ЁЯОпЁЯУЪ рдпूрдиिрдЯ–4 : рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╡िрдзिрдпाँ рдПрд╡ं рдЙрдкाрдЧрдо

 

рдк्рд░рднाрд╡ी рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХी рдЖрдзुрдиिрдХ рдПрд╡ं рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рдкрдж्рдзрддिрдпाँ

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯУЦ рднूрдоिрдХा

рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХेрд╡рд▓ рд╡िрд╖рдпрд╡рд╕्рддु рдкрдв़ाрдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдоें рдк्рд░рднाрд╡ी рд╕ंрдк्рд░ेрд╖рдг, рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि, рдЪिंрддрди рдПрд╡ं рднाрд╖ा рдХौрд╢рд▓ рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░рдиे рдХी рдХрд▓ा рд╣ै।

рдПрдХ рд╣ी рд╡िрд╖рдп рдХो рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рддрд░ीрдХों рд╕े рдкрдв़ाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЗрди рддрд░ीрдХों рдХो рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╡िрдзिрдпाँ (Methods) рдПрд╡ं рдЙрдкाрдЧрдо (Approaches) рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।

рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдг рдоें рдЕрдиेрдХ рд╡िрдзिрдпाँ рд╡िрдХрд╕िрдд рд╣ुрдИं— рдХुрдЫ рд╡्рдпाрдХрд░рдг рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд░рд╣ीं, рдХुрдЫ рд╕ंрдк्рд░ेрд╖рдг рдкрд░, рдХुрдЫ рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдкрд░ рдФрд░ рдХुрдЫ рдмрдЪ्рдЪों рдХे рдЕрдиुрднрд╡ों рдкрд░।

CTET, UPTET, SUPER TET, DSSSB, KVS, NVS, REET рдПрд╡ं рдЕрди्рдп рд╢िрдХ्рд╖рдХ рднрд░्рддी рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдоें рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╡िрдзिрдпों рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдк्рд░рд╢्рди рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдоाрдиे рдЬाрддे рд╣ैं।

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯОп рдпूрдиिрдЯ–4 рдХे рдЕрдз्рдпाрдп

рдХ्рд░рдо рдЕрдз्рдпाрдп
4.1 рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд╡िрдзि
4.2 рд╡्рдпाрдХрд░рдг-рдЕрдиुрд╡ाрдж рд╡िрдзि
4.3 рдж्рд╡िрднाрд╖िрдХ рд╡िрдзि
4.4 рдХрд╣ाрдиी рд╡िрдзि
4.5 рд╕ंрд╡ाрдж рд╡िрдзि
4.6 рдЖрдЧрдорди рд╡िрдзि
4.7 рдиिрдЧрдорди рд╡िрдзि
4.8 рдЧрддिрд╡िрдзि рдЖрдзाрд░िрдд рд╢िрдХ्рд╖рдг
4.9 рд░рдЪрдиाрд╡ाрджी рдЙрдкाрдЧрдо
4.10 рд╕ंрдк्рд░ेрд╖рдгाрдд्рдордХ рдЙрдкाрдЧрдо

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯМЯ рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╡िрдзि рдХ्рдпा рд╣ै?

ЁЯУЦ рдкрд░िрднाрд╖ा

рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдпों рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрдкрдиाрдП рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рдПрд╡ं рдпोрдЬрдиाрдмрдж्рдз рддрд░ीрдХे рдХो рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╡िрдзि рдХрд╣рддे рд╣ैं।

рд╕рд░рд▓ рд╢рдм्рджों рдоें

ЁЯСЙ "рднाрд╖ा рд╕िрдЦाрдиे рдХा рддрд░ीрдХा рд╣ी рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╡िрдзि рд╣ै।"

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯФ╡ 4.1 рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд╡िрдзि (Direct Method)

ЁЯУЦ рдкрд░िрдЪрдп

рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд╡िрдзि рдоें рднाрд╖ा рдХो рд╕ीрдзे рдЙрд╕ी рднाрд╖ा рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╕िрдЦाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рдЗрд╕рдоें рдоाрддृрднाрд╖ा рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрддा।

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

✨ рдкрд░िрднाрд╖ा

ЁЯСЙ "рд▓рдХ्рд╖्рдп рднाрд╖ा рдХो рд▓рдХ्рд╖्рдп рднाрд╖ा рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╕िрдЦाрдиे рдХी рд╡िрдзि рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд╡िрдзि рдХрд╣рд▓ाрддी рд╣ै।"

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯМЯ рдоुрдЦ्рдп рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ

✅ рдоाрддृрднाрд╖ा рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдирд╣ीं

✅ рдмोрд▓рдиे рдкрд░ рдЕрдзिрдХ рдмрд▓

✅ рд╡рд╕्рддुрдУं рдПрд╡ं рдЪिрдд्рд░ों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ

✅ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рднाрд╖ा рд╡ाрддाрд╡рд░рдг

✅ рд╡्рдпाрдХрд░рдг рдЕрдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╕िрдЦाрдпा рдЬाрддा рд╣ै

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯОп рд▓ाрдн

✔ рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг рд╕ुрдзाрд░

✔ рдмोрд▓рдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рд╡िрдХрд╕िрдд

✔ рдЖрдд्рдорд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдоें рд╡ृрдж्рдзि

✔ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рднाрд╖ा рдЕрд░्рдЬрди

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

⚠ рд╕ीрдоाрдПँ

❌ рд╕рдордп рдЕрдзिрдХ рд▓рдЧрддा рд╣ै

❌ рдмрдб़े рд╡рд░्рдЧों рдоें рдХрдаिрди

❌ рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖िрдд рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯЯв 4.2 рд╡्рдпाрдХрд░рдг-рдЕрдиुрд╡ाрдж рд╡िрдзि

(Grammar Translation Method)

ЁЯУЦ рдкрд░िрдЪрдп

рдпрд╣ рд╕рдмрд╕े рдкुрд░ाрдиी рдПрд╡ं рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╡िрдзि рд╣ै।

рдЗрд╕рдоें рднाрд╖ा рдХो рд╡्рдпाрдХрд░рдг рдиिрдпрдоों рдПрд╡ं рдЕрдиुрд╡ाрдж рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╕िрдЦाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯМЯ рдоुрдЦ्рдп рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ

✅ рдоाрддृрднाрд╖ा рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ

✅ рд╡्рдпाрдХрд░рдг рдкрд░ рдмрд▓

✅ рдЕрдиुрд╡ाрдж рдЖрдзाрд░िрдд рд╢िрдХ्рд╖рдг

✅ рдкрдарди рдПрд╡ं рд▓ेрдЦрди рдкрд░ рдЕрдзिрдХ рдз्рдпाрди

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯОп рд▓ाрдн

✔ рд╡्рдпाрдХрд░рдг рдЬ्рдЮाрди рд╡िрдХрд╕िрдд

✔ рд╢рдм्рджाрд╡рд▓ी рдмрдв़рддी рд╣ै

✔ рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧी

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

⚠ рд╕ीрдоाрдПँ

❌ рдмोрд▓рдиे рдХा рд╡िрдХाрд╕ рдирд╣ीं

❌ рд╕ंрдк्рд░ेрд╖рдг рдХौрд╢рд▓ рдХрдордЬोрд░

❌ рд░рдЯрдиे рдХी рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдмрдв़рддी рд╣ै

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯЯб 4.3 рдж्рд╡िрднाрд╖िрдХ рд╡िрдзि

(Bilingual Method)

ЁЯУЦ рдкрд░िрдЪрдп

рдЗрд╕ рд╡िрдзि рдоें рдоाрддृрднाрд╖ा рдФрд░ рд▓рдХ्рд╖्рдп рднाрд╖ा рджोрдиों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯМЯ рдоुрдЦ्рдп рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ

✅ рджो рднाрд╖ाрдУं рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ

✅ рдЕрд░्рде рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рдиे рд╣ेрддु рдоाрддृрднाрд╖ा

✅ рд╕ंрдк्рд░ेрд╖рдг рд╣ेрддु рд▓рдХ्рд╖्рдп рднाрд╖ा

✅ рд╕рдордп рдХी рдмрдЪрдд

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯОп рд▓ाрдн

✔ рд╕рдордЭ рдЖрд╕ाрди

✔ рдн्рд░рдо рдХрдо

✔ рд╕ीрдЦрдиा рддेрдЬ

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

⚠ рд╕ीрдоाрдПँ

❌ рдоाрддृрднाрд╖ा рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░рддा рдмрдв़ рд╕рдХрддी рд╣ै

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯУЪ 4.4 рдХрд╣ाрдиी рд╡िрдзि

(Story Method)

ЁЯУЦ рдкрд░िрдЪрдп

рдЗрд╕ рд╡िрдзि рдоें рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХрд╣ाрдиिрдпों рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рдмрдЪ्рдЪों рдХी рд░ुрдЪि рдПрд╡ं рдХрд▓्рдкрдиाрд╢рдХ्рддि рдХो рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦा рдЬाрддा рд╣ै।

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯМЯ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ

ЁЯУЦ рдХрд╣ाрдиी рдЖрдзाрд░िрдд рд╢िрдХ्рд╖рдг

ЁЯОн рд░ोрдЪрдХ рд╡ाрддाрд╡рд░рдг

ЁЯза рдХрд▓्рдкрдиाрд╢рдХ्рддि рд╡िрдХाрд╕

ЁЯЧг рднाрд╖ा рдХा рд╕्рд╡ाрднाрд╡िрдХ рдк्рд░рдпोрдЧ

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯОп рд▓ाрдн

✔ рдз्рдпाрди рдХेंрдж्рд░िрдд рд░рд╣рддा рд╣ै

✔ рд╢рдм्рджाрд╡рд▓ी рд╡िрдХाрд╕

✔ рднाрд╖ा рдЕрд░्рдЬрди рд╕्рд╡ाрднाрд╡िрдХ

✔ рдиैрддिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рднी рдк्рд░ाрдк्рдд

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯТм 4.5 рд╕ंрд╡ाрдж рд╡िрдзि

(Conversation Method)

ЁЯУЦ рдкрд░िрдЪрдп

рд╕ंрд╡ाрдж рдПрд╡ं рд╡ाрд░्рддाрд▓ाрдк рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рднाрд╖ा рд╕िрдЦाрдиे рдХी рд╡िрдзि рд╕ंрд╡ाрдж рд╡िрдзि рдХрд╣рд▓ाрддी рд╣ै।

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯМЯ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ

ЁЯЧг рдмोрд▓рдиे рдкрд░ рдмрд▓

ЁЯдЭ рд╕рд╣рднाрдЧिрддा рдЖрдзाрд░िрдд

ЁЯТм рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЬीрд╡рди рд╕्рдеिрддिрдпाँ

ЁЯОп рд╕ंрдк्рд░ेрд╖рдг рдХौрд╢рд▓ рд╡िрдХाрд╕

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

рдЧрддिрд╡िрдзिрдпाँ

✔ рдк्рд░рд╢्рдиोрдд्рддрд░

✔ рд╕рдоूрд╣ рдЪрд░्рдЪा

✔ рднूрдоिрдХा рдиिрд░्рд╡ाрд╣

✔ рд╕ाрдХ्рд╖ाрдд्рдХाрд░

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯФН 4.6 рдЖрдЧрдорди рд╡िрдзि

(Inductive Method)

ЁЯУЦ рдкрд░िрдЪрдп

рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдЙрджाрд╣рд░рдгों рд╕े рд╕ाрдоाрди्рдп рдиिрдпрдо рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪрдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЖрдЧрдорди рд╡िрдзि рдХрд╣рд▓ाрддी рд╣ै।

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

рд╕ूрдд्рд░

рдЙрджाрд╣рд░рдг ➜ рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг ➜ рдиिрдпрдо

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

рдЙрджाрд╣рд░рдг

рд░ाрдо рдЦेрд▓рддा рд╣ै।

рдоोрд╣рди рдЦेрд▓рддा рд╣ै।

рд╕ीрддा рдЦेрд▓рддी рд╣ै।

рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рд╕्рд╡рдпं рдиिрдпрдо рдЦोрдЬрддा рд╣ै।

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯМЯ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ

✅ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рд╕рдХ्рд░िрдп

✅ рдЦोрдЬ рдЖрдзाрд░िрдд

✅ рд╕्рдеाрдпी рдЕрдзिрдЧрдо

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

CTET рддрде्рдп

ЁЯТб "Known to Unknown"

ЁЯТб "Example to Rule"

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯФО 4.7 рдиिрдЧрдорди рд╡िрдзि

(Deductive Method)

ЁЯУЦ рдкрд░िрдЪрдп

рд╕ाрдоाрди्рдп рдиिрдпрдо рд╕े рд╡िрд╢ेрд╖ рдЙрджाрд╣рд░рдгों рдХी рдУрд░ рдмрдв़рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдиिрдЧрдорди рд╡िрдзि рдХрд╣рд▓ाрддी рд╣ै।

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

рд╕ूрдд्рд░

рдиिрдпрдо ➜ рдЙрджाрд╣рд░рдг

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

рдЙрджाрд╣рд░рдг

рдкрд╣рд▓े рдиिрдпрдо рдмрддाрдпा рдЬाрддा рд╣ै

рдлिрд░ рдЙрджाрд╣рд░рдг рджिрдП рдЬाрддे рд╣ैं।

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯМЯ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ

✅ рд╕рдордп рдХी рдмрдЪрдд

✅ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХेंрдж्рд░िрдд

✅ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдЙрдкрдпोрдЧी

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

рд╕ीрдоाрдПँ

❌ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдп

❌ рд░рдЪрдиाрдд्рдордХрддा рдХрдо

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

⚔ рдЖрдЧрдорди рдПрд╡ं рдиिрдЧрдорди рдоें рдЕंрддрд░

рдЖрдзाрд░ рдЖрдЧрдорди рдиिрдЧрдорди
рджिрд╢ा рдЙрджाрд╣рд░рдг → рдиिрдпрдо рдиिрдпрдо → рдЙрджाрд╣рд░рдг
рдк्рд░рдХृрддि рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдХेंрдж्рд░िрдд рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХेंрдж्рд░िрдд
рдЕрдзिрдЧрдо рд╕्рдеाрдпी рдЕрдкेрдХ्рд╖ाрдХृрдд рдХрдо рд╕्рдеाрдпी
рд╕ोрдЪ рдЦोрдЬ рдЖрдзाрд░िрдд рдк्рд░рд╕्рддुрддीрдХрд░рдг рдЖрдзाрд░िрдд

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯО▓ 4.8 рдЧрддिрд╡िрдзि рдЖрдзाрд░िрдд рд╢िрдХ्рд╖рдг

(Activity Based Learning)

ЁЯУЦ рдкрд░िрдЪрдп

рд╕ीрдЦрддे рд╣ुрдП рдХрд░рдиा рддрдеा рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╕ीрдЦрдиा рдЧрддिрд╡िрдзि рдЖрдзाрд░िрдд рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХा рдоूрд▓ рд╕िрдж्рдзांрдд рд╣ै।

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯМЯ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ

ЁЯОп рдмाрд▓ рдХेंрдж्рд░िрдд

ЁЯдЭ рд╕рд╣рднाрдЧिрддा рдЖрдзाрд░िрдд

ЁЯО▓ рдЧрддिрд╡िрдзि рдк्рд░рдзाрди

ЁЯза рдЕрдиुрднрд╡ рдЖрдзाрд░िрдд

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдХे рдЙрджाрд╣рд░рдг

ЁЯОн рднूрдоिрдХा рдиिрд░्рд╡ाрд╣

ЁЯзй рднाрд╖ा рдЦेрд▓

ЁЯУЦ рдХрд╣ाрдиी рдиिрд░्рдоाрдг

ЁЯОи рдкोрд╕्рдЯрд░ рдиिрд░्рдоाрдг

ЁЯТм рд╕рдоूрд╣ рдЪрд░्рдЪा

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

рд▓ाрдн

✔ рд╕ीрдЦрдиा рд░ोрдЪрдХ рдмрдирддा рд╣ै

✔ рд╕рд╣рднाрдЧिрддा рдмрдв़рддी рд╣ै

✔ рд╕्рдеाрдпी рдЕрдзिрдЧрдо

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯза 4.9 рд░рдЪрдиाрд╡ाрджी рдЙрдкाрдЧрдо

(Constructivist Approach)

ЁЯУЦ рдкрд░िрдЪрдп

рд░рдЪрдиाрд╡ाрдж рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЬ्рдЮाрди рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдж्рд╡ाрд░ा рдирд╣ीं рджिрдпा рдЬाрддा рдмрд▓्рдХि рд╢िрдХ्рд╖ाрд░्рдеी рд╕्рд╡рдпं рдЙрд╕рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рддा рд╣ै।

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

рдк्рд░рдоुрдЦ рдк्рд░рддिрдкाрджрдХ

ЁЯСи‍ЁЯПл рдЬीрди рдкिрдпाрдЬे

ЁЯСи‍ЁЯПл рд▓ेрд╡ рд╡िрдЧोрдд्рд╕्рдХी

ЁЯСи‍ЁЯПл рдЬेрд░ोрдо рдм्рд░ूрдирд░

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯМЯ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ

✅ рдмाрд▓ рдХेंрдж्рд░िрдд

✅ рдЕрдиुрднрд╡ рдЖрдзाрд░िрдд

✅ рдЬ्рдЮाрди рдиिрд░्рдоाрдг

✅ рд╕рд╣рдпोрдЧाрдд्рдордХ рдЕрдзिрдЧрдо

✅ рд╕рдорд╕्рдпा рд╕рдоाрдзाрди

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХी рднूрдоिрдХा

ЁЯСи‍ЁЯПл Facilitator

ЁЯСи‍ЁЯПл рдоाрд░्рдЧрджрд░्рд╢рдХ

ЁЯСи‍ЁЯПл рд╕рд╣ाрдпрдХ

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдХी рднूрдоिрдХा

ЁЯза рдЦोрдЬрдХрд░्рддा

ЁЯдЭ рд╕рдХ्рд░िрдп рд╕рд╣рднाрдЧी

ЁЯОп рдЬ्рдЮाрди рдиिрд░्рдоाрддा

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯМН 4.10 рд╕ंрдк्рд░ेрд╖рдгाрдд्рдордХ рдЙрдкाрдЧрдо

(Communicative Approach)

ЁЯУЦ рдкрд░िрдЪрдп

рдЗрд╕ рдЙрдкाрдЧрдо рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рднाрд╖ा рдХा рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рдк्рд░рднाрд╡ी рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░рдиा рд╣ै।

рднाрд╖ा рд╕ीрдЦрдиे рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рдХेрд╡рд▓ рдиिрдпрдо рд╕ीрдЦрдиा рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рд╕ंрд╡ाрдж рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиा рд╣ै।

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

✨ рдкрд░िрднाрд╖ा

ЁЯСЙ "рднाрд╖ा рдХो рд╕ंрдк्рд░ेрд╖рдг рдХे рд╕ाрдзрди рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕िрдЦाрдиे рд╡ाрд▓ा рдЙрдкाрдЧрдо рд╕ंрдк्рд░ेрд╖рдгाрдд्рдордХ рдЙрдкाрдЧрдо рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै।"

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯМЯ рдоुрдЦ्рдп рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ

ЁЯЧг рд╕ंрдк्рд░ेрд╖рдг рдкрд░ рдмрд▓

ЁЯдЭ рд╕рд╣рднाрдЧिрддा рдЖрдзाрд░िрдд

ЁЯМН рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЬीрд╡рди рд╕्рдеिрддिрдпाँ

ЁЯОп рдЕрд░्рдердкूрд░्рдг рднाрд╖ा рдк्рд░рдпोрдЧ

ЁЯСи‍ЁЯОУ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдХेंрдж्рд░िрдд

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

рдЧрддिрд╡िрдзिрдпाँ

✔ рд╕рдоूрд╣ рдЪрд░्рдЪा

✔ рднूрдоिрдХा рдиिрд░्рд╡ाрд╣

✔ рд╕рдорд╕्рдпा рд╕рдоाрдзाрди

✔ рд╕ाрдХ्рд╖ाрдд्рдХाрд░

✔ рдЬोрдб़ी рдХाрд░्рдп

✔ рднाрд╖ा рдЦेрд▓

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

рд▓ाрдн

✅ рдмोрд▓рдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рд╡िрдХрд╕िрдд

✅ рдЖрдд्рдорд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдмрдв़рддा рд╣ै

✅ рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рднाрд╖ा рдк्рд░рдпोрдЧ

✅ рд╕ंрдк्рд░ेрд╖рдг рджрдХ्рд╖рддा рд╡िрдХрд╕िрдд

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯУК рд╕рднी рд╡िрдзिрдпों рдХा рд╕ाрд░

рд╡िрдзि рдоुрдЦ्рдп рдЖрдзाрд░
рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд▓рдХ्рд╖्рдп рднाрд╖ा рдж्рд╡ाрд░ा рд╢िрдХ्рд╖рдг
рд╡्рдпाрдХрд░рдг-рдЕрдиुрд╡ाрдж рдиिрдпрдо рдПрд╡ं рдЕрдиुрд╡ाрдж
рдж्рд╡िрднाрд╖िрдХ рджो рднाрд╖ाрдУं рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ
рдХрд╣ाрдиी рдХрдеा рдЖрдзाрд░िрдд
рд╕ंрд╡ाрдж рд╡ाрд░्рддाрд▓ाрдк рдЖрдзाрд░िрдд
рдЖрдЧрдорди рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╕े рдиिрдпрдо
рдиिрдЧрдорди рдиिрдпрдо рд╕े рдЙрджाрд╣рд░рдг
рдЧрддिрд╡िрдзि рдЖрдзाрд░िрдд рдХрд░рдХे рд╕ीрдЦрдиा
рд░рдЪрдиाрд╡ाрджी рдЬ्рдЮाрди рдиिрд░्рдоाрдг
рд╕ंрдк्рд░ेрд╖рдгाрдд्рдордХ рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд╕ंрдЪाрд░

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯОп CTET • UPTET EXAM BOOSTER

ЁЯФе Direct Method = рдоाрддृрднाрд╖ा рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдирд╣ीं

ЁЯФе Grammar Translation Method = рд╡्рдпाрдХрд░рдг + рдЕрдиुрд╡ाрдж

ЁЯФе Bilingual Method = рджो рднाрд╖ाрдУं рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ

ЁЯФе Inductive Method = Example to Rule

ЁЯФе Deductive Method = Rule to Example

ЁЯФе Constructivism = Learner Constructs Knowledge

ЁЯФе Communicative Approach = Communication First

ЁЯФе Teacher = Facilitator (рд░рдЪрдиाрд╡ाрдж)

ЁЯФе Learning by Doing = Activity Based Learning

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯТб рд╕ुрдкрд░ рдЯ्рд░िрдХ्рд╕

рдЖрдЧрдорди рд╡िрдзि

ЁЯУМ Example ➜ Rule

"рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╕े рдиिрдпрдо"

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

рдиिрдЧрдорди рд╡िрдзि

ЁЯУМ Rule ➜ Example

"рдиिрдпрдо рд╕े рдЙрджाрд╣рд░рдг"

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд╡िрдзि

ЁЯУМ Direct Language = Direct Learning

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

рд░рдЪрдиाрд╡ाрдж

ЁЯУМ Child Constructs Knowledge

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

⚡ ONE-LINER MEGA REVISION

ЁЯФ╣ рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд╡िрдзि рдоें рдоाрддृрднाрд╖ा рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдирд╣ीं рд╣ोрддा।

ЁЯФ╣ рд╡्рдпाрдХрд░рдг-рдЕрдиुрд╡ाрдж рд╡िрдзि рд╕рдмрд╕े рдкुрд░ाрдиी рд╡िрдзि рд╣ै।

ЁЯФ╣ рдж्рд╡िрднाрд╖िрдХ рд╡िрдзि рдоें рджो рднाрд╖ाрдУं рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ोрддा рд╣ै।

ЁЯФ╣ рдХрд╣ाрдиी рд╡िрдзि рдмрдЪ्рдЪों рдХी рд░ुрдЪि рдмрдв़ाрддी рд╣ै।

ЁЯФ╣ рд╕ंрд╡ाрдж рд╡िрдзि рдмोрд▓рдиे рдХे рдХौрд╢рд▓ рдХो рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░рддी рд╣ै।

ЁЯФ╣ рдЖрдЧрдорди рд╡िрдзि рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╕े рдиिрдпрдо рдХी рдУрд░ рдЬाрддी рд╣ै।

ЁЯФ╣ рдиिрдЧрдорди рд╡िрдзि рдиिрдпрдо рд╕े рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХी рдУрд░ рдЬाрддी рд╣ै।

ЁЯФ╣ рдЧрддिрд╡िрдзि рдЖрдзाрд░िрдд рд╢िрдХ्рд╖рдг "Learning by Doing" рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै।

ЁЯФ╣ рд░рдЪрдиाрд╡ाрдж рдоें рд╢िрдХ्рд╖ाрд░्рдеी рдЬ्рдЮाрди рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рддा рд╣ै।

ЁЯФ╣ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд░рдЪрдиाрд╡ाрдж рдоें Facilitator рд╣ोрддा рд╣ै।

ЁЯФ╣ рд╕ंрдк्рд░ेрд╖рдгाрдд्рдордХ рдЙрдкाрдЧрдо рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рднाрд╖ा рдк्рд░рдпोрдЧ рдкрд░ рдмрд▓ рджेрддा рд╣ै।

ЁЯФ╣ CTET рдоें Direct Method рдФрд░ Constructivism рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ैं।

ЁЯФ╣ Communicative Approach рдЖрдзुрдиिрдХ рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХा рдЖрдзाрд░ рд╣ै।

ЁЯФ╣ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рд╕рдХ्рд░िрдп рднाрдЧीрджाрд░ рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП।

ЁЯФ╣ рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕ंрдк्рд░ेрд╖рдг рдХ्рд╖рдорддा рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░рдиा рд╣ै।

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ЁЯУС рдпूрдиिрдЯ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╡िрдзिрдпाँ рдПрд╡ं рдЙрдкाрдЧрдо рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖ा рдХी рд░ीрдв़ рд╣ैं। рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд╡िрдзि, рд╡्рдпाрдХрд░рдг-рдЕрдиुрд╡ाрдж рд╡िрдзि, рдж्рд╡िрднाрд╖िрдХ рд╡िрдзि, рдХрд╣ाрдиी рд╡िрдзि, рд╕ंрд╡ाрдж рд╡िрдзि, рдЖрдЧрдорди рдПрд╡ं рдиिрдЧрдорди рд╡िрдзिрдпाँ рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХी рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рдПрд╡ं рд╡्рдпाрд╡рд╣ाрд░िрдХ рдкрдж्рдзрддिрдпाँ рд╣ैं। рд╡рд╣ीं рдЧрддिрд╡िрдзि рдЖрдзाрд░िрдд рд╢िрдХ्рд╖рдг, рд░рдЪрдиाрд╡ाрджी рдЙрдкाрдЧрдо рддрдеा рд╕ंрдк्рд░ेрд╖рдгाрдд्рдордХ рдЙрдкाрдЧрдо рдЖрдзुрдиिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддाрдУं рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рд╡िрдХрд╕िрдд рд╣ुрдП рд╣ैं। рд╢िрдХ्рд╖рдХ рднрд░्рддी рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдоें рдЗрди рд╡िрдзिрдпों рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ, рд▓ाрдн, рд╕ीрдоाрдПँ рддрдеा рдЙрдирдХे рдмीрдЪ рдХे рдЕंрддрд░ рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдоाрдиे рдЬाрддे рд╣ैं।

Post a Comment

0 Comments
* Please Don't Spam Here. All the Comments are Reviewed by Admin.