рднोрдЬрди рд╣рдоाрд░े рдЬीрд╡рди рдХे рд▓िрдП рдмрд╣ुрдд рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै। рд╣рдоें рднोрдЬрди рд╕े рдКрд░्рдЬा, рд╡ृрдж्рдзि рдФрд░ рд╢рд░ीрд░ рдХो рд╕्рд╡рд╕्рде рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдкोрд╖рдХ рддрдд्рдд्рд╡ рдоिрд▓рддे рд╣ैं। рд▓ेрдХिрди рддाрдЬा рднोрдЬрди рдХुрдЫ рд╕рдордп рдмाрдж рдЦрд░ाрдм рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЗрд╕рд▓िрдП рднोрдЬрди рдХो рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдФрд░ рдЦाрдиे рдпोрдЧ्рдп рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд╡िрдзिрдпों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕े рднोрдЬрди рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХрд╣рддे рд╣ैं।
ЁЯНО 1. рднोрдЬрди рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХ्рдпा рд╣ै?
рднोрдЬрди рдХो рдЦрд░ाрдм рд╣ोрдиे рд╕े рдмрдЪाрдиे рдФрд░ рдЙрд╕े рдЕрдзिрдХ рд╕рдордп рддрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рднोрдЬрди рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХрд╣рддे рд╣ैं।
рдЙрджाрд╣рд░рдг:
рджूрдз рдХो рдЙрдмाрд▓рдХрд░ рд░рдЦрдиा
рд╕рдм्рдЬिрдпों рдХो рдл्рд░िрдЬ рдоें рд░рдЦрдиा
рдЖрдо рдХा рдЕрдЪाрд░ рдмрдиाрдиा
рдиींрдмू рдХा рдЕрдЪाрд░ рдмрдиाрдиा
рдоिрд░्рдЪ рдХो рд╕ुрдЦाрдиा
рджूрдз рд╕े рджрд╣ी рдмрдиाрдиा
ЁЯжа 2. рднोрдЬрди рдХ्рдпों рдЦрд░ाрдм рд╣ोрддा рд╣ै?
рднोрдЬрди рдХे рдЦрд░ाрдм рд╣ोрдиे рдХे рдХрдИ рдХाрд░рдг рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рдоुрдЦ्рдп рдХाрд░рдг
1. рд╕ूрдХ्рд╖्рдордЬीрд╡ ЁЯжа
рдмैрдХ्рдЯीрд░िрдпा рдФрд░ рдлрдлूँрдж рдЬैрд╕े рд╕ूрдХ्рд╖्рдордЬीрд╡ рднोрдЬрди рдкрд░ рдмрдв़ рд╕рдХрддे рд╣ैं рдФрд░ рдЙрд╕े рдЦрд░ाрдм рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।
2. рдирдоी ЁЯТз
рдЕрдзिрдХ рдирдоी рдХрдИ рд╕ूрдХ्рд╖्рдордЬीрд╡ों рдХी рд╡ृрдж्рдзि рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддी рд╣ै।
3. рдЧрд░्рдоी ☀️
рдЧрд░्рдо рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рдоें рднोрдЬрди рдЬрд▓्рджी рдЦрд░ाрдм рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।
4. рд╣рд╡ा рдФрд░ рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди
рдХुрдЫ рдЦाрдж्рдп рдкрджाрд░्рде рд╣рд╡ा рдХे рд╕ंрдкрд░्рдХ рдоें рдЖрдиे рдкрд░ рдЬрд▓्рджी рдЦрд░ाрдм рдпा рдмाрд╕ी рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं।
5. рдХीрдб़े-рдордХौрдб़े ЁЯк░
рдордХ्рдЦिрдпाँ рдФрд░ рдЕрди्рдп рдХीрдЯ рднोрдЬрди рдХो рджूрд╖िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рдЗрд╕рд▓िрдП рднोрдЬрди рдХो рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ, рд╕ूрдЦा рдФрд░ рдЙрдЪिрдд рддाрдкрдоाрди рдкрд░ рд░рдЦрдиा рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै।
ЁЯел 3. рднोрдЬрди рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рд╡िрдзिрдпाँ
① рд╕ुрдЦाрдиा (Drying)
рднोрдЬрди рдоें рдоौрдЬूрдж рдкाрдиी рдпा рдирдоी рдХो рдХрдо рдХрд░рдХे рдЙрд╕े рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдХी рд╡िрдзि рдХो рд╕ुрдЦाрдиा рдХрд╣рддे рд╣ैं।
рдЙрджाрд╣рд░рдг:
рдкाрдкрдб़
рдмрдб़ी
рд╕ूрдЦी рдоिрд░्рдЪ
рдХिрд╢рдоिрд╢
рд╕ूрдЦे рдоेрд╡े
рд╕ूрдЦी рд╕рдм्рдЬिрдпाँ
☀️ рд╕ूрд░्рдп рдХी рдЧрд░्рдоी рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдХे рднी рдХрдИ рдЦाрдж्рдп рдкрджाрд░्рде рд╕ुрдЦाрдП рдЬाрддे рд╣ैं।
рдпाрдж рд░рдЦें:
рдирдоी рдХрдо → рд╕ूрдХ्рд╖्рдордЬीрд╡ों рдХी рд╡ृрдж्рдзि рдХрдо → рднोрдЬрди рдЕрдзिрдХ рд╕рдордп рддрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд।
② рдирдордХ рдбाрд▓рдиा (Salting) ЁЯзВ
рдирдордХ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХुрдЫ рдЦाрдж्рдп рдкрджाрд░्рдеों рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
рдЙрджाрд╣рд░рдг:
рдЕрдЪाрд░
рдХुрдЫ рд╕рдм्рдЬिрдпाँ
рдордЫрд▓ी рдЖрджि
рдирдордХ рднोрдЬрди рдоें рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдкाрдиी рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рд╕ूрдХ्рд╖्рдордЬीрд╡ों рдХी рд╡ृрдж्рдзि рдХो рд░ोрдХрдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै।
③ рдЪीрдиी рдбाрд▓рдиा (Sugaring) ЁЯНм
рдЕрдзिрдХ рдоाрдд्рд░ा рдоें рдЪीрдиी рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХुрдЫ рдЦाрдж्рдп рдкрджाрд░्рдеों рдХो рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
рдЙрджाрд╣рд░рдг:
рдЬैрдо
рдЬेрд▓ी
рдоुрд░рдм्рдмा
рдлрд▓ों рдХा рд╢рд░рдмрдд
④ рдаंрдбा рдХрд░рдиा / рдк्рд░рд╢ीрддрди (Refrigeration) ❄️
рднोрдЬрди рдХो рд░ेрдл्рд░िрдЬрд░ेрдЯрд░ рдпा рдл्рд░िрдЬ рдоें рдХрдо рддाрдкрдоाрди рдкрд░ рд░рдЦрдиे рд╕े рдЙрд╕рдоें рд╕ूрдХ्рд╖्рдордЬीрд╡ों рдХी рд╡ृрдж्рдзि рдзीрдоी рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै।
рдЙрджाрд╣рд░рдг:
рджूрдз
рджрд╣ी
рдлрд▓
рд╕рдм्рдЬिрдпाँ
рдкрдХा рд╣ुрдЖ рднोрдЬрди
рдз्рдпाрди рджें:
рдл्рд░िрдЬ рдоें рд░рдЦрдиे рд╕े рднोрдЬрди рд╣рдоेрд╢ा рдХे рд▓िрдП рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдирд╣ीं рд░рд╣рддा। рдХुрдЫ рдЦाрдж्рдп рдкрджाрд░्рдеों рдХी рд╕рдоाрдк्рддि рдЕрд╡рдзि рд╣ोрддी рд╣ै।
⑤ рдЬрдоाрдиा (Freezing) ЁЯзК
рднोрдЬрди рдХो рдмрд╣ुрдд рдХрдо рддाрдкрдоाрди рдкрд░ рдЬрдоाрдХрд░ рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдЙрджाрд╣рд░рдг:
рдордЯрд░
рдХुрдЫ рдлрд▓ рдФрд░ рд╕рдм्рдЬिрдпाँ
рдЖрдЗрд╕рдХ्рд░ीрдо
рдХुрдЫ рдЬрдоे рд╣ुрдП рдЦाрдж्рдп рдкрджाрд░्рде
⑥ рдЙрдмाрд▓рдиा (Boiling) ♨️
рдХुрдЫ рдЦाрдж्рдп рдкрджाрд░्рдеों рдХो рдЧрд░्рдо рдХрд░рдиे рдпा рдЙрдмाрд▓рдиे рд╕े рдЙрдирдоें рдоौрдЬूрдж рдХрдИ рд╣ाрдиिрдХाрд░рдХ рд╕ूрдХ्рд╖्рдордЬीрд╡ рдирд╖्рдЯ рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рдЙрджाрд╣рд░рдг:
ЁЯеЫ рджूрдз рдХो рдЙрдмाрд▓рдиा рдЙрд╕рдХे рд▓िрдП рдЕрдзिрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдмрдиाрдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ै।
рд▓ेрдХिрди рдЙрдмाрд▓рдиा рд╣рд░ рднोрдЬрди рдХो рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдХा рддрд░ीрдХा рдирд╣ीं рд╣ै।
⑦ рдЕрдЪाрд░ рдмрдиाрдиा (Pickling) ЁЯен
рдЕрдЪाрд░ рдмрдиाрдиे рдоें рд╕ाрдоाрди्рдпрддः рдирдордХ, рддेрд▓, рд╕िрд░рдХा рдпा рдЕрди्рдп рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдкрджाрд░्рдеों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
рдЙрджाрд╣рд░рдг:
рдЖрдо рдХा рдЕрдЪाрд░
рдиींрдмू рдХा рдЕрдЪाрд░
рдоिрд░्рдЪ рдХा рдЕрдЪाрд░
рдЕрдЪाрд░ рдХो рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдФрд░ рдЙрдЪिрдд рддрд░ीрдХे рд╕े рд░рдЦрдиा рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै।
⑧ рдбिрдм्рдмाрдмंрджी (Canning)
рднोрдЬрди рдХो рдЙрдЪिрдд рддрд░ीрдХे рд╕े рдбिрдм्рдмे рдпा рдХंрдЯेрдирд░ рдоें рдмंрдж рдХрд░рдХे рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдХी рд╡िрдзि рдХो рдбिрдм्рдмाрдмंрджी рдХрд╣рддे рд╣ैं।
рдЗрд╕рд╕े рднोрдЬрди рдХो рд╣рд╡ा рдФрд░ рдмाрд╣рд░ी рдЧंрджрдЧी рд╕े рдмрдЪाрдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдоिрд▓рддी рд╣ै।
рдЙрджाрд╣рд░рдг:
рдбिрдм्рдмाрдмंрдж рдлрд▓
рдбिрдм्рдмाрдмंрдж рд╕рдм्рдЬिрдпाँ
рдХुрдЫ рддैрдпाрд░ рдЦाрдж्рдп рдкрджाрд░्рде
⑨ рдкाрд╢्рдЪुрд░ीрдХрд░рдг (Pasteurization)
рджूрдз рдХो рдПрдХ рдиिрд╢्рдЪिрдд рддाрдкрдоाрди рддрдХ рдЧрд░्рдо рдХрд░рдХे рдФрд░ рдлिрд░ рддेрдЬी рд╕े рдаंрдбा рдХрд░рдХे рд╣ाрдиिрдХाрд░рдХ рд╕ूрдХ्рд╖्рдордЬीрд╡ों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдХрдо рдХрд░рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рдкाрд╢्рдЪुрд░ीрдХрд░рдг рдХрд╣рддे рд╣ैं।
рдпрд╣ рд╡िрдзि рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рджूрдз рдХे рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।
JNVST рддрде्рдп:
Pasteurization → рджूрдз рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рд╡िрдзि
ЁЯеЫ 4. рджूрдз рдХा рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг
рджूрдз рдЬрд▓्рджी рдЦрд░ाрдм рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ा рднोрдЬрди рд╣ै।
рджूрдз рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП:
рдЙрд╕े рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдмрд░्рддрди рдоें рд░рдЦें।
рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЙрдмाрд▓ें।
рдаंрдбा рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рдл्рд░िрдЬ рдоें рд░рдЦें।
рд╕ाрдл рдмрд░्рддрди рдФрд░ рд╕ाрдл рд╣ाрдеों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░ें।
рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рдЦुрд▓े рдоें рди рд░рдЦें।
ЁЯНЪ 5. рдкрдХे рд╣ुрдП рднोрдЬрди рдХो рдХैрд╕े рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦें?
рдкрдХे рд╣ुрдП рднोрдЬрди рдХो:
✅ рдврдХрдХрд░ рд░рдЦें।
✅ рдмрд╣ुрдд рджेрд░ рддрдХ рдХрдорд░े рдХे рддाрдкрдоाрди рдкрд░ рди рдЫोрдб़ें।
✅ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрдиे рдкрд░ рдл्рд░िрдЬ рдоें рд░рдЦें।
✅ рдЦाрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рдЙрдЪिрдд рд░ूрдк рд╕े рдЧрд░्рдо рдХрд░ें।
✅ рд╕ाрдл рдмрд░्рддрди рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░ें।
❌ рдмрджрдмूрджाрд░, рд░ंрдЧ рдмрджрд▓ा рд╣ुрдЖ рдпा рдлрдлूँрдж рд▓рдЧा рднोрдЬрди рдирд╣ीं рдЦाрдиा рдЪाрд╣िрдП।
ЁЯз╝ 6. рднोрдЬрди рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдоें рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा рдХा рдорд╣рдд्рд╡
рднोрдЬрди рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдХेрд╡рд▓ рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХी рд╡िрдзि рд╣ी рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдирд╣ीं рд╣ै।
рд╣рдоें:
рднोрдЬрди рдмрдиाрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╣ाрде рдзोрдиे рдЪाрд╣िрдП।
рд╕ाрдл рдмрд░्рддрдиों рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।
рднोрдЬрди рдХो рдврдХрдХрд░ рд░рдЦрдиा рдЪाрд╣िрдП।
рдХрдЪ्рдЪे рдФрд░ рдкрдХे рднोрдЬрди рдХो рдЕрд▓рдЧ рд░рдЦрдиा рдЪाрд╣िрдП।
рд╕ाрдл рдкाрдиी рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।
рднोрдЬрди рдХो рдордХ्рдЦिрдпों рдФрд░ рдХीрдб़ों рд╕े рдмрдЪाрдиा рдЪाрд╣िрдП।
рдЦрд░ाрдм рднोрдЬрди рдХो рдирд╣ीं рдЦाрдиा рдЪाрд╣िрдП।
ЁЯМ╛ 7. рдЕрдиाрдЬ рдХा рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг
рдЧेрд╣ूँ, рдЪाрд╡рд▓, рджाрд▓ рдЖрджि рдХो рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрди्рд╣ें рд╕ूрдЦा рд░рдЦрдиा рдмрд╣ुрдд рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै।
рдЕрдиाрдЬ рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдХे рддрд░ीрдХे:
рдЕрдЪ्рдЫी рддрд░рд╣ рд╕ुрдЦाрдиा।
рдирдоी рд╕े рдмрдЪाрдиा।
рд╕ाрдл рдФрд░ рд╕ूрдЦे рдбिрдм्рдмों рдоें рд░рдЦрдиा।
рдХीрдб़े-рдордХौрдб़ों рд╕े рдмрдЪाрдиा।
рднंрдбाрд░рдг рд╕्рдеाрди рдХो рд╕ाрдл рд░рдЦрдиा।
рдпाрдж рд░рдЦें:
рдЕрдиाрдЬ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рджुрд╢्рдорди → рдирдоी рдФрд░ рдХीрдЯ।
ЁЯНЕ 8. рдлрд▓ рдФрд░ рд╕рдм्рдЬिрдпों рдХा рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг
рдлрд▓ рдФрд░ рд╕рдм्рдЬिрдпाँ рдЬрд▓्рджी рдЦрд░ाрдм рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ैं।
рдЗрди्рд╣ें рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП:
рдХुрдЫ рдХो рдл्рд░िрдЬ рдоें рд░рдЦा рдЬाрддा рд╣ै।
рдХुрдЫ рдХो рд╕ुрдЦाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
рдХुрдЫ рд╕े рдЬैрдо, рдЬेрд▓ी рдФрд░ рдоुрд░рдм्рдмा рдмрдиाрдП рдЬाрддे рд╣ैं।
рдХुрдЫ рдХा рдЕрдЪाрд░ рдмрдиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
♻️ 9. рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдФрд░ рдЦाрдж्рдп рдЕрдкрд╡्рдпрдп
рднोрдЬрди рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд▓ाрдн рд╣ै рдХि рднोрдЬрди рдХी рдмрд░्рдмाрджी рдХрдо рд╣ोрддी рд╣ै।
рдпрджि рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рднोрдЬрди рдХो рд╕рд╣ी рддрд░ीрдХे рд╕े рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦा рдЬाрдП рддो рдЙрд╕े рдмाрдж рдоें рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдЗрд╕рд╕े:
рднोрдЬрди рдХी рдмрд░्рдмाрджी рдХрдо рд╣ोрддी рд╣ै।
рдкैрд╕े рдХी рдмрдЪрдд рд╣ोрддी рд╣ै।
рднोрдЬрди рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
ЁЯУК 10. рднोрдЬрди рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХी рд╡िрдзिрдпाँ — рдПрдХ рдирдЬ़рд░ рдоें
⭐ JNVST рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рддрде्рдп
рднोрдЬрди рдХो рдЦрд░ाрдм рд╣ोрдиे рд╕े рдмрдЪाрдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा → рднोрдЬрди рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг।
рд╕ूрдХ्рд╖्рдордЬीрд╡ рднोрдЬрди рдХो рдЦрд░ाрдм рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рдирдоी рдХрдо рдХрд░рдиे рд╕े рдХрдИ рд╕ूрдХ्рд╖्рдордЬीрд╡ों рдХी рд╡ृрдж्рдзि рдХрдо рдХी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै।
рднोрдЬрди рдХो рдл्рд░िрдЬ рдоें рд░рдЦрдиे рд╕े рдЙрд╕рдХे рдЦрд░ाрдм рд╣ोрдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдзीрдоी рд╣ोрддी рд╣ै।
рдирдордХ рднोрдЬрди рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдоें рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
рдЪीрдиी рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдЬैрдо, рдЬेрд▓ी рдФрд░ рдоुрд░рдм्рдмे рдХे рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдоें рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
рдЕрдЪाрд░ рдмрдиाрдиे рдоें рдирдордХ, рддेрд▓ рдпा рд╕िрд░рдХे рдЬैрд╕े рдкрджाрд░्рдеों рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
рджूрдз рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдоें рдкाрд╢्рдЪुрд░ीрдХрд░рдг рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।
рдЕрдиाрдЬ рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрд╕े рд╕ूрдЦा рдФрд░ рдирдоी рд╕े рджूрд░ рд░рдЦрдиा рдЪाрд╣िрдП।
рднोрдЬрди рдХो рд╣рдоेрд╢ा рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдФрд░ рдврдХрдХрд░ рд░рдЦрдиा рдЪाрд╣िрдП।
рдлрдлूँрдж рд▓рдЧा рдпा рдЦрд░ाрдм рднोрдЬрди рдирд╣ीं рдЦाрдиा рдЪाрд╣िрдП।
рднोрдЬрди рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рд╕े рднोрдЬрди рдХी рдмрд░्рдмाрджी рдХрдо рдХी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै।
ЁЯУЭ JNVST рдЕрдн्рдпाрд╕ рдк्рд░рд╢्рди
рдмрд╣ुрд╡िрдХрд▓्рдкीрдп рдк्рд░рд╢्рди
1. рднोрдЬрди рдХो рдЦрд░ाрдм рд╣ोрдиे рд╕े рдмрдЪाрдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпा рдХрд╣рд▓ाрддी рд╣ै?
A. рдкाрдЪрди
B. рднोрдЬрди рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг
C. рд╢्рд╡рд╕рди
D. рдкрд░िрд╕ंрдЪрд░рдг
рдЙрдд्рддрд░ — B. рднोрдЬрди рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг
2. рднोрдЬрди рдХो рдл्рд░िрдЬ рдоें рд░рдЦрдиे рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХ्рдпा рд╣ै?
A. рднोрдЬрди рдХो рдоीрдаा рдХрд░рдиा
B. рднोрдЬрди рдХो рдЧрд░्рдо рдХрд░рдиा
C. рднोрдЬрди рдЦрд░ाрдм рд╣ोрдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рдзीрдоा рдХрд░рдиा
D. рднोрдЬрди рдХा рд░ंрдЧ рдмрджрд▓рдиा
рдЙрдд्рддрд░ — C
3. рдХिрд╢рдоिрд╢ рдмрдиाрдиे рдоें рдХौрди-рд╕ी рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рд╡िрдзि рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ोрддी рд╣ै?
A. рд╕ुрдЦाрдиा
B. рдЬрдоाрдиा
C. рдЙрдмाрд▓рдиा
D. рдбिрдм्рдмाрдмंрджी
рдЙрдд्рддрд░ — A. рд╕ुрдЦाрдиा
4. рдЬैрдо рдФрд░ рдЬेрд▓ी рдХे рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдоें рдХिрд╕рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै?
A. рдирдордХ
B. рдЪीрдиी
C. рдоिрдЯ्рдЯी
D. рд░ेрдд
рдЙрдд्рддрд░ — B. рдЪीрдиी
5. рджूрдз рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХी рд╡िрд╢ेрд╖ рд╡िрдзि рдХौрди-рд╕ी рд╣ै?
A. рдкाрд╢्рдЪुрд░ीрдХрд░рдг
B. рд╕िंрдЪाрдИ
C. рдЕंрдХुрд░рдг
D. рд╡ाрд╖्рдкीрдХрд░рдг
рдЙрдд्рддрд░ — A. рдкाрд╢्рдЪुрд░ीрдХрд░рдг
6. рдЕрдиाрдЬ рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рдмрд╕े рдЬрд░ूрд░ी рдХ्рдпा рд╣ै?
A. рдирдоी рдмрдв़ाрдиा
B. рдЙрд╕े рдЧीрд▓ा рд░рдЦрдиा
C. рд╕ूрдЦा рд░рдЦрдиा
D. рдЦुрд▓े рдоें рдЫोрдб़рдиा
рдЙрдд्рддрд░ — C. рд╕ूрдЦा рд░рдЦрдиा
рд╕рд╣ी рдпा рдЧрд▓рдд
рднोрдЬрди рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрд╕े рдврдХрдХрд░ рд░рдЦрдиा рдЪाрд╣िрдП। — рд╕рд╣ी
рдирдоी рдХрдИ рд╕ूрдХ्рд╖्рдордЬीрд╡ों рдХी рд╡ृрдж्рдзि рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै। — рд╕рд╣ी
рдлрдлूँрдж рд▓рдЧा рднोрдЬрди рдЦाрдиा рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ै। — рдЧрд▓рдд
рдл्рд░िрдЬ рдоें рд░рдЦрдиे рд╕े рднोрдЬрди рд╣рдоेрд╢ा рдХे рд▓िрдП рдЦрд░ाрдм рдирд╣ीं рд╣ोрддा। — рдЧрд▓рдд
рдирдордХ рдФрд░ рдЪीрдиी рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХुрдЫ рдЦाрдж्рдп рдкрджाрд░्рдеों рдХे рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдоें рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। — рд╕рд╣ी
рдоिрд▓ाрди рдХीрдЬिрдП
рдЙрдд्рддрд░:
1 → b
2 → a
3 → c
4 → d
ЁЯза рдЬрд▓्рджी рдпाрдж рдХрд░ें
рднोрдЬрди рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг = рднोрдЬрди рдХो рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиा
рд╕ूрдХ्рд╖्рдордЬीрд╡ + рдирдоी + рдЧрд░्рдоी → рднोрдЬрди рдЬрд▓्рджी рдЦрд░ाрдм
рд╕ुрдЦाрдиा → рдирдоी рдХрдо
рдл्рд░िрдЬ → рддाрдкрдоाрди рдХрдо
рдирдордХ/рдЪीрдиी → рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा
рдЕрдЪाрд░ → рдирдордХ/рддेрд▓/рд╕िрд░рдХा рдЖрджि
рджूрдз → рдкाрд╢्рдЪुрд░ीрдХрд░рдг
рдЕрдиाрдЬ → рд╕ूрдЦा рд░рдЦें
ЁЯФС рдПрдХ рд▓ाрдЗрди рдоें:
“рд╕ाрдл рд░рдЦें, рдврдХрдХрд░ рд░рдЦें, рдЙрдЪिрдд рддाрдкрдоाрди рдкрд░ рд░рдЦें рдФрд░ рдЦрд░ाрдм рднोрдЬрди рди рдЦाрдПँ।”