1. เคถ्เคตเคธเคจ เค्เคฏा เคนै?
เคนเคฎाเคฐे เคถเคฐीเคฐ เคो เคाเคฎ เคเคฐเคจे, เคเคฒเคจे, เคฆौเคก़เคจे, เคธोเคเคจे เคเคฐ เคฌเคข़เคจे เคे เคฒिเค เคเคฐ्เคा เคी เคเคตเคถ्เคฏเคเคคा เคนोเคคी เคนै। เคญोเคเคจ เคธे เคช्เคฐाเคช्เคค เคชोเคทเค เคคเคค्เคค्เคตों เคธे เคเคฐ्เคा เคช्เคฐाเคช्เคค เคเคฐเคจे เคी เคช्เคฐเค्เคฐिเคฏा เคฎें เคเค्เคธीเคเคจ เคी เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคญूเคฎिเคा เคนोเคคी เคนै। เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคเค्เคธीเคเคจ เคฒेเคจे เคเคฐ เคाเคฐ्เคฌเคจ เคกाเคเคเค्เคธाเคเคก เคฌाเคนเคฐ เคจिเคाเคฒเคจे เคी เคช्เคฐเค्เคฐिเคฏा เคो เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคฐूเคช เคธे เคถ्เคตเคธเคจ เคธे เคोเคก़ा เคाเคคा เคนै।
เคนเคฎ เคธाँเคธ เคฒेเคคे เคธเคฎเคฏ เคเค्เคธीเคเคจ เคฏुเค्เคค เคตाเคฏु เค ंเคฆเคฐ เคฒेเคคे เคนैं เคเคฐ เคธाँเคธ เคोเคก़เคคे เคธเคฎเคฏ เคाเคฐ्เคฌเคจ เคกाเคเคเค्เคธाเคเคก เคฏुเค्เคค เคตाเคฏु เคฌाเคนเคฐ เคจिเคाเคฒเคคे เคนैं।
2. เคถ्เคตเคธเคจ เคคंเคค्เคฐ เคे เคฎुเค्เคฏ เค ंเค
เคนเคฎाเคฐे เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคถ्เคตเคธเคจ เคा เคाเคฐ्เคฏ เคฎुเค्เคฏ เคฐूเคช เคธे เคถ्เคตเคธเคจ เคคंเคค्เคฐ (Respiratory System) เคเคฐเคคा เคนै।
เคถ्เคตเคธเคจ เคा เคธเคฐเคฒ เคฎाเคฐ्เค
เคจाเค → เคถ्เคตाเคธเคจเคฒी → เคซेเคซเคก़े
3. เคจाเค เคा เค्เคฏा เคाเคฎ เคนै?
เคจाเค เคेเคตเคฒ เคธूँเคเคจे เคा เค ंเค เคนी เคจเคนीं เคนै, เคฌเคฒ्เคि เคถ्เคตเคธเคจ เคฎें เคญी เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคญूเคฎिเคा เคจिเคญाเคคी เคนै।
เคจाเค เคฎें เคฎौเคूเคฆ เคฌाเคฒ เคเคฐ เค ंเคฆเคฐ เคी เคจเคฎी เคตाเคฏु เคฎें เคฎौเคूเคฆ เคงूเคฒ เคे เคुเค เคเคฃों เคो เคฐोเคเคจे เคฎें เคธเคนाเคฏเคคा เคเคฐเคคे เคนैं।
เคจाเค เคธे เคฒी เคเค เคตाเคฏु เคถเคฐीเคฐ เคे เค ंเคฆเคฐ เคाเคจे เคธे เคชเคนเคฒे เคुเค เคนเคฆ เคคเค เคเคฐ्เคฎ เคเคฐ เคจเคฎ เคญी เคนोเคคी เคนै।
4. เคถ्เคตाเคธเคจเคฒी
เคจाเค เคธे เค ंเคฆเคฐ เคเค เคตाเคฏु เคถ्เคตाเคธเคจเคฒी เคे เคฐाเคธ्เคคे เคซेเคซเคก़ों เคคเค เคชเคนुँเคเคคी เคนै।
เคถ्เคตाเคธเคจเคฒी เคो เค ंเค्เคฐेเคी เคฎें Trachea เคเคนा เคाเคคा เคนै।
เคถ्เคตाเคธเคจเคฒी เคเคे เคाเคเคฐ เคฆो เคฎुเค्เคฏ เคถाเคाเคं เคฎें เคฌँเคเคคी เคนै, เคो เคฆोเคจों เคซेเคซเคก़ों เคคเค เคตाเคฏु เคชเคนुँเคाเคคी เคนैं।
5. เคซेเคซเคก़े
เคนเคฎाเคฐे เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคฆो เคซेเคซเคก़े เคนोเคคे เคนैं।
เคซेเคซเคก़े เคाเคคी เคे เค ंเคฆเคฐ เคธ्เคฅिเคค เคนोเคคे เคนैं। เคเคจเคฎें เคฌเคนुเคค เคธाเคฐी เคोเคी-เคोเคी เคตाเคฏु เคฅैเคฒिเคฏाँ เคนोเคคी เคนैं, เคเคนाँ เคตाเคฏु เคธे เคเค्เคธीเคเคจ เคฐเค्เคค เคฎें เคชเคนुँเคเคคी เคนै เคเคฐ เคฐเค्เคค เคธे เคाเคฐ्เคฌเคจ เคกाเคเคเค्เคธाเคเคก เคฌाเคนเคฐ เคเคคी เคนै।
เคเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เคถ्เคตเคธเคจ เคคंเคค्เคฐ เคเคฐ เคชเคฐिเคธंเคเคฐเคฃ เคคंเคค्เคฐ เคเค-เคฆूเคธเคฐे เคธे เคुเคก़े เคนुเค เคนैं।
เคฏाเคฆ เคฐเคें:
เคซेเคซเคก़े → เคเค्เคธीเคเคจ เคฐเค्เคค เคคเค เคชเคนुँเคाเคจे เคฎें เคธเคนाเคฏเคคा เคเคฐเคคे เคนैं।
6. เคธाँเคธ เคฒेเคจा เคเคฐ เคธाँเคธ เคोเคก़เคจा
๐ข เคธाँเคธ เคฒेเคจा (Inhalation)
เคเคฌ เคนเคฎ เคธाँเคธ เคฒेเคคे เคนैं:
เคตाเคฏु เคถเคฐीเคฐ เคे เค ंเคฆเคฐ เคाเคคी เคนै।
เคเค्เคธीเคเคจ เคซेเคซเคก़ों เคคเค เคชเคนुँเคเคคी เคนै।
เคซेเคซเคก़ों เคฎें เคเค्เคธीเคเคจ เคฐเค्เคค เคฎें เคชเคนुँเคเคคी เคนै।
๐ต เคธाँเคธ เคोเคก़เคจा (Exhalation)
เคเคฌ เคนเคฎ เคธाँเคธ เคोเคก़เคคे เคนैं:
เคाเคฐ्เคฌเคจ เคกाเคเคเค्เคธाเคเคก เคฏुเค्เคค เคตाเคฏु เคซेเคซเคก़ों เคธे เคฌाเคนเคฐ เคเคคी เคนै।
เคฏเคน เคตाเคฏु เคจाเค เคฏा เคฎुँเคน เคे เคฐाเคธ्เคคे เคถเคฐीเคฐ เคธे เคฌाเคนเคฐ เคจिเคเคฒเคคी เคนै।
7. เคกाเคฏाเคซ्เคฐाเคฎ เคा เคाเคฐ्เคฏ
เคกाเคฏाเคซ्เคฐाเคฎ เคाเคคी เคเคฐ เคชेเค เคे เคฌीเค เคธ्เคฅिเคค เคเค เคฎांเคธเคชेเคถी เคนै।
เคฏเคน เคธाँเคธ เคฒेเคจे เคเคฐ เคोเคก़เคจे เคฎें เคซेเคซเคก़ों เคी เคธเคนाเคฏเคคा เคเคฐเคคा เคนै।
เคธเคฐเคฒ เคฐूเคช เคฎें:
เคธाँเคธ เคฒेเคจा → เคกाเคฏाเคซ्เคฐाเคฎ เคจीเคे เคी เคเคฐ เคाเคคा เคนै → เคซेเคซเคก़ों เคฎें เค เคงिเค เคตाเคฏु เคเคคी เคนै।
เคธाँเคธ เคोเคก़เคจा → เคกाเคฏाเคซ्เคฐाเคฎ เคเคชเคฐ เคी เคเคฐ เคเคคा เคนै → เคตाเคฏु เคฌाเคนเคฐ เคจिเคเคฒเคคी เคนै।
8. เคเค्เคธीเคเคจ เคถเคฐीเคฐ เคे เคฒिเค เค्เคฏों เคเคฐूเคฐी เคนै?
เคนเคฎाเคฐे เคถเคฐीเคฐ เคी เคोเคถिเคाเคं เคो เคाเคฎ เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคเคฐ्เคा เคाเคนिเค।
เคญोเคเคจ เคธे เคช्เคฐाเคช्เคค เคชोเคทเค เคคเคค्เคค्เคต เคเคฐ เคเค्เคธीเคเคจ เคฎिเคฒเคเคฐ เคถเคฐीเคฐ เคो เคเคฐ्เคा เคช्เคฐाเคช्เคค เคเคฐเคจे เคฎें เคธเคนाเคฏเคคा เคเคฐเคคे เคนैं।
เคเคธ เคเคฐ्เคा เคा เคเคชเคฏोเค เคนเคฎ:
เคเคฒเคจे เคฎें
เคฆौเคก़เคจे เคฎें
เคेเคฒเคจे เคฎें
เคชเคข़เคจे เคเคฐ เคธोเคเคจे เคฎें
เคถเคฐीเคฐ เคी เคตृเคฆ्เคงि เคฎें
เคถเคฐीเคฐ เคे เคตिเคญिเคจ्เคจ เคाเคฐ्เคฏों เคฎें
เคเคฐเคคे เคนैं।
9. เคถ्เคตเคธเคจ เคเคฐ เคชเคฐिเคธंเคเคฐเคฃ เคा เคธंเคฌंเคง
เคถ्เคตเคธเคจ เคคंเคค्เคฐ เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคเค्เคธीเคเคจ เคชเคนुँเคाเคจे เคฎें เคธเคนाเคฏเคคा เคเคฐเคคा เคนै, เคเคฌเคि เคชเคฐिเคธंเคเคฐเคฃ เคคंเคค्เคฐ เคฐเค्เคค เคे เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคเค्เคธीเคเคจ เคो เคถเคฐीเคฐ เคे เคตिเคญिเคจ्เคจ เคญाเคों เคคเค เคชเคนुँเคाเคคा เคนै।
เคเคธे เคเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เคธเคฎเคें:
เคนเคตा → เคซेเคซเคก़े → เคเค्เคธीเคเคจ เคฐเค्เคค เคฎें → เคฐเค्เคค เคฆ्เคตाเคฐा เคถเคฐीเคฐ เคी เคोเคถिเคाเคं เคคเค
เคเคฐ
เคोเคถिเคाเคं เคธे เคाเคฐ्เคฌเคจ เคกाเคเคเค्เคธाเคเคก → เคฐเค्เคค → เคซेเคซเคก़े → เคฌाเคนเคฐ
10. เคต्เคฏाเคฏाเคฎ เคเคฐเคจे เคชเคฐ เคธाँเคธ เคคेเค เค्เคฏों เคเคฒเคคी เคนै?
เคเคฌ เคนเคฎ เคฆौเคก़เคคे เคฏा เคेเคฒเคคे เคนैं, เคคो เคนเคฎाเคฐी เคฎांเคธเคชेเคถिเคฏाँ เค เคงिเค เคाเคฎ เคเคฐเคคी เคนैं।
เคเคธเคฒिเค เคถเคฐीเคฐ เคो เค เคงिเค เคเคฐ्เคा เคी เคเคตเคถ्เคฏเคเคคा เคนोเคคी เคนै। เคถเคฐीเคฐ เค เคงिเค เคเค्เคธीเคเคจ เคฒेเคจे เคे เคฒिเค เคคेเคी เคธे เคธाँเคธ เคฒेเคจे เคฒเคเคคा เคนै।
เคเคธी เคाเคฐเคฃ เคต्เคฏाเคฏाเคฎ เคे เคฌाเคฆ:
เคธाँเคธ เคคेเค เคเคฒเคคी เคนै।
เคนृเคฆเคฏ เคी เคงเคก़เคเคจ เคคेเค เคนो เคाเคคी เคนै।
เคुเค เคธเคฎเคฏ เคเคฐाเคฎ เคเคฐเคจे เคชเคฐ เคธाँเคธ เคเคฐ เคนृเคฆเคฏ เคी เคเคคि เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคนोเคจे เคฒเคเคคी เคนै।
11. เคชौเคงे เคเคฐ เคถ्เคตเคธเคจ
เคชौเคงे เคญी เคถ्เคตเคธเคจ เคเคฐเคคे เคนैं।
เคชौเคงे เคฆिเคจ เคเคฐ เคฐाเคค เคฆोเคจों เคธเคฎเคฏ เคถ्เคตเคธเคจ เคเคฐเคคे เคนैं।
เคชौเคงे เคช्เคฐเคाเคถ เคธंเคถ्เคฒेเคทเคฃ เคे เคฆौเคฐाเคจ เคธूเคฐ्เคฏ เคे เคช्เคฐเคाเคถ เคी เคธเคนाเคฏเคคा เคธे เคญोเคเคจ เคฌเคจाเคคे เคนैं, เคเคฌเคि เคถ्เคตเคธเคจ เคฎें เคญोเคเคจ เคธे เคเคฐ्เคा เคช्เคฐाเคช्เคค เคเคฐเคคे เคนैं।
เคฏाเคฆ เคฐเคें:
เคชौเคงे เคญी เคीเคตिเคค เคนैं, เคเคธเคฒिเค เคตे เคถ्เคตเคธเคจ เคเคฐเคคे เคนैं।
๐ซ เคถ्เคตเคธเคจ เคคंเคค्เคฐ เคो เคธ्เคตเคธ्เคฅ เคैเคธे เคฐเคें?
๐ฟ เคธ्เคตเค्เค เคเคฐ เคคाเคी เคนเคตा เคฎें เคฐเคนें।
๐ญ เคงूเคฎ्เคฐเคชाเคจ เคเคฐ เคงुเคँ เคธे เคฆूเคฐ เคฐเคนें।
๐ เคจिเคฏเคฎिเคค เคถाเคฐीเคฐिเค เคเคคिเคตिเคงि เคเคฐें।
๐งน เคเคฐ เคเคฐ เคเคธเคชाเคธ เคธเคซाเค เคฐเคें।
๐ท เคฌเคนुเคค เค เคงिเค เคงूเคฒ เคฏा เคช्เคฐเคฆूเคทเคฃ เคตाเคฒे เคธ्เคฅाเคจों เคชเคฐ เคธाเคตเคงाเคจी เคฐเคें।
๐ณ เค เคงिเค เคชेเคก़-เคชौเคงे เคฒเคाเคँ เคเคฐ เคเคจเคी เคฐเค्เคทा เคเคฐें।
เคชเคฐ्เคฏाเคช्เคค เคเคฐाเคฎ เคเคฐ เคจींเคฆ เคฒें।
⭐ JNVST เคे เคฒिเค เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคคเคฅ्เคฏ
เคถ्เคตเคธเคจ เคा เคฎुเค्เคฏ เค ंเค — เคซेเคซเคก़े
เคฎเคจुเคท्เคฏ เคे เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคฆो เคซेเคซเคก़े เคนोเคคे เคนैं।
เคธाँเคธ เคฒेเคคे เคธเคฎเคฏ เคนเคฎ เคฎुเค्เคฏ เคฐूเคช เคธे เคเค्เคธीเคเคจ เค ंเคฆเคฐ เคฒेเคคे เคนैं।
เคธाँเคธ เคोเคก़เคคे เคธเคฎเคฏ เคाเคฐ्เคฌเคจ เคกाเคเคเค्เคธाเคเคก เคฌाเคนเคฐ เคจिเคाเคฒเคคे เคนैं।
เคจाเค เคถ्เคตเคธเคจ เคे เคฒिเค เคตाเคฏु เคा เคช्เคฐเคฎुเค เคช्เคฐเคตेเคถ เคฎाเคฐ्เค เคนै।
เคถ्เคตाเคธเคจเคฒी เคตाเคฏु เคो เคซेเคซเคก़ों เคคเค เคชเคนुँเคाเคคी เคนै।
เคกाเคฏाเคซ्เคฐाเคฎ เคธाँเคธ เคฒेเคจे เคเคฐ เคोเคก़เคจे เคฎें เคธเคนाเคฏเคคा เคเคฐเคคा เคนै।
เคซेเคซเคก़ों เคฎें เคเค्เคธीเคเคจ เคฐเค्เคค เคฎें เคชเคนुँเคเคคी เคนै।
เคต्เคฏाเคฏाเคฎ เคे เคฆौเคฐाเคจ เคธाँเคธ เคฒेเคจे เคी เคเคคि เคฌเคข़ เคाเคคी เคนै।
เคชौเคงे เคญी เคถ्เคตเคธเคจ เคเคฐเคคे เคนैं।
เคถ्เคตเคธเคจ เคคंเคค्เคฐ เคเคฐ เคชเคฐिเคธंเคเคฐเคฃ เคคंเคค्เคฐ เคฎिเคฒเคเคฐ เคถเคฐीเคฐ เคे เค ंเคों เคคเค เคเค्เคธीเคเคจ เคชเคนुँเคाเคจे เคฎें เคธเคนाเคฏเคคा เคเคฐเคคे เคนैं।
๐ เค เคญ्เคฏाเคธ เคช्เคฐเคถ्เคจ
เคฌเคนुเคตिเคเคฒ्เคชीเคฏ เคช्เคฐเคถ्เคจ
1. เคฎเคจुเคท्เคฏ เคे เคถ्เคตเคธเคจ เคा เคฎुเค्เคฏ เค
ंเค เคौเคจ-เคธा เคนै?
A. เคนृเคฆเคฏ
B. เคซेเคซเคก़े
C. เคชेเค
D. เคฎเคธ्เคคिเคท्เค
เคเคค्เคคเคฐ — B. เคซेเคซเคก़े
2. เคธाँเคธ เคฒेเคคे เคธเคฎเคฏ เคนเคฎ เคฎुเค्เคฏ เคฐूเคช เคธे เคौเคจ-เคธी เคैเคธ เค
ंเคฆเคฐ เคฒेเคคे เคนैं?
A. เคाเคฐ्เคฌเคจ เคกाเคเคเค्เคธाเคเคก
B. เคเค्เคธीเคเคจ
C. เคเคฒเคตाเคท्เคช
D. เคงुเคँ
เคเคค्เคคเคฐ — B. เคเค्เคธीเคเคจ
3. เคธाँเคธ เคोเคก़เคคे เคธเคฎเคฏ เคถเคฐीเคฐ เคธे เคฎुเค्เคฏ เคฐूเคช เคธे เคौเคจ-เคธी เคैเคธ เคฌाเคนเคฐ เคจिเคเคฒเคคी เคนै?
A. เคเค्เคธीเคเคจ
B. เคाเคฐ्เคฌเคจ เคกाเคเคเค्เคธाเคเคก
C. เคจाเคเค्เคฐोเคเคจ
D. เคนाเคเคก्เคฐोเคเคจ
เคเคค्เคคเคฐ — B. เคाเคฐ्เคฌเคจ เคกाเคเคเค्เคธाเคเคก
4. เคตाเคฏु เคो เคซेเคซเคก़ों เคคเค เคชเคนुँเคाเคจे เคตाเคฒी เคจเคฒी เคौเคจ-เคธी เคนै?
A. เคถ्เคตाเคธเคจเคฒी
B. เคญोเคเคจ เคจเคฒी
C. เคฐเค्เคค เคจเคฒी
D. เคฎूเคค्เคฐ เคจเคฒी
เคเคค्เคคเคฐ — A. เคถ्เคตाเคธเคจเคฒी
5. เคต्เคฏाเคฏाเคฎ เคเคฐเคจे เคชเคฐ เคธाँเคธ เคคेเค เค्เคฏों เคเคฒเคคी เคนै?
A. เคถเคฐीเคฐ เคो เค
เคงिเค เคเค्เคธीเคเคจ เคी เคเคตเคถ्เคฏเคเคคा เคนोเคคी เคนै
B. เคถเคฐीเคฐ เคธोเคจा เคाเคนเคคा เคนै
C. เคถเคฐीเคฐ เค ंเคกा เคนो เคाเคคा เคนै
D. เคญोเคเคจ เคชเค เคाเคคा เคนै
เคเคค्เคคเคฐ — A. เคถเคฐीเคฐ เคो เค
เคงिเค เคเค्เคธीเคเคจ เคी เคเคตเคถ्เคฏเคเคคा เคนोเคคी เคนै
เคธเคนी เคฏा เคเคฒเคค
เคฎเคจुเคท्เคฏ เคे เคฆो เคซेเคซเคก़े เคนोเคคे เคนैं। — เคธเคนी
เคชौเคงे เคถ्เคตเคธเคจ เคจเคนीं เคเคฐเคคे। — เคเคฒเคค
เคถ्เคตाเคธเคจเคฒी เคตाเคฏु เคो เคซेเคซเคก़ों เคคเค เคชเคนुँเคाเคคी เคนै। — เคธเคนी
เคต्เคฏाเคฏाเคฎ เคे เคฌाเคฆ เคธाँเคธ เคी เคเคคि เคฌเคข़ เคธเคเคคी เคนै। — เคธเคนी
เคाเคฐ्เคฌเคจ เคกाเคเคเค्เคธाเคเคก เคธाँเคธ เคोเคก़เคคे เคธเคฎเคฏ เคฌाเคนเคฐ เคจिเคเคฒเคคी เคนै। — เคธเคนी
๐ เคเค เคจเค़เคฐ เคฎें
เคถ्เคตเคธเคจ = เคถเคฐीเคฐ เคฆ्เคตाเคฐा เคเค्เคธीเคเคจ เคฒेเคจा เคเคฐ เคाเคฐ्เคฌเคจ เคกाเคเคเค्เคธाเคเคก เคฌाเคนเคฐ เคจिเคाเคฒเคจा
เคจाเค → เคถ्เคตाเคธเคจเคฒी → เคซेเคซเคก़े → เคฐเค्เคค → เคถเคฐीเคฐ เคी เคोเคถिเคाเคँ
๐ เคเค्เคธीเคเคจ เคถเคฐीเคฐ เคो เคเคฐ्เคा เคช्เคฐाเคช्เคค เคเคฐเคจे เคฎें เคธเคนाเคฏเคคा เคเคฐเคคी เคนै।
Unit 2 – เคฎाเคจเคต เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคถ्เคตเคธเคจ เคคเค เคธเคญी เคจिเคฐ्เคงाเคฐिเคค เคตिเคทเคฏ เคชूเคฐे เคนो เคเค।