдзрддा рдПрдХ рддाрдХрдд рд╣ै। рд╢िрдХ्рд╖ा рдоें рдЬाрддि, рд▓िंрдЧ рдпा рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдЕрдХ्рд╖рдорддा рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рднेрджрднाрд╡ рдЧрд▓рдд рд╣ै।
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: RTE рдПрдХ्рдЯ 2009 рдХे рддрд╣рдд 6 рд╕े 14 рд╡рд░्рд╖ рддрдХ рдХे рд╕рднी рдмрдЪ्рдЪों рдХो рдоुрдл्рдд рдФрд░ рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рдоौрд▓िрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ рдоिрд▓ा рд╣ुрдЖ рд╣ै।
66. рд▓ैंрдЧिрдХ рд╕рдоाрдирддा рдПрд╡ं рд╢िрдХ्рд╖ा / рдЬेंрдбрд░ рдоुрдж्рджे
ЁЯУМ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░: рдЬेंрдбрд░ рд╕рдоाрдЬ рдж्рд╡ाрд░ा рдмрдиाрдИ рдЧрдИ рдзाрд░рдгा рд╣ै। рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдХो рдЪाрд╣िрдП рдХि рд╡े рдЬेंрдбрд░ рд░ूрдв़िрдпों рдХो рддोрдб़рдХрд░ рдмाрд▓рдХ-рдмाрд▓िрдХाрдУं рдХो рд╕рдоाрди рдЕрд╡рд╕рд░ рджें।
ЁЯУШ рдпूрдиिрдЯ 8 : рдоाрд╕्рдЯрд░ рд░िрд╡ीрдЬрди (Mega Summary)

рд╕рдо्рдкूрд░्рдг CDP рд╕ाрд░ांрд╢ (Mega Revision)

рдпрд╣ рд╕рдо्рдкूрд░्рдг CDP рдХे 67 рдЕрдз्рдпाрдпों рдХा рдЕंрддिрдо рд╕ाрд░ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рд╣ै। рдЕрд╡рдзाрд░рдгाрдд्рдордХ рд╕рдордЭ рдПрд╡ं рдмाрд▓-рдХेंрдж्рд░िрдд рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╣ी CTET рд╡ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рднрд░्рддी рдоें рд╕рдлрд▓рддा рдХा рдоंрдд्рд░ рд╣ै।

ЁЯПЖ рдпूрдиिрдЯ 9 : рд╕ंрдкूрд░्рдг рдкाрда्рдпрдХ्рд░рдо рдЖрдзाрд░िрдд (Mega Mock Test)

рд╕рдо्рдкूрд░्рдг CDP рдорд╣ा-рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг (Unit 1 to 8)

рдпрд╣ рдПрдХ рдлुрд▓ рд▓ेंрде рдоेрдЧा рдоॉрдХ рдЯेрд╕्рдЯ рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рдкूрд░े рдкाрда्рдпрдХ्рд░рдо рд╕े 150 рдоें рд╕े 30 рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдк्рд░рд╢्рди рд░ैंрдбрдорд▓ी рд▓िрдП рдЬाрдПंрдЧे। рдЕрдкрдиी рддैрдпाрд░ी рдХा рд╕рдЯीрдХ рдЖрдХрд▓рди рдХрд░ें!

ЁЯПЖ рдЙрдд्рдХृрд╖्рдЯ рдк्рд░рдоाрдг-рдкрдд्рд░

рдк्рд░рдоाрдгिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдХि

CDP Scholar

рдиे рд╕рдлрд▓рддाрдкूрд░्рд╡рдХ рдоॉрдХ рдЯेрд╕्рдЯ рдкूрд░्рдг рдХрд░ рд▓िрдпा рд╣ै:

%

Post a Comment

0 Comments
* Please Don't Spam Here. All the Comments are Reviewed by Admin.