рднाрд░рдд рдПрдХ рд╡िрд╢ाрд▓ рдФрд░ рд╡िрд╡िрдзрддाрдУं рд╕े рднрд░ा рджेрд╢ рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рднाрд╖ाрдПँ, рд╕ंрд╕्рдХृрддिрдпाँ, рдЦाрди-рдкाрди, рдкрд╣рдиाрд╡े, рдд्рдпोрд╣ाрд░ рдФрд░ рднौрдЧोрд▓िрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдкाрдП рдЬाрддे рд╣ैं। рднाрд░рдд рдХी рдХुрдЫ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ рдРрд╕ी рд╣ैं рдЬिрди्рд╣ें рд╕ाрдоाрди्рдп рдЬ्рдЮाрди рдФрд░ JNVST рдоें рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдкूрдЫा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
ЁЯЗоЁЯЗ│ 1. рднाрд░рдд : рдПрдХ рдкрд░िрдЪрдп
рднाрд░рдд рдПрд╢िрдпा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдХे рджрдХ्рд╖िрдгी рднाрдЧ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
рднाрд░рдд рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी — рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी
рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд░ाрдЬ्рдп (рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े) — рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди
рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯा рд░ाрдЬ्рдп (рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े) — рдЧोрд╡ा
рднाрд░рдд рдоें рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें 28 рд░ाрдЬ्рдп рдФрд░ 8 рдХेंрдж्рд░рд╢ाрд╕िрдд рдк्рд░рджेрд╢ рд╣ैं।
рднाрд░рдд рдХी рдоुрдЦ्рдп рднूрдоि рдХे рджрдХ्рд╖िрдг рдоें рд╣िंрдж рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рд╣ै।
рдкрд╢्рдЪिрдо рдоें рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░ рдФрд░ рдкूрд░्рд╡ рдоें рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाрдб़ी рд╣ै।
рднाрд░рдд рдХे рдЙрдд्рддрд░ рдоें рд╣िрдоाрд▓рдп рдкрд░्рд╡рдд рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
ЁЯза рдпाрдж рд░рдЦрдиे рдХा рддрд░ीрдХा
рдЙрдд्рддрд░ → рд╣िрдоाрд▓рдп
рджрдХ्рд╖िрдг → рд╣िंрдж рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░
рдкрд╢्рдЪिрдо → рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░
рдкूрд░्рд╡ → рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाрдб़ी
ЁЯПЖ 2. рднाрд░рдд рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ рдФрд░ “рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा/рд╕рдмрд╕े рдКँрдЪा”
JNVST рдоें рднाрд░рдд рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд “рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा, рд╕рдмрд╕े рд▓ंрдмा, рд╕рдмрд╕े рдКँрдЪा, рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯा” рдЬैрд╕े рдк्рд░рд╢्рди рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рдиोрдЯ: рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдкुрд╕्рддрдХों рдоें “рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЭीрд▓” рдЬैрд╕े рдк्рд░рд╢्рдиों рдоें рдоीрдаे рдкाрдиी/рдЦाрд░े рдкाрдиी рдпा рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ/рдХृрдд्рд░िрдо рдЭीрд▓ рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЙрдд्рддрд░ рдмрджрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै। JNVST рдоें рдк्рд░рд╢्рди рдХे рд╢рдм्рджों рдХो рдз्рдпाрди рд╕े рдкрдв़рдиा рдЪाрд╣िрдП।
ЁЯПФ️ 3. рднाрд░рдд рдХी рд╕рдмрд╕े рдКँрдЪी рдкрд░्рд╡рдд рдЪोрдЯी — рдХंрдЪрдирдЬंрдШा
рдХंрдЪрдирдЬंрдШा (Kangchenjunga) рднाрд░рдд рдХी рд╕рдмрд╕े рдКँрдЪी рдкрд░्рд╡рдд рдЪोрдЯी рд╣ै।
рдпрд╣ рд╕िрдХ्рдХिрдо рдФрд░ рдиेрдкाрд▓ рдХी рд╕ीрдоा рдХे рдкाрд╕ рд╣िрдоाрд▓рдп рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
рдпाрдж рд░рдЦें:
ЁЯПФ️ рднाрд░рдд рдХी рд╕рдмрд╕े рдКँрдЪी рдкрд░्рд╡рдд рдЪोрдЯी → рдХंрдЪрдирдЬंрдШा
ЁЯМК 4. рднाрд░рдд рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рдирджिрдпाँ
рднाрд░рдд рдоें рдЕрдиेрдХ рдмрдб़ी рдФрд░ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдирджिрдпाँ рд╣ैं।
рдк्рд░рдоुрдЦ рдирджिрдпाँ:
рдЧंрдЧा
рдпрдоुрдиा
рдм्рд░рд╣्рдордкुрдд्рд░
рдирд░्рдорджा
рддाрдк्рддी
рдЧोрджाрд╡рд░ी
рдХृрд╖्рдгा
рдорд╣ाрдирджी
рдХाрд╡ेрд░ी
рд╕рддрд▓ुрдЬ
рдЧंрдЧा
рдЧंрдЧा рднाрд░рдд рдХी рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдФрд░ рд▓ंрдмी рдирджिрдпों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै। рдпрд╣ рд╣िрдоाрд▓рдп рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╕े рдиिрдХрд▓рддी рд╣ै рдФрд░ рдЙрдд्рддрд░ рднाрд░рдд рдХे рдмрдб़े рднाрдЧ рд╕े рд╣ोрдХрд░ рдмрд╣рддी рд╣ै।
рдирджिрдпाँ:
ЁЯМ╛ рдЦेрддी рдХे рд▓िрдП рдЬрд▓ рджेрддी рд╣ैं
ЁЯПа рдмрд╕्рддिрдпों рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддी рд╣ैं
ЁЯТз рдкेрдпрдЬрд▓ рдХा рд╕्рд░ोрдд рд╣ैं
⚡ рдЬрд▓рд╡िрдж्рдпुрдд рдЙрдд्рдкाрджрди рдоें рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ैं
ЁЯПЬ️ 5. рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдорд░ुрд╕्рдерд▓ — рдеाрд░
рдеाрд░ рдорд░ुрд╕्рдерд▓ рднाрд░рдд рдХे рдкрд╢्рдЪिрдоी рднाрдЧ рдоें рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
рдЗрд╕рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ:
рдпрд╣ाँ рд╡рд░्рд╖ा рдмрд╣ुрдд рдХрдо рд╣ोрддी рд╣ै।
рдЬрд▓ рдХी рдЙрдкрд▓рдм्рдзрддा рд╕ीрдоिрдд рд╣ोрддी рд╣ै।
рдпрд╣ाँ рд░ेрдд рдХे рдмрдб़े-рдмрдб़े рдЯीрд▓े рдкाрдП рдЬाрддे рд╣ैं।
рдКँрдЯ рдХो рдорд░ुрд╕्рдерд▓ीрдп рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рдЙрдкрдпोрдЧी рдкрд╢ु рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।
ЁЯза JNVST рддрде्рдп:
рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдорд░ुрд╕्рдерд▓ → рдеाрд░ рдорд░ुрд╕्рдерд▓
ЁЯМК 6. рднाрд░рдд рдХे рд╕рдоुрдж्рд░ рдФрд░ рддрдЯ
рднाрд░рдд рддीрди рдУрд░ рд╕े рдЬрд▓ рд╕े рдШिрд░ा рд╣ुрдЖ рд╣ै।
рдкрд╢्рдЪिрдо рдоें
ЁЯМК рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░
рдкूрд░्рд╡ рдоें
ЁЯМК рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाрдб़ी
рджрдХ्рд╖िрдг рдоें
ЁЯМК рд╣िंрдж рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░
рдЗрд╕ी рдХाрд░рдг рднाрд░рдд рдХो рдк्рд░ाрдпрдж्рд╡ीрдкीрдп рджेрд╢ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।
ЁЯПЭ️ 7. рднाрд░рдд рдХे рдж्рд╡ीрдк
рднाрд░рдд рдХे рджो рдк्рд░рдоुрдЦ рдж्рд╡ीрдк рд╕рдоूрд╣ рд╣ैं:
ЁЯМК рдЕंрдбрдоाрди рдФрд░ рдиिрдХोрдмाрд░ рдж्рд╡ीрдк рд╕рдоूрд╣
рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाрдб़ी рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ैं।
ЁЯМК рд▓рдХ्рд╖рдж्рд╡ीрдк
рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ैं।
рдпाрдж рд░рдЦें:
рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाрдб़ी → рдЕंрдбрдоाрди рдФрд░ рдиिрдХोрдмाрд░
рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░ → рд▓рдХ्рд╖рдж्рд╡ीрдк
ЁЯМ╛ 8. рднाрд░рдд : рдХृрд╖ि рдк्рд░рдзाрди рджेрд╢
рднाрд░рдд рдоें рдмрдб़ी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рд▓ोрдЧ рдХृрд╖ि рдФрд░ рдЙрд╕рд╕े рдЬुрдб़े рдХाрд░्рдпों рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рд╣ैं।
рднाрд░рдд рдоें рдк्рд░рдоुрдЦ рдлрд╕рд▓ें рд╣ैं:
ЁЯМ╛ рдЧेрд╣ूँ
ЁЯНЪ рдЪाрд╡рд▓
ЁЯМ╜ рдордХ्рдХा
ЁЯМ▒ рджाрд▓ें
ЁЯНм рдЧрди्рдиा
ЁЯМ┐ рдХрдкाрд╕
ЁЯН╡ рдЪाрдп
☕ рдХॉрдлी
рднाрд░рдд рдХे рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдФрд░ рдоिрдЯ्рдЯी рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдлрд╕рд▓ें рдЙрдЧाрдИ рдЬाрддी рд╣ैं।
ЁЯМ│ 9. рднाрд░рдд рдХी рд╡рди рдПрд╡ं рдЬैрд╡ рд╡िрд╡िрдзрддा
рднाрд░рдд рдоें рдЕрдиेрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рд╡рди рдкाрдП рдЬाрддे рд╣ैं।
рдпрд╣ाँ:
ЁЯМ│ рд╡िрднिрди्рди рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдкेрдб़
ЁЯРЕ рдмाрдШ
ЁЯжБ рд╕िंрд╣
ЁЯРШ рд╣ाрдеी
ЁЯжП рдЧैंрдбा
ЁЯжЪ рдоोрд░
ЁЯРК рдордЧрд░рдордЪ्рдЫ
ЁЯжМ рд╣िрд░рдг
рдЬैрд╕े рдЕрдиेрдХ рдЬीрд╡ рдкाрдП рдЬाрддे рд╣ैं।
рднाрд░рдд рдХी рдЬैрд╡ рд╡िрд╡िрдзрддा рдмрд╣ुрдд рд╕рдоृрдж्рдз рд╣ै।
рд╡िрд╢ेрд╖ рддрде्рдп
рдПрд╢िрдпाрдИ рд╕िंрд╣ рдХे рд▓िрдП рдЧुрдЬрд░ाрдд рдХा рдЧिрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै।
рдПрдХ рд╕ींрдЧ рд╡ाрд▓ा рдЧैंрдбा рдЕрд╕рдо рдХे рдХाрдЬीрд░ंрдЧा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै।
рдмाрдШ рднाрд░рдд рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рд╡рди्рдп рдЬीрд╡ों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै।
ЁЯжБ 10. рднाрд░рдд рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ
рднाрд░рдд рд╡िрднिрди्рди рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ों рдХा рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрд╡ाрд╕ рд╣ै।
ЁЯПЫ️ 11. рднाрд░рдд рдХी рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдФрд░ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ
рднाрд░рдд рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдмрд╣ुрдд рдкुрд░ाрдиा рдФрд░ рд╕рдоृрдж्рдз рд╣ै।
рднाрд░рдд рдоें рдЕрдиेрдХ рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдФрд░ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╕्рдерд▓ рд╣ैं:
рддाрдЬрдорд╣рд▓
рд▓ाрд▓ рдХिрд▓ा
рдХुрддुрдм рдоीрдиाрд░
рд╕ांрдЪी рд╕्рддूрдк
рдЕрдЬंрддा рдХी рдЧुрдлाрдПँ
рдПрд▓ोрд░ा рдХी рдЧुрдлाрдПँ
рднाрд░рдд рдХी рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдоें:
ЁЯО╡ рд╕ंрдЧीрдд
ЁЯТГ рдиृрдд्рдп
ЁЯОи рдХрд▓ा
ЁЯУЪ рд╕ाрд╣िрдд्рдп
ЁЯПЫ️ рд╕्рдеाрдкрдд्рдп
ЁЯкФ рдд्рдпोрд╣ाрд░
рдХा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕्рдеाрди рд╣ै।
ЁЯЧг️ 12. рдЕрдиेрдХ рднाрд╖ाрдПँ рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддिрдпाँ
рднाрд░рдд рдХी рдПрдХ рдмрдб़ी рд╡िрд╢ेрд╖рддा рдЗрд╕рдХी рд╡िрд╡िрдзрддा рд╣ै।
рднाрд░рдд рдоें рдЕрдиेрдХ рднाрд╖ाрдПँ рдмोрд▓ी рдЬाрддी рд╣ैं। рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд░ाрдЬ्рдпों рдоें:
рднाрд╖ा
рднोрдЬрди
рдкрд╣рдиाрд╡ा
рд▓ोрдХрдиृрдд्рдп
рд╕ंрдЧीрдд
рдд्рдпोрд╣ाрд░
рдкрд░ंрдкрд░ाрдПँ
рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ैं।
рдлिрд░ рднी рд╕рднी рднाрд░рддीрдп рдПрдХ рджेрд╢ рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ैं।
⭐ рдоुрдЦ्рдп рд╡िрдЪाрд░:
“рд╡िрд╡िрдзрддा рдоें рдПрдХрддा” рднाрд░рдд рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдУं рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै।
ЁЯНЫ 13. рднाрд░рдд рдХा рд╡िрд╡िрдз рдЦाрди-рдкाрди
рднाрд░рдд рдХे рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рднोрдЬрди рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ैं।
рдЙрджाрд╣рд░рдг:
рдЙрдд्рддрд░ рднाрд░рдд — рд░ोрдЯी, рдкрд░ाрдаे рдЖрджि
рджрдХ्рд╖िрдг рднाрд░рдд — рдЗрдбрд▓ी, рдбोрд╕ा рдЖрджि
рдкрд╢्рдЪिрдо рднाрд░рдд — рдвोрдХрд▓ा, рджाрд▓-рдмाрддी рдЖрджि
рдкूрд░्рд╡ рднाрд░рдд — рдЪाрд╡рд▓ рдФрд░ рд╡िрднिрди्рди рд╕्рдеाрдиीрдп рд╡्рдпंрдЬрди
рдпрд╣ рд╡िрд╡िрдзрддा рднाрд░рдд рдХी рд╕рдоृрдж्рдз рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХो рджрд░्рд╢ाрддी рд╣ै।
ЁЯСХ 14. рднाрд░рдд рдоें рд╡िрд╡िрдз рдкрд╣рдиाрд╡े
рднाрд░рдд рдХे рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдФрд░ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдХрдкрдб़े рдкрд╣рдиे рдЬाрддे рд╣ैं।
рдЬैрд╕े:
рд╕ाрдб़ी
рдзोрддी
рдХुрд░्рддा-рдкाрдпрдЬाрдоा
рд╕рд▓рд╡ाрд░-рдХрдоीрдЬ़
рдкрдЧрдб़ी
рд▓ुंрдЧी рдЖрджि
рдкрд╣рдиाрд╡े рдоें рдХ्рд╖ेрдд्рд░ीрдп рд╡िрд╡िрдзрддा рднाрд░рдд рдХी рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╡िрд╢ेрд╖рддा рд╣ै।
ЁЯОн 15. рднाрд░рдд рдХे рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рдиृрдд्рдп
рднाрд░рдд рдоें рдЕрдиेрдХ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рдФрд░ рд▓ोрдХ рдиृрдд्рдп рд╣ैं।
рдХुрдЫ рдк्рд░рдоुрдЦ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рдиृрдд्рдп:
рднрд░рддрдиाрдЯ्рдпрдо
рдХрдердХ
рдХрдердХрд▓ी
рдХुрдЪिрдкुрдб़ी
рдУрдбिрд╕ी
рдордгिрдкुрд░ी
рдоोрд╣िрдиीрдЕрдЯ्рдЯрдо
рд╕рдд्рд░िрдпा
JNVST рдоें рдз्рдпाрди рджें:
рдХрдердХ → рдЙрдд्рддрд░ рднाрд░рдд рд╕े рдЬुрдб़ा рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рдиृрдд्рдп
рднрд░рддрдиाрдЯ्рдпрдо → рддрдоिрд▓рдиाрдбु рд╕े рдЬुрдб़ा рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рдиृрдд्рдп
рдХुрдЪिрдкुрдб़ी → рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢ рд╕े рдЬुрдб़ा рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рдиृрдд्рдп
рдУрдбिрд╕ी → рдУрдбिрд╢ा рд╕े рдЬुрдб़ा рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рдиृрдд्рдп
ЁЯПЕ 16. рднाрд░рдд рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рдЦेрд▓ рдЙрдкрд▓рдм्рдзिрдпाँ
рднाрд░рдд рдоें рдХ्рд░िрдХेрдЯ, рд╣ॉрдХी, рдмैрдбрдоिंрдЯрди, рдХुрд╢्рддी, рдПрдерд▓ेрдЯिрдХ्рд╕ рдЖрджि рдЦेрд▓ рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рд╣ैं।
рд╣ॉрдХी рднाрд░рдд рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рдЦेрд▓ों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै рдФрд░ рднाрд░рдд рдХा рдУрд▓ंрдкिрдХ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рд╣ॉрдХी рдоें рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕्рдеाрди рд░рд╣ा рд╣ै।
ЁЯЪА 17. рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдоें рднाрд░рдд
рднाрд░рдд рдиे рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рднी рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЙрдкрд▓рдм्рдзिрдпाँ рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी рд╣ैं।
рднाрд░рдд рдХी рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рд╕ंрд╕्рдеा:
ЁЯЪА ISRO
Indian Space Research Organisation
ISRO рдиे рдЕрдиेрдХ рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ рдФрд░ рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдоिрд╢рди рд╕ंрдЪाрд▓िрдд рдХिрдП рд╣ैं।
рдЪंрдж्рд░рдпाрди рдоिрд╢рди ЁЯМЩ
рднाрд░рдд рдиे рдЪंрдж्рд░рдоा рдХे рдЕрдз्рдпрдпрди рдХे рд▓िрдП рдЪंрдж्рд░рдпाрди рдоिрд╢рди рднेрдЬे рд╣ैं।
рдоंрдЧрд▓рдпाрди ЁЯФ┤
рднाрд░рдд рдиे рдоंрдЧрд▓ рдЧ्рд░рд╣ рдХे рдЕрдз्рдпрдпрди рдХे рд▓िрдП рдоंрдЧрд▓рдпाрди рдоिрд╢рди рднी рднेрдЬा рдеा।
JNVST рддрде्рдп:
ISRO → рднाрд░рдд рдХी рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рд╕ंрд╕्рдеा
ЁЯза 18. рднाрд░рдд рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ — рдд्рд╡рд░िрдд рддाрд▓िрдХा
⭐ JNVST рдХे рд▓िрдП рдЕрддि рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рддрде्рдп
ЁЯЗоЁЯЗ│ рднाрд░рдд рдПрд╢िрдпा рдХे рджрдХ्рд╖िрдгी рднाрдЧ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
ЁЯЗоЁЯЗ│ рднाрд░рдд рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी рд╣ै।
ЁЯПЬ️ рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд░ाрдЬ्рдп рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рд╣ै।
ЁЯМ┤ рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯा рд░ाрдЬ्рдп рдЧोрд╡ा рд╣ै।
ЁЯПФ️ рднाрд░рдд рдХी рд╕рдмрд╕े рдКँрдЪी рдкрд░्рд╡рдд рдЪोрдЯी рдХंрдЪрдирдЬंрдШा рд╣ै।
ЁЯПФ️ рд╣िрдоाрд▓рдп рднाрд░рдд рдХे рдЙрдд्рддрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
ЁЯМК рдкрд╢्рдЪिрдо рдоें рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░ рд╣ै।
ЁЯМК рдкूрд░्рд╡ рдоें рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाрдб़ी рд╣ै।
ЁЯМК рджрдХ्рд╖िрдг рдоें рд╣िंрдж рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рд╣ै।
ЁЯПЭ️ рд▓рдХ्рд╖рдж्рд╡ीрдк рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
ЁЯПЭ️ рдЕंрдбрдоाрди рдФрд░ рдиिрдХोрдмाрд░ рдж्рд╡ीрдк рд╕рдоूрд╣ рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाрдб़ी рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ैं।
ЁЯПЬ️ рдеाрд░ рднाрд░рдд рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рдФрд░ рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдорд░ुрд╕्рдерд▓ рд╣ै।
ЁЯМК рдЧंрдЧा рднाрд░рдд рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рдФрд░ рд╕рдмрд╕े рд▓ंрдмी рдирджिрдпों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै।
ЁЯжБ рдЧुрдЬрд░ाрдд рдХा рдЧिрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдПрд╢िрдпाрдИ рд╕िंрд╣ рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै।
ЁЯжП рдЕрд╕рдо рдПрдХ рд╕ींрдЧ рд╡ाрд▓े рдЧैंрдбे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै।
ЁЯжЪ рдоोрд░ рднाрд░рдд рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрдХ्рд╖ी рд╣ै।
ЁЯРЕ рдмाрдШ рднाрд░рдд рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд╢ु рд╣ै।
ЁЯЪА ISRO рднाрд░рдд рдХी рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рд╕ंрд╕्рдеा рд╣ै।
ЁЯЧг️ рднाрд░рдд рдоें рдЕрдиेрдХ рднाрд╖ाрдПँ рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддिрдпाँ рд╣ैं।
ЁЯдЭ рд╡िрд╡िрдзрддा рдоें рдПрдХрддा рднाрд░рдд рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдУं рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै।
ЁЯУЭ JNVST рдЕрдн्рдпाрд╕ рдк्рд░рд╢्рди
рдмрд╣ुрд╡िрдХрд▓्рдкीрдп рдк्рд░рд╢्рди
1. рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд░ाрдЬ्рдп рдХौрди-рд╕ा рд╣ै?
A. рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░
B. рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢
C. рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди
D. рдЧुрдЬрд░ाрдд
рдЙрдд्рддрд░ — C. рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди
2. рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯा рд░ाрдЬ्рдп рдХौрди-рд╕ा рд╣ै?
A. рдЧोрд╡ा
B. рд╕िрдХ्рдХिрдо
C. рдд्рд░िрдкुрд░ा
D. рдордгिрдкुрд░
рдЙрдд्рддрд░ — A. рдЧोрд╡ा
3. рднाрд░рдд рдХी рд╕рдмрд╕े рдКँрдЪी рдкрд░्рд╡рдд рдЪोрдЯी рдХौрди-рд╕ी рд╣ै?
A. рдиंрджा рджेрд╡ी
B. рдХंрдЪрдирдЬंрдШा
C. рдЕрдиाрдоुрдб़ी
D. рдзौрд▓ाрдЧिрд░ि
рдЙрдд्рддрд░ — B. рдХंрдЪрдирдЬंрдШा
4. рднाрд░рдд рдХे рдкрд╢्рдЪिрдо рдоें рдХौрди-рд╕ा рд╕рдоुрдж्рд░ рд╣ै?
A. рд▓ाрд▓ рд╕ाрдЧрд░
B. рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░
C. рднूрдордз्рдп рд╕ाрдЧрд░
D. рдХैрд╕्рдкिрдпрди рд╕ाрдЧрд░
рдЙрдд्рддрд░ — B. рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░
5. рд▓рдХ्рд╖рдж्рд╡ीрдк рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै?
A. рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाрдб़ी
B. рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░
C. рд╣िंрдж рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдХे рдЙрдд्рддрд░-рдкूрд░्рд╡ рдоें
D. рдк्рд░рд╢ांрдд рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░
рдЙрдд्рддрд░ — B. рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░
6. рдеाрд░ рдорд░ुрд╕्рдерд▓ рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╣ै?
A. рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди
B. рдмिрд╣ाрд░
C. рдЕрд╕рдо
D. рдХेрд░рд▓
рдЙрдд्рддрд░ — A. рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди
7. ISRO рдХा рд╕ंрдмंрдз рдХिрд╕ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╕े рд╣ै?
A. рдХृрд╖ि
B. рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖
C. рдЦेрд▓
D. рди्рдпाрдп
рдЙрдд्рддрд░ — B. рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖
8. рднाрд░рдд рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд╢ु рдХौрди-рд╕ा рд╣ै?
A. рд╕िंрд╣
B. рд╣ाрдеी
C. рдмाрдШ
D. рд╣िрд░рдг
рдЙрдд्рддрд░ — C. рдмाрдШ
9. рднाрд░рдд рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрдХ्рд╖ी рдХौрди-рд╕ा рд╣ै?
A. рдХрдмूрддрд░
B. рдоोрд░
C. рддोрддा
D. рд╕ाрд░рд╕
рдЙрдд्рддрд░ — B. рдоोрд░
10. “рд╡िрд╡िрдзрддा рдоें рдПрдХрддा” рдХिрд╕ рджेрд╢ рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рд╡िрд╢ेрд╖рддा рдХे рд░ूрдк рдоें рдЬाрдиी рдЬाрддी рд╣ै?
A. рднाрд░рдд
B. рдЬाрдкाрди
C. рд░ूрд╕
D. рдСрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा
рдЙрдд्рддрд░ — A. рднाрд░рдд
ЁЯзй рдоिрд▓ाрди рдХीрдЬिрдП
рдЙрдд्рддрд░:
1 → b
2 → c
3 → d
4 → a
ЁЯФЦ рдПрдХ рдирдЬ़рд░ рдоें рднाрд░рдд
ЁЯЗоЁЯЗ│ рднाрд░рдд = рд╡िрд╡िрдзрддा + рд╕ंрд╕्рдХृрддि + рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд╕ंрдкрджा + рд╡िрдЬ्рдЮाрди + рдПрдХрддा
ЁЯПФ️ рдЙрдд्рддрд░ → рд╣िрдоाрд▓рдп
ЁЯМК рдкрд╢्рдЪिрдо → рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░
ЁЯМК рдкूрд░्рд╡ → рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाрдб़ी
ЁЯМК рджрдХ्рд╖िрдг → рд╣िंрдж рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░
ЁЯПЬ️ рдкрд╢्рдЪिрдоी рднाрдЧ → рдеाрд░ рдорд░ुрд╕्рдерд▓
ЁЯМ╛ рдк्рд░рдоुрдЦ рдЖрдзाрд░ → рдХृрд╖ि
ЁЯМ│ рд╕рдоृрдж्рдзрддा → рд╡рди рдПрд╡ं рдЬैрд╡ рд╡िрд╡िрдзрддा
ЁЯЧг️ рдкрд╣рдЪाрди → рд╡िрд╡िрдзрддा рдоें рдПрдХрддा
ЁЯЪА рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ → ISRO