ЁЯТз JNVST EVS — UNIT 1 ЁЯФД рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ (Water Cycle) рдХрдХ्рд╖ा 5 рд╕्рддрд░ | рд╕рд░рд▓, рд╡िрд╕्рддृрдд рдПрд╡ं рдкрд░ीрдХ्рд╖ा-рдЙрдкрдпोрдЧी рдиोрдЯ्рд╕

 


рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдкाрдиी рд▓рдЧाрддाрд░ рдПрдХ рд╕्рдеाрди рд╕े рджूрд╕рд░े рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдФрд░ рдПрдХ рдЕрд╡рд╕्рдеा рд╕े рджूрд╕рд░ी рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рдЬाрддा рд░рд╣рддा рд╣ै। рд╕ूрд░्рдп рдХी рдЧрд░्рдоी, рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг, рд╕ंрдШрдирди рдФрд░ рд╡рд░्рд╖ा рдЗрд╕ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднूрдоिрдХा рдиिрднाрддे рд╣ैं।

рдкाрдиी рдХे рдЗрд╕ рд▓рдЧाрддाрд░ рдШूрдорддे рд░рд╣рдиे рдХी рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдХрд╣рддे рд╣ैं।


ЁЯМН рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдХ्рдпा рд╣ै?

рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдЬрд▓ рдХा рд▓рдЧाрддाрд░ рд╡ाрд╖्рдк рдоें рдмрджрд▓рдиा, рдмाрджрд▓ рдмрдирдиा, рд╡рд░्рд╖ा рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡ाрдкрд╕ рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдЖрдиा рдФрд░ рдлिрд░ рдирджिрдпों, рддाрд▓ाрдмों, рдЭीрд▓ों рддрдеा рд╕рдоुрдж्рд░ों рдоें рдкрд╣ुँрдЪрдиा—рдЗрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдХे рд▓рдЧाрддाрд░ рдЪрд▓рддे рд░рд╣рдиे рдХो рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдХрд╣рддे рд╣ैं।

ЁЯФД рд╕рд░рд▓ рд░ूрдк рдоें

рд╕ूрд░्рдп рдХी рдЧрд░्рдоी → рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг → рд╕ंрдШрдирди → рдмाрджрд▓ → рд╡рд░्рд╖ा → рдЬрд▓ рдХा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣/рдмрд╣ाрд╡ → рдлिрд░ рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг

рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдЪрд▓рддा рд░рд╣рддा рд╣ै।


☀️ рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдоें рд╕ूрд░्рдп рдХी рднूрдоिрдХा

рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдХो рдЪрд▓ाрдиे рдоें рд╕ूрд░्рдп рдХी рдЧрд░्рдоी рдмрд╣ुрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।

рд╕ूрд░्рдп рдХी рдЧрд░्рдоी рд╕े:

  • рд╕рдоुрдж्рд░ рдХा рдкाрдиी рдЧрд░्рдо рд╣ोрддा рд╣ै।

  • рдирджिрдпों, рддाрд▓ाрдмों рдФрд░ рдЭीрд▓ों рдХा рдкाрдиी рдЧрд░्рдо рд╣ोрддा рд╣ै।

  • рдоिрдЯ्рдЯी рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╕рддрд╣ों рдХा рдкाрдиी рднी рд╡ाрд╖्рдкिрдд рд╣ोрддा рд╣ै।

  • рдкौрдзों рд╕े рднी рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рдоें рдкрд╣ुँрдЪрддी рд╣ै।

рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдкाрдиी рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рдоें рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдХे рд░ूрдк рдоें рдкрд╣ुँрдЪрддा рд╣ै।

⭐ рдпाрдж рд░рдЦें

рд╕ूрд░्рдп рдХी рдЧрд░्рдоी рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдХो рдЪрд▓ाрдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рдоुрдЦ рдКрд░्рдЬा рд╣ै।


ЁЯТи 1. рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг (Evaporation)

рдЬрдм рд╕ूрд░्рдп рдХी рдЧрд░्рдоी рд╕े рдЬрд▓ рддрд░рд▓ рдЕрд╡рд╕्рдеा рд╕े рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдоें рдмрджрд▓рддा рд╣ै, рддो рдЗрд╕ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг рдХрд╣рддे рд╣ैं।

рдЙрджाрд╣рд░рдг

рдзूрдк рдоें рд░рдЦे рдЧीрд▓े рдХрдкрдб़े рдХुрдЫ рд╕рдордп рдмाрдж рд╕ूрдЦ рдЬाрддे рд╣ैं। рдХрдкрдб़ों рдоें рдоौрдЬूрдж рдкाрдиी рдХा рдХुрдЫ рднाрдЧ рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдмрдирдХрд░ рд╣рд╡ा рдоें рдЪрд▓ा рдЬाрддा рд╣ै।

рдЗрд╕ी рддрд░рд╣:

рд╕рдоुрдж्рд░ + рд╕ूрд░्рдп рдХी рдЧрд░्рдоी → рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк

рддाрд▓ाрдм + рд╕ूрд░्рдп рдХी рдЧрд░्рдоी → рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк

рдирджी + рд╕ूрд░्рдп рдХी рдЧрд░्рдоी → рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк


ЁЯМ┐ рдкौрдзों рд╕े рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк — рд╡ाрд╖्рдкोрдд्рд╕рд░्рдЬрди

рдкौрдзे рдЕрдкрдиी рдЬрдб़ों рд╕े рдкाрдиी рд▓ेрддे рд╣ैं। рдЗрд╕ рдкाрдиी рдХा рдХुрдЫ рднाрдЧ рдкौрдзे рдХी рдкрдд्рддिрдпों рд╕े рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рдоें рдиिрдХрд▓рддा рд╣ै। рдЗрд╕े рд╡ाрд╖्рдкोрдд्рд╕рд░्рдЬрди (Transpiration) рдХрд╣рддे рд╣ैं।

ЁЯМ▒ рд╕рд░рд▓ рдЙрджाрд╣рд░рдг

рдЬрдб़ें рдкाрдиी рд▓ेрддी рд╣ैं → рдкाрдиी рдкौрдзे рдоें рдКрдкрд░ рдЬाрддा рд╣ै → рдкрдд्рддिрдпों рд╕े рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓рддी рд╣ै।

рд╡ाрд╖्рдкोрдд्рд╕рд░्рдЬрди рднी рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдоें рдпोрдЧрджाрди рджेрддा рд╣ै।


☁️ 2. рд╕ंрдШрдирди (Condensation)

рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдКрдкрд░ рдЙрдардХрд░ рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рдоें рдЬाрддी рд╣ै। рдКँрдЪाрдИ рдкрд░ рддाрдкрдоाрди рдХрдо рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдаंрдбी рд╣ोрдХрд░ рдмрд╣ुрдд рдЫोрдЯी рдЬрд▓-рдмूँрджों рдоें рдмрджрд▓рдиे рд▓рдЧрддी рд╣ै।

рдЗрд╕ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рд╕ंрдШрдирди рдХрд╣рддे рд╣ैं।

рдмрд╣ुрдд рд╕ाрд░ी рдЫोрдЯी-рдЫोрдЯी рдЬрд▓-рдмूँрджें рдоिрд▓рдХрд░ рдмाрджрд▓ рдмрдиा рд╕рдХрддी рд╣ैं।

ЁЯФД рдпाрдж рд░рдЦें

рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк → рдаंрдбी рд╣ोрдХрд░ рдЬрд▓ рдХी рдЫोрдЯी рдмूँрджें → рдмाрджрд▓


☁️ рдмाрджрд▓ рдХैрд╕े рдмрдирддे рд╣ैं?

  1. рд╕ूрд░्рдп рдкृрде्рд╡ी рдХे рдЬрд▓ рдХो рдЧрд░्рдо рдХрд░рддा рд╣ै।

  2. рдкाрдиी рд╡ाрд╖्рдк рдмрдирдХрд░ рдКрдкрд░ рдЬाрддा рд╣ै।

  3. рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдКрдкрд░ рдЬाрдХрд░ рдаंрдбी рд╣ोрддी рд╣ै।

  4. рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдЫोрдЯी-рдЫोрдЯी рдЬрд▓-рдмूँрджों рдоें рдмрджрд▓рддी рд╣ै।

  5. рдЬрд▓ рдХी рдмрд╣ुрдд-рд╕ी рдЫोрдЯी рдмूँрджें рдоिрд▓рдХрд░ рдмाрджрд▓ рдмрдиाрддी рд╣ैं।


ЁЯМз️ 3. рд╡рд░्рд╖рдг / рд╡рд░्рд╖ा (Precipitation)

рдЬрдм рдмाрджрд▓ों рдоें рдкाрдиी рдХी рдмूँрджें рдпा рдмрд░्рдл рдХे рдХрдг рдЗрддрдиे рднाрд░ी рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं рдХि рд╡े рд╣рд╡ा рдоें рдЯिрдХ рдирд╣ीं рдкाрддे, рддो рд╡े рдкृрде्рд╡ी рдХी рдУрд░ рдЧिрд░рдиे рд▓рдЧрддे рд╣ैं।

рдЗрд╕े рд╡рд░्рд╖рдг (Precipitation) рдХрд╣рддे рд╣ैं।

рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд░ूрдк рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं:

  • ЁЯМз️ рд╡рд░्рд╖ा

  • ❄️ рд╣िрдордкाрдд

  • ЁЯзК рдУрд▓े

рдХрдХ्рд╖ा 5 рдХे рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдпाрдж рд░рдЦें:

рдмाрджрд▓ों рд╕े рдЬрд▓ рдХा рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдЧिрд░рдиा = рд╡рд░्рд╖рдг


ЁЯМз️ 4. рд╡рд░्рд╖ा рдХा рдкाрдиी рдХрд╣ाँ рдЬाрддा рд╣ै?

рд╡рд░्рд╖ा рдХे рдмाрдж рдкाрдиी рдХрдИ рд╕्рдеाрдиों рдкрд░ рдкрд╣ुँрдЪрддा рд╣ै।

ЁЯТз рдХुрдЫ рдкाрдиी:

  • рдирджिрдпों рдоें рдЬाрддा рд╣ै।

  • рддाрд▓ाрдмों рдФрд░ рдЭीрд▓ों рдоें рдЬрдоा рд╣ोрддा рд╣ै।

  • рд╕рдоुрдж्рд░ рдоें рдкрд╣ुँрдЪрддा рд╣ै।

  • рдоिрдЯ्рдЯी рдоें рд░िрд╕рдХрд░ рднूрдЬрд▓ рдмрдиाрддा рд╣ै।

  • рдкौрдзे рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рддे рд╣ैं।

  • рдордиुрд╖्рдп рдФрд░ рдкрд╢ु рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рддे рд╣ैं।

рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рд╕ूрд░्рдп рдХी рдЧрд░्рдоी рд╕े рдкाрдиी рдлिрд░ рд╡ाрд╖्рдкिрдд рд╣ोрддा рд╣ै рдФрд░ рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рджोрдмाрд░ा рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।


ЁЯМК рд╕рддрд╣ी рдмрд╣ाрд╡ (Runoff)

рд╡рд░्рд╖ा рдХा рдЬो рдкाрдиी рдЬрдоीрди рдХी рд╕рддрд╣ рдкрд░ рдмрд╣рддा рд╣ुрдЖ рдирджिрдпों, рддाрд▓ाрдмों, рдЭीрд▓ों рдФрд░ рдЕंрдд рдоें рд╕рдоुрдж्рд░ рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЙрд╕े рд╕рд░рд▓ рд░ूрдк рд╕े рд╕рддрд╣ी рдмрд╣ाрд╡ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।

рдЙрджाрд╣рд░рдг

рдкрд╣ाрдб़ рдкрд░ рд╡рд░्рд╖ा → рдкाрдиी рдврд▓ाрди рд╕े рдиीрдЪे рдмрд╣ा → рдЫोрдЯी рдзाрд░ाрдПँ → рдирджी → рд╕рдоुрдж्рд░


ЁЯМ▒ рдЬрд▓ рдХा рднूрдоि рдоें рд░िрд╕рдиा

рд╡рд░्рд╖ा рдХा рдХुрдЫ рдкाрдиी рдоिрдЯ्рдЯी рдХे рдЕंрджрд░ рдЪрд▓ा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕े рдЬрд▓ рдХा рд░िрд╕ाрд╡/рдЕрд╡рд╢ोрд╖рдг (Infiltration) рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।

рдпрд╣ рдкाрдиी рдЬрдоीрди рдХे рдЕंрджрд░ рдЬाрдХрд░ рднूрдЬрд▓ рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै।

ЁЯМз️ рд╕рд░рд▓ рдХ्рд░рдо

рд╡рд░्рд╖ा → рдкाрдиी рдоिрдЯ्рдЯी рдоें рд░िрд╕рддा рд╣ै → рднूрдЬрд▓ рдХा рднंрдбाрд░ рднрд░рддा рд╣ै

рдЗрд╕ी рднूрдЬрд▓ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХुрдПँ, рд╣ैंрдбрдкंрдк рдФрд░ рдЯ्рдпूрдмрд╡ेрд▓ рдЖрджि рд╕े рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।


ЁЯФД рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдХे рдоुрдЦ्рдп рдЪрд░рдг

рдХ्рд░рдо

рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा

рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै?

1️⃣

☀️ рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг

рдкाрдиी рдЧрд░्рдо рд╣ोрдХрд░ рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдмрдирддा рд╣ै

2️⃣

ЁЯМ┐ рд╡ाрд╖्рдкोрдд्рд╕рд░्рдЬрди

рдкौрдзों рд╕े рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдиिрдХрд▓рддी рд╣ै

3️⃣

☁️ рд╕ंрдШрдирди

рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдаंрдбी рд╣ोрдХрд░ рдЫोрдЯी рдЬрд▓-рдмूँрджें рдмрдиाрддी рд╣ै

4️⃣

ЁЯМз️ рд╡рд░्рд╖рдг

рдкाрдиी рдмाрджрд▓ों рд╕े рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдЧिрд░рддा рд╣ै

5️⃣

ЁЯМК рдмрд╣ाрд╡

рдкाрдиी рдирджिрдпों рдЖрджि рдоें рдмрд╣рддा рд╣ै

6️⃣

ЁЯМ▒ рд░िрд╕ाрд╡

рдХुрдЫ рдкाрдиी рдоिрдЯ्рдЯी рдоें рдЬाрдХрд░ рднूрдЬрд▓ рдмрдиाрддा рд╣ै

7️⃣

☀️ рдкुрдиः рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг

рдкाрдиी рдлिрд░ рд╡ाрд╖्рдк рдмрдирдХрд░ рдКрдкрд░ рдЬाрддा рд╣ै


ЁЯТз рдЬрд▓ рдХी рддीрди рдЕрд╡рд╕्рдеाрдПँ рдФрд░ рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░

рдЬрд▓ рддीрди рдЕрд╡рд╕्рдеाрдУं рдоें рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ै:

ЁЯзК 1. рдаोрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा

рдмрд░्рдл

ЁЯТз 2. рдж्рд░рд╡ рдЕрд╡рд╕्рдеा

рдкाрдиी

ЁЯТи 3. рдЧैрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा

рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк

рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдоें рдкाрдиी рдЗрди рдЕрд╡рд╕्рдеाрдУं рдХे рдмीрдЪ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।

рдЙрджाрд╣рд░рдг

рдкाрдиी → рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк
рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг

рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк → рдкाрдиी рдХी рдмूँрджें
рд╕ंрдШрдирди

рдмрд╣ुрдд рдаंрдбे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рдкाрдиी рдмрд░्рдл рдХे рд░ूрдк рдоें рднी рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।


ЁЯМК рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдФрд░ рд╕рдоुрдж्рд░

рд╕рдоुрдж्рд░ рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдЬрд▓ рдХा рдмрд╣ुрдд рдмрдб़ा рд╕्рд░ोрдд рд╣ै।

рд╕ूрд░्рдп рдХी рдЧрд░्рдоी рд╕े рд╕рдоुрдж्рд░ рдХा рдкाрдиी рд╡ाрд╖्рдкिрдд рд╣ोрддा рд╣ै।

рд╕рдоुрдж्рд░ → рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг → рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк → рд╕ंрдШрдирди → рдмाрджрд▓ → рд╡рд░्рд╖ा → рдирджिрдпाँ/рднूрдоि → рд╕рдоुрдж्рд░

рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕рдоुрдж्рд░ рднी рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдХा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднाрдЧ рд╣ै।


ЁЯМ│ рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдоें рдкौрдзों рдХी рднूрдоिрдХा

рдкौрдзे рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдпोрдЧрджाрди рджेрддे рд╣ैं।

  • рдкौрдзे рдЬрдб़ों рд╕े рдкाрдиी рд▓ेрддे рд╣ैं।

  • рдкाрдиी рдкौрдзे рдХे рд╡िрднिрди्рди рднाрдЧों рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪрддा рд╣ै।

  • рдкрдд्рддिрдпों рд╕े рдХुрдЫ рдкाрдиी рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдХे рд░ूрдк рдоें рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓рддा рд╣ै।

  • рдЗрд╕ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рд╡ाрд╖्рдкोрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХрд╣рддे рд╣ैं।

рдЗрд╕рд▓िрдП рдкेрдб़-рдкौрдзों рдФрд░ рд╡рдиों рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХрд░рдиा рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।


ЁЯМз️ рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдХा рдорд╣рдд्рд╡

рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдХे рдХाрд░рдг рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдкाрдиी рдХा рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЪрдХ्рд░ рдмрдиा рд░рд╣рддा рд╣ै।

рдЗрд╕рдХे рдХाрд░рдг:

  • рд╡рд░्рд╖ा рд╣ोрддी рд╣ै।

  • рдирджिрдпों рдФрд░ рддाрд▓ाрдмों рдоें рдкाрдиी рдкрд╣ुँрдЪрддा рд╣ै।

  • рднूрдЬрд▓ рдХी рднрд░рдкाрдИ рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдоिрд▓рддी рд╣ै।

  • рдкौрдзों рдХो рдкाрдиी рдоिрд▓рддा рд╣ै।

  • рдордиुрд╖्рдп рдФрд░ рдкрд╢ुрдУं рдХो рдЬрд▓ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ोрддा рд╣ै।

  • рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдЬीрд╡рди рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдЪрд▓рддा рд░рд╣рддा рд╣ै।


ЁЯМ▒ рдЬрд▓ рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдФрд░ рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░

рд╣рдоें рдкाрдиी рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рд╕рдордЭрджाрд░ी рд╕े рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।

рдЬрд▓ рдмрдЪाрдиे рдХे рддрд░ीрдХे

  • рдирд▓ рдХो рдЕрдиाрд╡рд╢्рдпрдХ рд░ूрдк рд╕े рдЦुрд▓ा рди рдЫोрдб़ें।

  • рд╡рд░्рд╖ा рдЬрд▓ рдХा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдХрд░ें।

  • рдкाрдиी рдХो рд╡्рдпрд░्рде рди рдмрд╣ाрдПँ।

  • рддाрд▓ाрдмों рдФрд░ рдЬрд▓ рд╕्рд░ोрддों рдХो рд╕ाрдл рд░рдЦें।

  • рднूрдЬрд▓ рдХा рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рджोрд╣рди рди рдХрд░ें।

  • рдкेрдб़-рдкौрдзों рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХрд░ें।


ЁЯза рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╢рдм्рдж

рд╢рдм्рдж

рдЕрд░्рде

рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░

рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдЬрд▓ рдХे рд▓рдЧाрддाрд░ рдШूрдорддे рд░рд╣рдиे рдХी рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा

рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк

рдЧैрд╕ीрдп рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рдкाрдиी

рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг

рдкाрдиी рдХा рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдоें рдмрджрд▓рдиा

рд╡ाрд╖्рдкोрдд्рд╕рд░्рдЬрди

рдкौрдзों рд╕े рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдХा рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓рдиा

рд╕ंрдШрдирди

рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдХा рдаंрдбी рд╣ोрдХрд░ рдЬрд▓ рдХी рдЫोрдЯी рдмूँрджों рдоें рдмрджрд▓рдиा

рдмाрджрд▓

рдЬрд▓ рдХी рдмрд╣ुрдд-рд╕ी рдЫोрдЯी рдмूँрджों/рдмрд░्рдл рдХे рдХрдгों рдХा рд╕рдоूрд╣

рд╡рд░्рд╖рдг

рдмाрджрд▓ों рд╕े рдЬрд▓ рдХा рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдЧिрд░рдиा

рд╕рддрд╣ी рдмрд╣ाрд╡

рдкाрдиी рдХा рднूрдоि рдХी рд╕рддрд╣ рдкрд░ рдмрд╣рдиा

рднूрдЬрд▓

рдЬрдоीрди рдХे рдиीрдЪे рдкाрдпा рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рдкाрдиी

рд░िрд╕ाрд╡

рдкाрдиी рдХा рдоिрдЯ्рдЯी рдХे рдЕंрджрд░ рдЬाрдиा


⭐ JNVST рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рддрде्рдп

  1. рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдЬрд▓ рдХे рд▓рдЧाрддाрд░ рдШूрдорддे рд░рд╣рдиे рдХी рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै।

  2. рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдоें рд╕ूрд░्рдп рдХी рдЧрд░्рдоी рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднूрдоिрдХा рдиिрднाрддी рд╣ै।

  3. рдкाрдиी рдХे рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдоें рдмрджрд▓рдиे рдХो рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг рдХрд╣рддे рд╣ैं।

  4. рдкौрдзों рд╕े рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдиिрдХрд▓рдиे рдХो рд╡ाрд╖्рдкोрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХрд╣рддे рд╣ैं।

  5. рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдХे рдаंрдбा рд╣ोрдХрд░ рдЫोрдЯी рдЬрд▓-рдмूँрджों рдоें рдмрджрд▓рдиे рдХो рд╕ंрдШрдирди рдХрд╣рддे рд╣ैं।

  6. рдмाрджрд▓ों рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╕ंрдШрдирди рд╕े рдЬुрдб़ा рд╣ै।

  7. рдмाрджрд▓ों рд╕े рдкाрдиी рдХा рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдЧिрд░рдиा рд╡рд░्рд╖рдг рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै।

  8. рд╡рд░्рд╖рдг рдХे рд░ूрдкों рдоें рд╡рд░्рд╖ा, рд╣िрдордкाрдд рдФрд░ рдУрд▓े рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं।

  9. рд╡рд░्рд╖ा рдХा рдХुрдЫ рдкाрдиी рдирджिрдпों, рддाрд▓ाрдмों рдФрд░ рдЭीрд▓ों рдоें рдкрд╣ुँрдЪрддा рд╣ै।

  10. рдХुрдЫ рдкाрдиी рдоिрдЯ्рдЯी рдоें рд░िрд╕рдХрд░ рднूрдЬрд▓ рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै।

  11. рд╕рддрд╣ рдкрд░ рдмрд╣рдиे рд╡ाрд▓ा рдкाрдиी рдирджिрдпों рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╕рдоुрдж्рд░ рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪ рд╕рдХрддा рд╣ै।

  12. рд╕рдоुрдж्рд░ рдХा рдкाрдиी рднी рд╕ूрд░्рдп рдХी рдЧрд░्рдоी рд╕े рд╡ाрд╖्рдкिрдд рд╣ोрддा рд╣ै।

  13. рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдоें рдкाрдиी рдмाрд░-рдмाрд░ рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд╕्рдеाрдиों рдкрд░ рдЬाрддा рд░рд╣рддा рд╣ै।

  14. рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдЬрд▓ рдХी рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХो рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиे рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।

  15. рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг рдФрд░ рд╕ंрдШрдирди рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдПँ рд╣ैं।


ЁЯУЭ JNVST рдЕрдн्рдпाрд╕ рдк्рд░рд╢्рди

1. рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдХो рдЪрд▓ाрдиे рдоें рдХिрд╕рдХी рдЧрд░्рдоी рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै?

A. рдЪंрдж्рд░рдоा
B. рд╕ूрд░्рдп
C. рддाрд░े
D. рдкृрде्рд╡ी

рдЙрдд्рддрд░: B. рд╕ूрд░्рдп


2. рдкाрдиी рдХे рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдоें рдмрджрд▓рдиे рдХो рдХ्рдпा рдХрд╣рддे рд╣ैं?

A. рд╕ंрдШрдирди
B. рд╡рд░्рд╖рдг
C. рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг
D. рдЬрдордиा

рдЙрдд्рддрд░: C. рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг


3. рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдХे рдаंрдбा рд╣ोрдХрд░ рдЬрд▓ рдХी рдЫोрдЯी рдмूँрджों рдоें рдмрджрд▓рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै—

A. рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг
B. рд╕ंрдШрдирди
C. рдмрд╣ाрд╡
D. рд░िрд╕ाрд╡

рдЙрдд्рддрд░: B. рд╕ंрдШрдирди


4. рдмाрджрд▓ рдмрдирдиे рдоें рдХौрди-рд╕ी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै?

A. рд╕ंрдШрдирди
B. рдкिрдШрд▓рдиा
C. рдЬрдордиा
D. рдмрд╣ाрд╡

рдЙрдд्рддрд░: A. рд╕ंрдШрдирди


5. рдмाрджрд▓ों рд╕े рдкाрдиी рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдЧिрд░рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХрд╣рд▓ाрддी рд╣ै—

A. рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг
B. рд╡рд░्рд╖рдг
C. рд╡ाрд╖्рдкोрдд्рд╕рд░्рдЬрди
D. рд░िрд╕ाрд╡

рдЙрдд्рддрд░: B. рд╡рд░्рд╖рдг


6. рдкौрдзों рд╕े рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдиिрдХрд▓рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпा рдХрд╣рд▓ाрддी рд╣ै?

A. рд╡ाрд╖्рдкोрдд्рд╕рд░्рдЬрди
B. рд╕ंрдШрдирди
C. рд╡рд░्рд╖рдг
D. рдмрд╣ाрд╡

рдЙрдд्рддрд░: A. рд╡ाрд╖्рдкोрдд्рд╕рд░्рдЬрди


7. рд╡рд░्рд╖ा рдХा рдХुрдЫ рдкाрдиी рдоिрдЯ्рдЯी рдоें рд░िрд╕рдХрд░ рдХ्рдпा рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै?

A. рдмाрджрд▓
B. рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк
C. рднूрдЬрд▓
D. рдУрд▓ा

рдЙрдд्рддрд░: C. рднूрдЬрд▓


8. рдЗрдирдоें рд╕े рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдХा рд╕рд╣ी рдХ्рд░рдо рдХौрди-рд╕ा рд╣ै?

A. рд╕ंрдШрдирди → рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг → рд╡рд░्рд╖рдг
B. рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг → рд╕ंрдШрдирди → рд╡рд░्рд╖рдг
C. рд╡рд░्рд╖рдг → рд╕ंрдШрдирди → рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг
D. рд░िрд╕ाрд╡ → рд╡рд░्рд╖рдг → рд╕ंрдШрдирди

рдЙрдд्рддрд░: B. рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг → рд╕ंрдШрдирди → рд╡рд░्рд╖рдг


ЁЯФЧ рдоिрд▓ाрди рдХीрдЬिрдП

рдХॉрд▓рдо A

рдХॉрд▓рдо B

1. рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг

A. рдмाрджрд▓ों рд╕े рдкाрдиी рдЧिрд░рдиा

2. рд╕ंрдШрдирди

B. рдкौрдзों рд╕े рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдиिрдХрд▓рдиा

3. рд╡рд░्рд╖рдг

C. рдкाрдиी рдХा рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдмрдирдиा

4. рд╡ाрд╖्рдкोрдд्рд╕рд░्рдЬрди

D. рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдХा рдаंрдбा рд╣ोрдХрд░ рдмूँрджें рдмрдирдиा

5. рд░िрд╕ाрд╡

E. рдкाрдиी рдХा рдоिрдЯ्рдЯी рдХे рдЕंрджрд░ рдЬाрдиा

рдЙрдд्рддрд░:
1–C, 2–D, 3–A, 4–B, 5–E


ЁЯзй рдкрд╣рдЪाрдиिрдП — рдоैं рдХौрди рд╣ूँ?

1. рд╕ूрд░्рдп рдоुрдЭे рдЧрд░्рдо рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рдоैं рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдмрдирдХрд░ рдКрдкрд░ рдЬाрддा рд╣ूँ।
ЁЯСЙ рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг

2. рдоैं рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдХो рдаंрдбा рдХрд░рдХे рдЫोрдЯी рдЬрд▓-рдмूँрджों рдоें рдмрджрд▓рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ूँ।
ЁЯСЙ рд╕ंрдШрдирди

3. рдоैं рдмाрджрд▓ों рд╕े рдкाрдиी рдХो рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рд╡ाрдкрд╕ рд▓ाрддा рд╣ूँ।
ЁЯСЙ рд╡рд░्рд╖рдг

4. рдоैं рдкौрдзों рдХी рдкрдд्рддिрдпों рд╕े рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдХे рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ूँ।
ЁЯСЙ рд╡ाрд╖्рдкोрдд्рд╕рд░्рдЬрди

5. рдоैं рд╡рд░्рд╖ा рдХे рдкाрдиी рдХो рдЬрдоीрди рдХे рдЕंрджрд░ рдкрд╣ुँрдЪाрдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ूँ।
ЁЯСЙ рд░िрд╕ाрд╡


ЁЯОп рдПрдХ рдирдЬрд░ рдоें рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░

☀️ рд╕ूрд░्рдп рдХी рдЧрд░्рдоी

⬇️

ЁЯТз рдкाрдиी рдЧрд░्рдо рд╣ोрддा рд╣ै

⬇️

ЁЯТи рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг

рдкाрдиी → рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк ⬇️

☁️ рд╕ंрдШрдирди

рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк → рдЫोрдЯी рдЬрд▓-рдмूँрджें → рдмाрджрд▓ ⬇️

ЁЯМз️ рд╡рд░्рд╖рдг

рдмाрджрд▓ → рд╡рд░्рд╖ा/рд╣िрдордкाрдд/рдУрд▓े ⬇️

ЁЯМК рдЬрд▓ рдХा рдмрд╣ाрд╡ + ЁЯМ▒ рдоिрдЯ्рдЯी рдоें рд░िрд╕ाрд╡

⬇️

ЁЯПЮ️ рдирджिрдпाँ, рддाрд▓ाрдм, рдЭीрд▓ें, рднूрдЬрд▓ рдФрд░ рд╕рдоुрдж्рд░

⬇️

☀️ рд╕ूрд░्рдп рдХी рдЧрд░्рдоी

⬇️

ЁЯФД рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░ рдлिрд░ рд╢ुрд░ू!


ЁЯМЯ рдпाрдж рд░рдЦрдиे рдХा рдЖрд╕ाрди рд╕ूрдд्рд░

рд╡ा → рд╕ं → рд╡рд░ → рдмрд╣ाрд╡/рд░िрд╕ाрд╡ → рдлिрд░ рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг

рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг → рд╕ंрдШрдирди → рд╡рд░्рд╖рдг → рдЬрд▓ рдХा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣/рдмрд╣ाрд╡ → рдкुрдиः рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг

ЁЯУМ Unit 1 рдХी рдЕрдм рддрдХ рдХी рдкूрд░ी рд╢्рд░ृंрдЦрд▓ा

рдкрд░िрд╡рд╣рди → рдирджिрдпाँ → рдкрд░्рд╡рдд → рдкौрдзे → рдЬाрдирд╡рд░ → рднूрдоि рдФрд░ рдЬрд▓ → рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджाрдПँ → рдШрд░ों рдХे рдк्рд░рдХाрд░ → рдЬрд▓ рдЪрдХ्рд░

рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ Unit 1 — рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХे рд╕рднी рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╡िрд╖рдп рдкूрд░े рд╣ो рдЧрдП рд╣ैं।


Post a Comment