рд╣рдо рдЬो рднोрдЬрди рдЦाрддे рд╣ैं, рдЙрд╕рдоें рдХрдИ рдРрд╕े рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдкрджाрд░्рде рдкाрдП рдЬाрддे рд╣ैं рдЬिрдирдХी рд╣рдоाрд░े рд╢рд░ीрд░ рдХो рдКрд░्рдЬा рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे, рдмрдв़рдиे, рд╢рд░ीрд░ рдХी рдорд░рдо्рдордд рдХрд░рдиे рдФрд░ рд╕्рд╡рд╕्рде рд░рд╣рдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрди рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдкрджाрд░्рдеों рдХो рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ рдХрд╣рддे рд╣ैं।
ЁЯзм рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ рдХ्рдпा рд╣ैं?
рднोрдЬрди рдоें рдкाрдП рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рд╡े рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдкрджाрд░्рде рдЬो рд╢рд░ीрд░ рдХो рдКрд░्рдЬा, рд╡ृрдж्рдзि, рд╡िрдХाрд╕, рд╢рд░ीрд░ рдХी рдорд░рдо्рдордд рдФрд░ рд╕्рд╡рд╕्рде рд░рд╣рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддे рд╣ैं, рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ рдХрд╣рд▓ाрддे рд╣ैं।
рдоुрдЦ्рдп рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡
рд╣рдоाрд░े рднोрдЬрди рдоें рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдпे рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ рд╣ोрддे рд╣ैं:
ЁЯНЪ рдХाрд░्рдмोрд╣ाрдЗрдб्рд░ेрдЯ
ЁЯеЬ рд╡рд╕ा
ЁЯз▒ рдк्рд░ोрдЯीрди
ЁЯНК рд╡िрдЯाрдоिрди
ЁЯзВ рдЦрдиिрдЬ рд▓рд╡рдг
ЁЯТз рдЬрд▓
рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде рднोрдЬрди рдоें рд░ेрд╢ा (Roughage/Fibre) рднी рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै, рдЬो рдкाрдЪрди рддंрдд्рд░ рдХो рд╕्рд╡рд╕्рде рд░рдЦрдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ै।
⚡ рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ों рдХे рдоुрдЦ्рдп рдХाрд░्рдп
ЁЯНЪ 1. рдХाрд░्рдмोрд╣ाрдЗрдб्рд░ेрдЯ
рдХाрд░्рдмोрд╣ाрдЗрдб्рд░ेрдЯ рд╣рдоाрд░े рд╢рд░ीрд░ рдХे рд▓िрдП рдКрд░्рдЬा рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕्рд░ोрдд рд╣ैं।
рд╣рдоाрд░े рд╢рд░ीрд░ рдХो:
рдЪрд▓рдиे
рджौрдб़рдиे
рдЦेрд▓рдиे
рдкрдв़рдиे
рдХाрдо рдХрд░рдиे
рдХे рд▓िрдП рдКрд░्рдЬा рдЪाрд╣िрдП। рдХाрд░्рдмोрд╣ाрдЗрдб्рд░ेрдЯ рдпुрдХ्рдд рднोрдЬрди рдЗрд╕ рдКрд░्рдЬा рдХी рдкूрд░्рддि рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ै।
ЁЯМ╛ рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕्рд░ोрдд
рдЪाрд╡рд▓
рдЧेрд╣ूँ
рд░ोрдЯी
рдордХ्рдХा
рдЖрд▓ू
рд╢рдХрд░рдХंрдж
рдХेрд▓ा
рдЪीрдиी
⭐ JNVST рддрде्рдп
рдХाрд░्рдмोрд╣ाрдЗрдб्рд░ेрдЯ → рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдКрд░्рдЬा
ЁЯеЬ 2. рд╡рд╕ा
рд╡рд╕ा рднी рд╢рд░ीрд░ рдХो рдКрд░्рдЬा рджेрддी рд╣ै। рдпрд╣ рд╢рд░ीрд░ рдоें рдКрд░्рдЬा рдХे рднंрдбाрд░рдг рдоें рднी рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддी рд╣ै।
рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕्рд░ोрдд
рддेрд▓
рдШी
рдордХ्рдЦрди
рдоूँрдЧрдлрд▓ी
рддिрд▓
рдмाрджाрдо
рдХाрдЬू
рдЕрди्рдп рдоेрд╡े рдФрд░ рдмीрдЬ
рд╡рд╕ा рдХे рдХाрд░्рдп
рдКрд░्рдЬा рджेрдиा
рдКрд░्рдЬा рдХा рднंрдбाрд░рдг
рд╢рд░ीрд░ рдХो рдЧрд░्рдо рд░рдЦрдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा
⚠️ рдз्рдпाрди рд░рдЦें
рд╡рд╕ा рд╢рд░ीрд░ рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдмрд╣ुрдд рдЕрдзिрдХ рд╡рд╕ा рд╡ाрд▓ा рднोрдЬрди рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХे рд▓िрдП рдЙрдЪिрдд рдирд╣ीं рд╣ै।
⭐ JNVST рддрде्рдп
рд╡рд╕ा → рдКрд░्рдЬा + рдКрд░्рдЬा рдХा рднंрдбाрд░рдг
ЁЯз▒ 3. рдк्рд░ोрдЯीрди
рдк्рд░ोрдЯीрди рдХो рд╢рд░ीрд░ рдХा рдиिрд░्рдоाрдгрдХाрд░ी рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ рдХрд╣ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдпрд╣:
рдмрдЪ्рдЪों рдХी рд╡ृрдж्рдзि рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ै।
рд╢рд░ीрд░ рдХे рдКрддрдХों рдХी рдорд░рдо्рдордд рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ै।
рд╢рд░ीрд░ рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднूрдоिрдХा рдиिрднाрддा рд╣ै।
ЁЯМ▒ рдкौрдзों рд╕े рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓े рд╕्рд░ोрдд
рджाрд▓
рдЪрдиा
рд░ाрдЬрдоा
рдордЯрд░
рд╕ोрдпाрдмीрди
рдоूँрдЧрдлрд▓ी
ЁЯРД рдкрд╢ु рд╕्рд░ोрдд
рджूрдз
рджрд╣ी
рдкрдиीрд░
рдЕंрдбा
рдордЫрд▓ी
рдоांрд╕
⭐ JNVST рддрде्рдп
рдк्рд░ोрдЯीрди → рд╡ृрдж्рдзि + рд╡िрдХाрд╕ + рд╢рд░ीрд░ рдХी рдорд░рдо्рдордд
ЁЯНК 4. рд╡िрдЯाрдоिрди
рд╡िрдЯाрдоिрди рдРрд╕े рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ рд╣ैं рдЬिрдирдХी рд╢рд░ीрд░ рдХो рдХрдо рдоाрдд्рд░ा рдоें рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрддी рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рд╡े рд╢рд░ीрд░ рдХे рд╕ाрдоाрди्рдп рд╡िрдХाрд╕ рдФрд░ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХे рд▓िрдП рдмрд╣ुрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ैं।
рд╡िрдЯाрдоिрди рд╣рдоें рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдлрд▓, рд╕рдм्рдЬिрдпों, рджूрдз, рдЕंрдбे рдФрд░ рдЕрди्рдп рдЦाрдж्рдп рдкрджाрд░्рдеों рд╕े рдоिрд▓рддे рд╣ैं।
рд╡िрдЯाрдоिрди рдХрдИ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рд╣ोрддे рд╣ैं।
ЁЯЯа рд╡िрдЯाрдоिрди A
рд╡िрдЯाрдоिрди A рдЖँрдЦों рдФрд░ рд╕ाрдоाрди्рдп рд╡ृрдж्рдзि рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।
рд╕्рд░ोрдд
рдЧाрдЬрд░
рд╢рдХрд░рдХंрдж
рд╣рд░ी рдкрдд्рддेрджाрд░ рд╕рдм्рдЬिрдпाँ
рджूрдз
рдЕंрдбे рдХी рдЬрд░्рджी рдЖрджि
⭐ рдпाрдж рд░рдЦें
рд╡िрдЯाрдоिрди A → рдЖँрдЦों рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг
ЁЯЯб рд╡िрдЯाрдоिрди B рд╕рдоूрд╣
рд╡िрдЯाрдоिрди B рд╕рдоूрд╣ рд╢рд░ीрд░ рдоें рдКрд░्рдЬा рдХे рдЙрдкрдпोрдЧ рдФрд░ рддंрдд्рд░िрдХा рддंрдд्рд░ рд╕рд╣िрдд рдХрдИ рд╕ाрдоाрди्рдп рдХाрд░्рдпों рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।
рд╕्рд░ोрдд
рд╕ाрдмुрдд рдЕрдиाрдЬ
рджाрд▓ें
рджूрдз
рдЕंрдбे
рдоेрд╡े рдЖрджि
⭐ рдпाрдж рд░рдЦें
рд╡िрдЯाрдоिрди B рд╕рдоूрд╣ → рд╢рд░ीрд░ рдХे рд╕ाрдоाрди्рдп рдХाрд░्рдпों рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ
ЁЯНК рд╡िрдЯाрдоिрди C
рд╡िрдЯाрдоिрди C рд╢рд░ीрд░ рдХे рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдФрд░ рдШाрд╡ рднрд░рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ै।
рд╕्рд░ोрдд
рдЖंрд╡рд▓ा
рдЕрдорд░ूрдж
рд╕ंрддрд░ा
рдиींрдмू
рдЯрдоाрдЯрд░
⭐ рдпाрдж рд░рдЦें
рд╡िрдЯाрдоिрди C → рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп + рдШाрд╡ рднрд░рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा
ЁЯеЫ рд╡िрдЯाрдоिрди D
рд╡िрдЯाрдоिрди D рд╢рд░ीрд░ рдоें рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо рдХे рдЙрдкрдпोрдЧ рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рд╣рдб्рдбिрдпों рддрдеा рджाँрддों рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।
рд╕ूрд░्рдп рдХा рдк्рд░рдХाрд╢ рд╢рд░ीрд░ рдоें рд╡िрдЯाрдоिрди D рдмрдирдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ै।
рд╕्рд░ोрдд
рд╕ूрд░्рдп рдХा рдк्рд░рдХाрд╢
рдЕंрдбा
рджूрдз рдФрд░ рдХुрдЫ рдЕрди्рдп рдЦाрдж्рдп рдкрджाрд░्рде
⭐ рдпाрдж рд░рдЦें
рд╡िрдЯाрдоिрди D → рд╣рдб्рдбिрдпाँ рдФрд░ рджाँрдд
ЁЯй╕ рд╡िрдЯाрдоिрди K
рд╡िрдЯाрдоिрди K рд╢рд░ीрд░ рдоें рд░рдХ्рдд рдХा рдердХ्рдХा рдмрдирдиे рдХी рд╕ाрдоाрди्рдп рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।
рд╕्рд░ोрдд
рд╣рд░ी рдкрдд्рддेрджाрд░ рд╕рдм्рдЬिрдпाँ
⭐ рдпाрдж рд░рдЦें
рд╡िрдЯाрдоिрди K → рд░рдХ्рдд рдХा рдердХ्рдХा рдмрдирдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा
ЁЯзВ 5. рдЦрдиिрдЬ рд▓рд╡рдг
рдЦрдиिрдЬ рд▓рд╡рдг рд╢рд░ीрд░ рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдФрд░ рд╡िрднिрди्рди рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдХाрд░्рдпों рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ोрддे рд╣ैं।
рдХुрдЫ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЦрдиिрдЬ рд╣ैं:
рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо
рдЖрдпрд░рди
рдЖрдпोрдбीрди
рдлॉрд╕्рдлोрд░рд╕
ЁЯж┤ рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо
рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо рд╣рдб्рдбिрдпों рдФрд░ рджाँрддों рдХे рд▓िрдП рдмрд╣ुрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।
рд╕्рд░ोрдд
рджूрдз
рджрд╣ी
рдкрдиीрд░
рдХुрдЫ рд╣рд░ी рд╕рдм्рдЬिрдпाँ
⭐ рдпाрдж рд░рдЦें
рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо → рд╣рдб्рдбिрдпाँ + рджाँрдд
ЁЯй╕ рдЖрдпрд░рди
рдЖрдпрд░рди рд╢рд░ीрд░ рдоें рд╣ीрдоोрдЧ्рд▓ोрдмिрди рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै। рд╣ीрдоोрдЧ्рд▓ोрдмिрди рд░рдХ्рдд рдоें рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди рд▓े рдЬाрдиे рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднूрдоिрдХा рдиिрднाрддा рд╣ै।
рд╕्рд░ोрдд
рд╣рд░ी рдкрдд्рддेрджाрд░ рд╕рдм्рдЬिрдпाँ
рджाрд▓ें
рдЪрдиा
рдмीрди्рд╕
рдХुрдЫ рдЕрди्рдп рдЦाрдж्рдп рдкрджाрд░्рде
⭐ рдпाрдж рд░рдЦें
рдЖрдпрд░рди → рд╣ीрдоोрдЧ्рд▓ोрдмिрди/рд░рдХ्рдд рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг
ЁЯзВ рдЖрдпोрдбीрди
рдЖрдпोрдбीрди рд╢рд░ीрд░ рдоें рдеाрдпрд░ॉрдЗрдб рдЧ्рд░ंрдеि рдХे рд╕ाрдоाрди्рдп рдХाрд░्рдп рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।
рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕्рд░ोрдд
рдЖрдпोрдбीрди рдпुрдХ्рдд рдирдордХ
⭐ рдпाрдж рд░рдЦें
рдЖрдпोрдбीрди → рдеाрдпрд░ॉрдЗрдб рдХे рд╕ाрдоाрди्рдп рдХाрд░्рдп рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ
ЁЯТз 6. рдЬрд▓
рдЬрд▓ рд╣рдоाрд░े рд╢рд░ीрд░ рдХे рд▓िрдП рдЕрдд्рдпंрдд рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।
рд╣рдоाрд░े рд╢рд░ीрд░ рдХा рдПрдХ рдмрдб़ा рднाрдЧ рдЬрд▓ рд╕े рдмрдиा рд╣ै рдФрд░ рд╢рд░ीрд░ рдХी рдЕрдиेрдХ рдХ्рд░िрдпाрдУं рдоें рдЬрд▓ рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрддी рд╣ै।
рдЬрд▓ рдХे рдХाрд░्рдп
рдкाрдЪрди рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा
рд╢рд░ीрд░ рдоें рдкрджाрд░्рдеों рдХे рдкрд░िрд╡рд╣рди рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा
рд╢рд░ीрд░ рдХा рддाрдкрдоाрди рд╕ाрдоाрди्рдп рд░рдЦрдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा
рдЕрдкрд╢िрд╖्рдЯ рдкрджाрд░्рдеों рдХो рдмाрд╣рд░ рдиिрдХाрд▓рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा
⭐ рдпाрдж рд░рдЦें
рдЬрд▓ → рд╢рд░ीрд░ рдХी рдЕрдиेрдХ рдХ्рд░िрдпाрдУं рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ
ЁЯМ╛ 7. рд░ेрд╢ा (Roughage/Fibre)
рд░ेрд╢ा рднोрдЬрди рдХा рд╡рд╣ рднाрдЧ рд╣ै рдЬो рд╢рд░ीрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдкрдЪाрдпा рдирд╣ीं рдЬाрддा, рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рдкाрдЪрди рддंрдд्рд░ рдХे рд╕ाрдоाрди्рдп рдХाрд░्рдп рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ै।
рд╕्рд░ोрдд
рдлрд▓
рд╕рдм्рдЬिрдпाँ
рд╕рд▓ाрдж
рд╕ाрдмुрдд рдЕрдиाрдЬ
рджाрд▓ें
рд▓ाрдн
рдкाрдЪрди рдХो рдаीрдХ рд░рдЦрдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा।
рдорд▓ рдд्рдпाрдЧ рдХो рдЖрд╕ाрди рдмрдиाрдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा।
⭐ рдпाрдж рд░рдЦें
рд░ेрд╢ा → рдкाрдЪрди рддंрдд्рд░ рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧी
ЁЯН▒ рд╕ंрддुрд▓िрдд рдЖрд╣ाрд░ рдФрд░ рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡
рдРрд╕ा рднोрдЬрди рдЬिрд╕рдоें рд╢рд░ीрд░ рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╡िрднिрди्рди рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ рдЙрдЪिрдд рдоाрдд्рд░ा рдоें рдоिрд▓ें, рдЙрд╕े рд╕ंрддुрд▓िрдд рдЖрд╣ाрд░ рдХрд╣рддे рд╣ैं।
рдПрдХ рд╕ंрддुрд▓िрдд рднोрдЬрди рдоें рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдЦाрдж्рдп рдкрджाрд░्рде рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрдиे рдЪाрд╣िрдП।
рдЙрджाрд╣рд░рдг
ЁЯМ╛ рдЕрдиाрдЬ
ЁЯег рджाрд▓
ЁЯем рд╕рдм्рдЬिрдпाँ
ЁЯНО рдлрд▓
ЁЯеЫ рджूрдз/рджрд╣ी
ЁЯТз рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдкाрдиी
рдЗрд╕рд╕े рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдоिрд▓рддी рд╣ै।
⚠️ рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ों рдХी рдХрдоी
рдпрджि рднोрдЬрди рдоें рдХिрд╕ी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ рдХी рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдоाрдд्рд░ा рди рдоिрд▓े, рддो рд╢рд░ीрд░ рдХे рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдкрд░ рдмुрд░ा рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़ рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдХрдХ्рд╖ा 5 рдХे рд▓िрдП рдХुрдЫ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЙрджाрд╣рд░рдг:
ЁЯУМ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг
рдЗрди рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рд╕े рдмрдЪрдиे рдХा рдЕрдЪ्рдЫा рддрд░ीрдХा рд╣ै рдХि рднोрдЬрди рдоें рд╡िрднिрди्рди рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдкौрд╖्рдЯिрдХ рдЦाрдж्рдп рдкрджाрд░्рде рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдП рдЬाрдПँ।
ЁЯНФ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рднोрдЬрди рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдХ्рдпों рдирд╣ीं?
рдпрджि рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि рд╣рдоेрд╢ा рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╣ी рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рднोрдЬрди рдЦाрдП, рддो рдЙрд╕े рд╕рднी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдоाрдд्рд░ा рдоें рдирд╣ीं рдоिрд▓ рд╕рдХрддे।
рдЗрд╕рд▓िрдП рд╣рдоें рднोрдЬрди рдоें рд╡िрд╡िрдзрддा рд░рдЦрдиी рдЪाрд╣िрдП।
рдЙрджाрд╣рд░рдг
❌ рдХेрд╡рд▓ рдЪाрд╡рд▓
❌ рдХेрд╡рд▓ рд░ोрдЯी
❌ рдХेрд╡рд▓ рджूрдз
❌ рдХेрд╡рд▓ рдлрд▓
рдХी рдмрдЬाрдп:
✅ рдЕрдиाрдЬ + рджाрд▓ + рд╕рдм्рдЬिрдпाँ + рдлрд▓ + рджूрдз/рджрд╣ी + рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдкाрдиी
рдЬैрд╕ा рд╡िрд╡िрдз рднोрдЬрди рдмेрд╣рддрд░ рд╣ै।
ЁЯза рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ рдпाрдж рдХрд░рдиे рдХी рдЖрд╕ाрди рддाрд▓िрдХा
⭐ JNVST рдХे рд▓िрдП рдЕрддि рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рддрде्рдп
рднोрдЬрди рдоें рдкाрдП рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдкрджाрд░्рдеों рдХो рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ рдХрд╣рддे рд╣ैं।
рдоुрдЦ्рдп рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ рд╣ैं—рдХाрд░्рдмोрд╣ाрдЗрдб्рд░ेрдЯ, рд╡рд╕ा, рдк्рд░ोрдЯीрди, рд╡िрдЯाрдоिрди, рдЦрдиिрдЬ рд▓рд╡рдг рдФрд░ рдЬрд▓।
рдХाрд░्рдмोрд╣ाрдЗрдб्рд░ेрдЯ рд╢рд░ीрд░ рдХो рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдКрд░्рдЬा рджेрддे рд╣ैं।
рд╡рд╕ा рдКрд░्рдЬा рджेрддी рд╣ै рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рдХे рднंрдбाрд░рдг рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддी рд╣ै।
рдк्рд░ोрдЯीрди рд╢рд░ीрд░ рдХी рд╡ृрдж्рдзि рдФрд░ рдорд░рдо्рдордд рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।
рд╡िрдЯाрдоिрди A рдЖँрдЦों рдХे рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।
рд╡िрдЯाрдоिрди C рд╢рд░ीрд░ рдХे рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдФрд░ рдШाрд╡ рднрд░рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ै।
рд╡िрдЯाрдоिрди D рд╣рдб्рдбिрдпों рдФрд░ рджाँрддों рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।
рд╡िрдЯाрдоिрди K рд░рдХ्рдд рдХा рдердХ्рдХा рдмрдирдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдоें рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।
рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо рд╣рдб्рдбिрдпों рдФрд░ рджाँрддों рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।
рдЖрдпрд░рди рд╣ीрдоोрдЧ्рд▓ोрдмिрди рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।
рдЖрдпोрдбीрди рдеाрдпрд░ॉрдЗрдб рдЧ्рд░ंрдеि рдХे рд╕ाрдоाрди्рдп рдХाрд░्рдп рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।
рдЬрд▓ рд╢рд░ीрд░ рдХी рдЕрдиेрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХ्рд░िрдпाрдУं рдоें рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।
рд░ेрд╢ा рдкाрдЪрди рддंрдд्рд░ рдХे рд╕ाрдоाрди्рдп рдХाрд░्рдп рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ै।
рдлрд▓ рдФрд░ рд╕рдм्рдЬिрдпाँ рд╡िрдЯाрдоिрди, рдЦрдиिрдЬ рд▓рд╡рдг рдФрд░ рд░ेрд╢े рдХे рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕्рд░ोрдд рд╣ैं।
рджाрд▓, рдЪрдиा, рд░ाрдЬрдоा рдФрд░ рд╕ोрдпाрдмीрди рдк्рд░ोрдЯीрди рдХे рдЕрдЪ्рдЫे рд╕्рд░ोрдд рд╣ैं।
рдЪाрд╡рд▓, рдЧेрд╣ूँ рдФрд░ рдордХ्рдХा рдХाрд░्рдмोрд╣ाрдЗрдб्рд░ेрдЯ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕्рд░ोрдд рд╣ैं।
рддेрд▓, рдШी рдФрд░ рдордХ्рдЦрди рд╡рд╕ा рдХे рд╕्рд░ोрдд рд╣ैं।
рджूрдз рдФрд░ рджूрдз рд╕े рдмрдиे рдкрджाрд░्рде рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо рдХे рдЕрдЪ्рдЫे рд╕्рд░ोрдд рд╣ैं।
рд╕ंрддुрд▓िрдд рдЖрд╣ाрд░ рдоें рд╡िрднिрди्рди рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ рдЙрдЪिрдд рдоाрдд्рд░ा рдоें рд╣ोрдиे рдЪाрд╣िрдП।
ЁЯУЭ JNVST рдЕрдн्рдпाрд╕ рдк्рд░рд╢्рди
1. рд╢рд░ीрд░ рдХो рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдКрд░्рдЬा рдХौрди рджेрддा рд╣ै?
A. рдХाрд░्рдмोрд╣ाрдЗрдб्рд░ेрдЯ
B. рд╡िрдЯाрдоिрди
C. рдЦрдиिрдЬ рд▓рд╡рдг
D. рдЬрд▓
рдЙрдд्рддрд░: A. рдХाрд░्рдмोрд╣ाрдЗрдб्рд░ेрдЯ
2. рд╢рд░ीрд░ рдХी рд╡ृрдж्рдзि рдФрд░ рдорд░рдо्рдордд рдХे рд▓िрдП рдХौрди-рд╕ा рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै?
A. рдк्рд░ोрдЯीрди
B. рд╡िрдЯाрдоिрди
C. рдЬрд▓
D. рд░ेрд╢ा
рдЙрдд्рддрд░: A. рдк्рд░ोрдЯीрди
3. рдЗрдирдоें рд╕े рд╡рд╕ा рдХा рдЕрдЪ्рдЫा рд╕्рд░ोрдд рдХौрди-рд╕ा рд╣ै?
A. рдШी
B. рдирдордХ
C. рд╕ंрддрд░ा
D. рдкाрдиी
рдЙрдд्рддрд░: A. рдШी
4. рд╡िрдЯाрдоिрди A рдХिрд╕рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै?
A. рдЖँрдЦों
B. рдмाрд▓ों рдХा рд░ंрдЧ
C. рд╕्рд╡ाрдж
D. рд╕ुрдирдиे рдХी рд╢рдХ्рддि
рдЙрдд्рддрд░: A. рдЖँрдЦों
5. рд╡िрдЯाрдоिрди D рдХिрд╕рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै?
A. рд╣рдб्рдбिрдпों рдФрд░ рджाँрддों рдХे рд▓िрдП
B. рдХेрд╡рд▓ рд╕्рд╡ाрдж рдХे рд▓िрдП
C. рдХेрд╡рд▓ рдмाрд▓ों рдХे рд▓िрдП
D. рдХेрд╡рд▓ рдд्рд╡рдЪा рдХे рд░ंрдЧ рдХे рд▓िрдП
рдЙрдд्рддрд░: A. рд╣рдб्рдбिрдпों рдФрд░ рджाँрддों рдХे рд▓िрдП
6. рдЖрдпрд░рди рдХिрд╕рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै?
A. рд╣ीрдоोрдЧ्рд▓ोрдмिрди
B. рдкрд╕ीрдиा
C. рд▓ाрд░
D. рдЖँрд╕ू
рдЙрдд्рддрд░: A. рд╣ीрдоोрдЧ्рд▓ोрдмिрди
7. рдЖрдпोрдбीрди рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕ाрдоाрди्рдп рд╕्рд░ोрдд рдХौрди-рд╕ा рд╣ै?
A. рдЖрдпोрдбीрди рдпुрдХ्рдд рдирдордХ
B. рдЪीрдиी
C. рддेрд▓
D. рдЪाрд╡рд▓
рдЙрдд्рддрд░: A. рдЖрдпोрдбीрди рдпुрдХ्рдд рдирдордХ
8. рд░ेрд╢ा рдХिрд╕рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ै?
A. рдкाрдЪрди рддंрдд्рд░
B. рдХेрд╡рд▓ рдЖँрдЦों
C. рдХेрд╡рд▓ рдХाрдиों
D. рдХेрд╡рд▓ рдмाрд▓ों
рдЙрдд्рддрд░: A. рдкाрдЪрди рддंрдд्рд░
9. рдЗрдирдоें рд╕े рдк्рд░ोрдЯीрди рдХा рдЕрдЪ्рдЫा рд╕्рд░ोрдд рдХौрди-рд╕ा рд╣ै?
A. рджाрд▓
B. рдЪीрдиी
C. рдирдордХ
D. рддेрд▓
рдЙрдд्рддрд░: A. рджाрд▓
10. рд╕ंрддुрд▓िрдд рдЖрд╣ाрд░ рдоें рдХ्рдпा рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП?
A. рдХेрд╡рд▓ рдХाрд░्рдмोрд╣ाрдЗрдб्рд░ेрдЯ
B. рдХेрд╡рд▓ рдк्рд░ोрдЯीрди
C. рд╡िрднिрди्рди рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ рдЙрдЪिрдд рдоाрдд्рд░ा рдоें
D. рдХेрд╡рд▓ рдлрд▓
рдЙрдд्рддрд░: C. рд╡िрднिрди्рди рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ рдЙрдЪिрдд рдоाрдд्рд░ा рдоें
ЁЯФЧ рдоिрд▓ाрди рдХीрдЬिрдП
рдЙрдд्рддрд░:
1–B, 2–C, 3–D, 4–A, 5–E
ЁЯзй рдкрд╣рдЪाрдиिрдП — рдоैं рдХौрди рд╣ूँ?
1. рдоैं рдЪाрд╡рд▓ рдФрд░ рдЧेрд╣ूँ рдоें рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ूँ рдФрд░ рд╢рд░ीрд░ рдХो рдКрд░्рдЬा рджेрддा рд╣ूँ।
ЁЯСЙ рдХाрд░्рдмोрд╣ाрдЗрдб्рд░ेрдЯ
2. рдоैं рджाрд▓ рдФрд░ рдЪрдиे рдоें рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ूँ рдФрд░ рд╢рд░ीрд░ рдХी рд╡ृрдж्рдзि рддрдеा рдорд░рдо्рдордд рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ूँ।
ЁЯСЙ рдк्рд░ोрдЯीрди
3. рдоैं рджूрдз рдоें рдкाрдпा рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рдЦрдиिрдЬ рд╣ूँ рдФрд░ рд╣рдб्рдбिрдпों рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ूँ।
ЁЯСЙ рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо
4. рдоैं рд░рдХ्рдд рдоें рд╣ीрдоोрдЧ्рд▓ोрдмिрди рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ूँ।
ЁЯСЙ рдЖрдпрд░рди
5. рдоैं рдЧाрдЬрд░ рдФрд░ рдХुрдЫ рд╣рд░ी рд╕рдм्рдЬिрдпों рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ूँ рдФрд░ рдЖँрдЦों рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ूँ।
ЁЯСЙ рд╡िрдЯाрдоिрди A
ЁЯОп рдд्рд╡рд░िрдд рдкुрдирд░ाрд╡ृрдд्рддि
рдХाрд░्рдмोрд╣ाрдЗрдб्рд░ेрдЯ → рдКрд░्рдЬा ⚡
рд╡рд╕ा → рдКрд░्рдЬा + рднंрдбाрд░рдг ЁЯФЛ
рдк्рд░ोрдЯीрди → рд╡ृрдж्рдзि + рдорд░рдо्рдордд ЁЯз▒
рд╡िрдЯाрдоिрди → рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп ЁЯЫб️
рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо → рд╣рдб्рдбिрдпाँ + рджाँрдд ЁЯж┤
рдЖрдпрд░рди → рд╣ीрдоोрдЧ्рд▓ोрдмिрди ЁЯй╕
рдЖрдпोрдбीрди → рдеाрдпрд░ॉрдЗрдб ЁЯзВ
рдЬрд▓ → рд╢рд░ीрд░ рдХी рдЕрдиेрдХ рдХ्рд░िрдпाрдПँ ЁЯТз
рд░ेрд╢ा → рдкाрдЪрди ЁЯМ╛
ЁЯМЯ рдпाрдж рд░рдЦрдиे рдХा рд╕ूрдд्рд░
“рдКрд░्рдЬा рдХे рд▓िрдП рдХाрд░्рдмोрд╣ाрдЗрдб्рд░ेрдЯ-рд╡рд╕ा,
рд╢рд░ीрд░ рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ोрдЯीрди,
рд╕्рд╡рд╕्рде рд░рд╣рдиे рдХे рд▓िрдП рд╡िрдЯाрдоिрди-рдЦрдиिрдЬ,
рд╢рд░ीрд░ рдХी рдХ्рд░िрдпाрдУं рдХे рд▓िрдП рдЬрд▓,
рдФрд░ рдЕрдЪ्рдЫे рдкाрдЪрди рдХे рд▓िрдП рд░ेрд╢ा।”