ЁЯУЪ рд╣िंрджी рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдг рдПрд╡ं рд╡्рдпाрдХрд░рдг рдоाрд╕्рдЯрд░ рдмुрдХ
CTET • UPTET • SUPER TET • KVS • DSSSB • REET рдПрд╡ं рд╕рдорд╕्рдд рд╢िрдХ्рд╖рдХ рднрд░्рддी рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рд╣ेрддु Mega Blog
ЁЯУС рдЗрд╕ Mega Blog рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдЕрдз्рдпाрдп
| рдЕрдз्рдпाрдп | рд╡िрд╖рдп |
|---|---|
| 7.1 | рдкाрда्рдпрдХ्рд░рдо рдоें рднाрд╖ा (Language Across Curriculum) |
| 7.2 | NCF-2005 рдПрд╡ं рднाрд╖ा |
| 7.3 | NCF-2023 рдПрд╡ं рднाрд╖ा |
| 7.4 | рднाрд╖ा рдоें рд╕рддрдд рдПрд╡ं рд╡्рдпाрдкрдХ рдоूрд▓्рдпांрдХрди (CCE) |
| 7.5 | рдкोрд░्рдЯрдлोрд▓िрдпो (Portfolio) |
| 7.6 | рд░ूрдм्рд░िрдХ рдЖрдзाрд░िрдд рдоूрд▓्рдпांрдХрди (Rubric-Based Assessment) |
| 7.7 | рднाрд╖ा рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг (Language Testing) |
ЁЯМЯ рдпूрдиिрдЯ рдкрд░िрдЪрдп
рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХेрд╡рд▓ рднाрд╖ा рдЬ्рдЮाрди рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рд╢िрдХ्рд╖ाрд░्рдеी рдХे рд╕ंрдкूрд░्рдг рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рд╡िрдХाрд╕, рдЪिंрддрди рдХ्рд╖рдорддा, рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕рд╣рднाрдЧिрддा рдПрд╡ं рдЬ्рдЮाрди рдиिрд░्рдоाрдг рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै।
рдЖрдзुрдиिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдоें рдкाрда्рдпрдЪрд░्рдпा рдПрд╡ं рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдХो рд╢िрдХ्рд╖рдг-рдЕрдзिрдЧрдо рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХा рдЕрднिрди्рди рдЕंрдЧ рдоाрдиा рдЧрдпा рд╣ै।
NCF-2005, NCF-2023 рдПрд╡ं NEP-2020 рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░—
✔ рднाрд╖ा рд╕рднी рд╡िрд╖рдпों рдХे рд╕ीрдЦрдиे рдХा рдЖрдзाрд░ рд╣ै।
✔ рдоूрд▓्рдпांрдХрди рд╕ीрдЦрдиे рдоें рд╕ुрдзाрд░ рдХा рдоाрдз्рдпрдо рд╣ै।
✔ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рд╕рдХ्рд░िрдп рдЬ्рдЮाрди рдиिрд░्рдоाрддा рд╣ै।
✔ рд╢िрдХ्рд╖рдХ Facilitator рд╣ै।
ЁЯУШ рдЕрдз्рдпाрдп 7.1 : рдкाрда्рдпрдХ्рд░рдо рдоें рднाрд╖ा
(Language Across Curriculum – LAC)
ЁЯУЦ рднूрдоिрдХा
рдкुрд░ाрдиे рд╕рдордп рдоें рдпрд╣ рдоाрдиा рдЬाрддा рдеा рдХि рднाрд╖ा рд╡िрдХाрд╕ рдХेрд╡рд▓ рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рдЖрдзुрдиिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдиे рдЗрд╕ рд╡िрдЪाрд░ рдХो рдмрджрд▓ рджिрдпा рд╣ै।
рдЖрдЬ рдпрд╣ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рдЧрдгिрдд, рд╡िрдЬ्рдЮाрди, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдпा рдХिрд╕ी рднी рд╡िрд╖рдп рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХे рд▓िрдП рднाрд╖ा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।
рдЗрд╕ी рд╡िрдЪाрд░ рдХो Language Across Curriculum рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।
ЁЯза рдоुрдЦ्рдп рдЕрд╡рдзाрд░рдгा
рднाрд╖ा рд╕рднी рд╡िрд╖рдпों рдХे рдЕрдзिрдЧрдо, рдЪिंрддрди рдФрд░ рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рдоाрдз्рдпрдо рд╣ै।
ЁЯУМ рдкрд░िрднाрд╖ा
"рдЬрдм рднाрд╖ा рдХो рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╡िрд╖рдп рди рдоाрдирдХрд░ рд╕ंрдкूрд░्рдг рдкाрда्рдпрдХ्рд░рдо рдоें рд╕ीрдЦрдиे рдХा рдоाрдз्рдпрдо рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै, рддो рдЗрд╕े рдкाрда्рдпрдХ्рд░рдо рдоें рднाрд╖ा рдХрд╣рддे рд╣ैं।"
⭐ рдоूрд▓ рд╕िрдж्рдзांрдд
"Every Teacher is a Language Teacher"
рдЕрд░्рдеाрдд—
рд╣рд░ рд╡िрд╖рдп рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдмрдЪ्рдЪे рдХी рднाрд╖ा рдХ्рд╖рдорддा рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдоें рдпोрдЧрджाрди рджेрддा рд╣ै।
ЁЯУЪ рднाрд╖ा рдФрд░ рд╡िрд╖рдпों рдХा рд╕ंрдмंрдз
| рд╡िрд╖рдп | рднाрд╖ा рдХी рднूрдоिрдХा |
|---|---|
| рдЧрдгिрдд | рдк्рд░рд╢्рди рд╕рдордЭрдиा, рддрд░्рдХ рд▓िрдЦрдиा |
| рд╡िрдЬ्рдЮाрди | рдЕрд╡рд▓ोрдХрди, рдк्рд░рдпोрдЧ рд░िрдкोрд░्рдЯ |
| рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡िрдЬ्рдЮाрди | рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдПрд╡ं рд╡्рдпाрдЦ्рдпा |
| рдХрд▓ा | рд░рдЪрдиाрдд्рдордХ рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि |
ЁЯОп LAC рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп
✔ рд╕рднी рд╡िрд╖рдпों рдХी рд╕рдордЭ рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░рдиा
✔ рднाрд╖ा рдХौрд╢рд▓ों рдХा рд╡िрдХाрд╕
✔ рдЪिंрддрди рдХ्рд╖рдорддा рдмрдв़ाрдиा
✔ рддाрд░्рдХिрдХ рдХ्рд╖рдорддा рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░рдиा
✔ рд╕ंрдк्рд░ेрд╖рдг рдХ्рд╖рдорддा рдмрдв़ाрдиा
ЁЯПл рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХी рднूрдоिрдХा
рдПрдХ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХो—
✔ рдЪрд░्рдЪा рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиा рдЪाрд╣िрдП
✔ рдмрдЪ्рдЪों рдХो рдмोрд▓рдиे рдХे рдЕрд╡рд╕рд░ рджेрдиे рдЪाрд╣िрдП
✔ рд╡िрд╖рдп рд╡िрд╢ेрд╖ рд╢рдм्рджाрд╡рд▓ी рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░рдиी рдЪाрд╣िрдП
✔ рднाрд╖ा рд╕рдоृрдж्рдз рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рдмрдиाрдиा рдЪाрд╣िрдП
⚠️ рд╕ाрдоाрди्рдп рдн्рд░ांрддि
❌ рднाрд╖ा рдХेрд╡рд▓ рд╣िंрджी рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╣ै।
✅ рд╕рдд्рдп — рд╣рд░ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╣ै।
ЁЯОп CTET Exam Booster
⭐ Language Across Curriculum = рд╕рднी рд╡िрд╖рдпों рдоें рднाрд╖ा
⭐ рднाрд╖ा рдФрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдЬुрдб़े рд╣ैं
⭐ рд╕ंрд╡ाрдж рдЖрдзाрд░िрдд рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╕рд░्рд╡ोрдд्рддрдо рд╣ै
ЁЯУЧ рдЕрдз्рдпाрдп 7.2 : NCF-2005 рдПрд╡ं рднाрд╖ा
ЁЯУЦ рднूрдоिрдХा
NCF-2005 рдиे рднाрд░рддीрдп рд╢िрдХ्рд╖ा рдХो рдмाрд▓-рдХेंрдж्рд░िрдд, рдЧрддिрд╡िрдзि рдЖрдзाрд░िрдд рдФрд░ рд░рдЪрдиाрд╡ाрджी рдмрдиाрдиे рдкрд░ рдмрд▓ рджिрдпा।
рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖ा рдХो рдЗрд╕рдоें рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕्рдеाрди рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
ЁЯза рдоुрдЦ्рдп рдЕрд╡рдзाрд░рдгा
NCF-2005 рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░—
рднाрд╖ा:
✔ рд╕ीрдЦрдиे рдХा рдоाрдз्рдпрдо
✔ рд╕ोрдЪрдиे рдХा рдоाрдз्рдпрдо
✔ рд╕ंрд╡ाрдж рдХा рдоाрдз्рдпрдо
✔ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрдкрд░्рдХ рдХा рдоाрдз्рдпрдо рд╣ै।
NCF-2005 рдХे рдкाँрдЪ рд╕िрдж्рдзांрдд
| рдХ्рд░рдо | рд╕िрдж्рдзांрдд |
|---|---|
| 1 | рдЬ्рдЮाрди рдХो рдЬीрд╡рди рд╕े рдЬोрдб़рдиा |
| 2 | рд░рдЯрдиे рд╕े рдоुрдХ्рддि |
| 3 | рдкुрд╕्рддрдХ рд╕े рдЖрдЧे рд╕ीрдЦрдиा |
| 4 | рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рд╕ुрдзाрд░ |
| 5 | рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рдоूрд▓्рдп |
ЁЯМО рдмрд╣ुрднाрд╖िрдХрддा
NCF-2005 рдХी рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЕрд╡рдзाрд░рдгा:
"Multilingualism is a Resource."
рдмрд╣ुрднाрд╖िрдХрддा:
✔ рдмाрдзा рдирд╣ीं рд╣ै
✔ рдмрдЪ्рдЪे рдХे рдЕрдиुрднрд╡ рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ै
✔ рд╕ीрдЦрдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддी рд╣ै
ЁЯСйЁЯПл рд╢िрдХ्рд╖рдХ
Teacher ≠ Information Provider
Teacher = Facilitator
(рдЗрд╕ी depth рдоें рдЖрдЧे 7.3 рд╕े 7.7 рддрдХ рдкूрд░ा рд▓िрдЦा рдЬाрдПрдЧा...)